Кіріспе

27-ші НБА маусымы

1972–73 жылғы НБА маусымы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының 27-ші маусымы болды. Маусым Нью-Йорк Никс командасының НБА финалдық сынында Лос-Анджелес Лейкерсті 4:1 есебімен жеңіп, НБА чемпионатында жеңіске жетуімен аяқталды. Бұл Уилт Чемберленнің НБА-да ойнаған соңғы маусымы еді.

Ойынның көрінісі

Бұл маусым Лос-Анджелес Лейкерс командасының керемет жеңісінен кейін басталды. Олар батыс жағалауында алғашқы НБА титулын жеңіп, азапты он жылдық екінші орынмен аяқталды. Бұл Джордж Миканнан бері он бес жылдан астам уақыттан кейін Лейкерлердің алғашқы титулы еді. 71–72 жылғы титул Милуоки және олардың супержұлдыз ортасы Карим Абдул-Жаббар, бұрынғы чемпион Лью Альсиндормен өткен қызықты Батыс конференциясы финалынан соң иеленді. Плей-оффта «Лейкерс» пен «Бакс» командаларының қайталасу ойыны соңғы екі чемпионатты анықтағандай, келесі чемпионатты да шешуі мүмкін еді. Лиганың көп жылдар бойы басым болған Шығыс конференциясы осы маусымның басында да, соңғы екі жылдағыдай, әлсіз болып көрінді.

Шығыс конференциясы

Шығыс конференциясы маусымдағы ең жоғары көрсеткішті ұсынды. «Бостон Селтикс» 82 НБА ойынының 68-інде жеңіске жетті, бұл тарихтың ең ұлы көрсеткіштерінің бірі. Бұл екі жыл бұрынғы «Милуокиден» екі есе көп, ал өткен жылы «Лос-Анджелестен» бір есе кем. Жаңа «Селтикс» бір жасқа үлкен болды, ортада жас жұлдыз Дейв Коуэнс және плеймейкер Джо Джо Уайт өнер көрсетті. Коуэнс команданың орталық шебі болды, лигадағы дойбыға және ойын уақыты бойынша үшінші орында тұрды, сонымен қатар әр ойында 20,5 ұпай жинады. Физикалық тұрғыдан белсенді және жақсы қорғаушы Коуэнс НБА сарапшыларын өзінің энергиясы мен қарқындылығымен таң қалдырды. 6'9" бойымен ол командасы үшін үлкен күш болды. Ұзақ жылдар бойы жұлдыз болған Джон Хавличек команданың көшбасшысы болды, ұпай, нәтижелі пас және дойбы ұрлау бойынша жетекшілік етті. Коуэнспен бірге «Бостон» «Феникстен» келген Пол Сайласты алып, «Хондоны» ішкі қорғаныстағы жүктемеден босатты. Нәтижесінде, осы маусымда кез келген басқа НБА командасына қарағанда көбірек лақтырылған және соғылған доптар, көбірек дойбы және нәтижелі пас тіркелді. Шығыста «Бостон» 46 жеңіске жеткен «Атлантамен» кездесті, оның қатарында жоғары ұпай жинаушылар Лу Хадсон мен Пит Маравич болды, олар тиісінше 29,7 және 26,2 ұпай жинады. Ричи Герин тағы да бас жаттықтырушы болды, ойын уақыты шектеулі болды. «Бостон» қарсыласын басып алып, серияны 4:2 есебімен жеңіп алды. Назардан тыс қалған «Нью-Йорк» пен «Балтимордың» тартысты кездесуі де болды. Екі команда да 50-ден астам жеңіске жетті және шамамен тең болды. «Балтимор» дойбыға көмектесу үшін Элвин Хейзді, ал ұпай жинау үшін Арчи Кларкпен күшейді. Дегенмен, 57 жеңіске жеткен «Никс» «Буллетспен» ойынды жеңілдетпеді, серияны 4:1 есебімен жеңіп алды. «Никс» құрамында 30 жастан асқан үш маңызды ойыншы болды, олар осы жылы үздік қорғаушы Уолт Фрейзерді қолдап, тағы бір чемпиондыққа үміттенеді. Олар тағы да лиганың үздік қорғанысына ие болды. Енді шығыс финалында «Бостон» пен «Нью-Йорк» арасындағы қызықты кездесу күтілуде. «Бостон» тағы да «Нью-Йорктен» басымдық танытты, бірақ көптеген адамдар «Нью-Йорктің» өткен жылғы сенсациялық жеңісін есінде сақтап қалды. Кездейсоқтыққа жол бермей, «Бостон» бірінші ойында өз алаңында 134:109 есебімен жеңіске жетті. «Нью-Йорк» екінші ойында 129:96 есебімен жауап берді. Содан кейін «Никс» «Бостоннан» бір ойынды ұрлады, ал төртінші ойын «Мэдисон Сквер Гарденде» қосымша уақытқа дейін созылды. «Нью-Йорк» оны да жеңіп алды. «Нью-Йорк» 3:1 есебімен алға шықты, бірақ Том Хайнсонның командасы бесінші ойында бір ұпаймен жеңіске жетіп, содан кейін алтыншы ойында жеңіске жетіп, жетінші ойынға жол ашты. Бірақ Джон Хавличектің иығы ауыр жарақат алды, ол баумен ойнады және енді сол қолымен лақтыратын болды. Хавличектің жарақатының салдарынан «Нью-Йорк» «Бостонды» оңай жеңіп, серияны 3:1 есебімен жеңіп, 7-ші ойында жеңіске жеткен бірінші НБА командасы болды. Бұл Хавличек үшін ауыр соққы болды, ол келесі жылы қайта оралуға асықты, ал «Нью-Йорк» төрт жылдың ішінде үшінші рет НБА финалына өтті.

