Кіріспе

Каланаур – Үндістанның Пенджаб штатындағы Гурдаспур ауданындағы теһсил. Ол аудан орталығы Гурдаспурдан батысқа қарай 25 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл тарихи қала жаңадан салынған 354-ші ұлттық тас жолында жатыр. Қаланың тарихи маңызы зор, себебі Моғол императоры Акбарды Байрам хан Каланаурға жақын жердегі бақта таққа отырғызған. Бұл княздықты алғаш рет хан Жанамжайдың бауыры Нахашена құрған. Ол өзінен кейін келген жаррал раджпуттары деп белгілі болған ұрпақтарымен билік еткен княздықты негіздеді. Жарралдардың Каланаурдағы билігі 350 жылға созылды.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Каланаурдың халқы 13642 адамды құрайды. Халықтың 52% ер адамдардан, ал 48% әйелдерден тұрады. 6 жасқа дейінгі балалар халықтың 10,76% құрайды. Орташа сауаттылық деңгейі 83,97%, бұл Пәнджабтың орташа деңгейі 75,84%-дан жоғары. Ер адамдардың сауаттылық деңгейі 87,35%, әйелдердің сауаттылық деңгейі 80,28%.

География

Каланаур орналасқан. Оның орташа биіктігі 243 метр (797 фут) құрайды. Қала Гурдаспур қаласынан батысқа қарай шамамен 25 км қашықтықта, Кіран саласының жағасында орналасқан, ол Рави өзеніне құяды.

Тарих

Принц "Накшасена" Индрапрастада жеке тәуелсіз мемлекет құрды, ол кейіннен өз алдына үстем күшке айналды. Уақыт өте келе, Солтүстік Үндістанға бактриялық және скифтік шапқындар келген кезде, бұл Пандавалар тармағы қазіргі Пенджабтағы (Үндістан) Гурдаспур ауданындағы Каланаурда мемлекет құрып, Жаррал әулетінің алғашқы астанасын орнатып, оны құрды. Жаррал раджпуттары Пандавалардың ұрпақтары ретінде танымал, ал олардың тармағы Махабхараттағы Пандавалардың раджпут ұрпағы, Раджа Джир Рао есімді ата-бабаларының құрметіне аталды. Сондықтан "Жарралдар" Пенджабтың мәшһүр Джанжуа раджпуттарымен "туыс тайпа" саналады. Кейін Каланаур XII ғасырда Жаррал раджаларымен болған шайқастан кейін Горид әулетінің әскерлері тарапынан басып алынды. 14-16 ғасырларда Каланаур маңызды қалалық орталық болды және қаламен байланысты бірнеше тарихи оқиғалар бар. Фируз Шах Тұғлақ (1352–88) Киран өзенінің жағасында әдемі сарай салдырды. Саид Мұбарак Шаһ (1421–35) тұсында Каланаур Раджа Джасрат басшылығымен Хохар раджпут тайпасы тарапынан басқарылды. 1556 жылдың ақпанында Моғол императоры Әкбар Байрам ханның қолымен Каланаур маңындағы бақта таққа отырғызылды. Ол таққа отырған жердегі тас платформаны бүгінге дейін көруге болады. Оның тұсында салынған мешіт бар. 18 ғасырдың екінші жартысындағы тәртіпсіздік кезеңінде Сардар Хақиқат Сингх Канхайяның басшылығымен Қанхайя Мисли Каланаурды басып алды. Оның ұлы Жамал Сингх өзінің аумағын Фатехгарх Чурянға дейін кеңейтіп, онда тұрақтап қалды. Жамал Сингхтің қызы Чанд Каур 1812 жылы Ранжит Сингхтің үлкен ұлы және мұрагері Харак Сингхке үйленді. Кейін Ранжит Сингх бұл аймақты басып алғаннан кейін, ол оны Харак Сингхке сыйлады. Кейін ол Раджа Дина Натқа иелік ретінде берілді және Диван Дина Наттың 1857 жылы қайтыс болғаннан кейін Британдық Үндістанға қосылды.

Мәдениет

Қаланаур бір кезде өнер, сауда және қолөнер орталығы болған. Жергілікті мақалда: "Лахорды көрмеген адам Каланаурды көруі керек" ("Jinne nahi vekheya lahore, oh vekhe kalanaur") делінеді. Қала тұрғындары құдайға құрмет көрсету үшін дауыс береді. Банда Бахадурдың бұйрығымен қазылған құдық орнында салынған Банда Бахадур гурудварасы – қаланың тағы бір маңызды нысаны. Мұнда Шива храмы және моғол императоры Акбар тұсында салынған мешіт те бар.