Батыс конференциясы

Лейкерс командасы Уилт Чемберленнен тағы бір ребоунд титулын жеңіп алды, оның маңызды мансабындағы он біріншісі. Уилт сонымен қатар тамаша 72,7% нысаналы лақтыру жасады, бірақ ол азайып бара жатқан лақтыруларын жалғастырды. Чемберлен ойын барысында орташа есеппен 13,2 ұпай жинады, бұл он екі жыл бұрынғы 50 ұпайынан мүлдем өзгеше. Дегенмен, Уилт өзінің жеңіске ұмтылған командалық ойынның бір бөлігі екенін түсінді. Джерри Уэст пен Гейл Гудрич тағы да ең көп ұпай жинаған ойыншылар болды, ал Джим Макмиллан үшінші күшті ойыншы болды. «Лейкерс» 28 ойыннан кейін маңызды ребоундер Хэппи Хэйрстонды жоғалтты, бірақ Филадельфиядан ребоунд шебері Билл Бриджесті шақырды. «Лейкерс» ақырында 60 ойын жеңді. Милуоки Абдул Джаббардан тағы да керемет өнімділік алды, ол тағы да НБА-ның ең үздік ойыншысы болып көрінді. Оның ойынға жинаған 30,2 ұпайы лигада екінші орында тұрды, ал ребоундтар бойынша төртінші орында болды. Тек Канзас-Ситидің Нейт Арчибальд ғана одан көп ұпай жинады. Тек Арчибальд пен Сиэтлдың Спенсер Хейвуд ғана одан көп лақтыру жасады. Бірақ Абдул Джаббар лақтыруларының 55% тиді, бұл көп ұпай жинаған НБА ойыншылары арасында ең жоғары көрсеткіш, және ол лигадағы кез келген алыпқа қарағанда көп допты бұғаттады. Жеті футтық ойыншы ойынға бес нәтижелі пас берді. «Бакс» командасының үйлесімді құрамы Абдул Джаббарға тағы да 60 ойын жеңуге көмектесті, бұл олардың қатарынан үшінші жеңісі болды. Бірақ екі командада да Уэст, Чемберлен және Оскар Робертсон сияқты ұлы ойыншылардың мансабы аяқталуға жақын болғандықтан, сұр шашақтар көріне бастады. Плей-офф уақыты келгенде үш 60 жеңіске жеткен команда көп назар аударды, бұл НБА-ның төрт дивизионының қатаң ережелерін қайтадан көрсетті. НБА-ның барлық сегіз жеңімпаз командасы жарысқа қатысты. Лос-Анджелес Дик Мотта жаттықтырған Чикаго командасынан тағы да бас тартты. Серия толық жеті ойынға созылды, бұл «Лейкерс» бірнеше сатыға төмендегенін көрсетті. Бірінші ойын қосымша уақытқа созылды, ал Лос-Анджелес жетінші ойынды жеңу үшін төртінші үй ойынын өткізуге мәжбүр болды, нәтижесі 95–92 болды. Чикаго, Балтимор және Атланта сияқты, алыптарды жеңе алмайтын екінші деңгейлі командаға айналды. Милуоки 47 жеңіске жеткен «Голден Стэйт Уорриорс» командасына қарсы төртінші алыпқа айналды. Нейт Турмонд лиганың үздік ортасынан қорғана алатынын дәлелдегісі келді және ол Абдул Джаббардың ұпайларын сегіз ұпайға төмендетіп, серияда 12% лақтыруын нашарлатты. Рик Барри бес жыл бұрынғы НБА командасына қайта қосылды, ал Клайд Ли де жарқын ойын көрсетіп, Турмондқа 4–2 есебімен жеңіске жетуге көмектесті, бұл тіпті өте тартысты болған жоқ. Алтыншы ойын 100–86 есебімен аяқталды. Милуокидің Робертсоны жақсы сериядан қағылды. Ал Лос-Анджелес үш 20 ұпай жинаған ойыншы және Чемберленнің ішкі басымдығын пайдаланып, «Голден Стэйттен» 4–1 есебімен жеңіске жетті. Ал Атлстың «Уорриорс» командасы Милуокиге қарсы жеңісін тойлап жүрген болуы керек. Үшінші ойын Оуклендте «Лейкерстің» 126–70 үлкен жеңісі болды. «Уорриорз» төртінші ойында жеңіске жетті, бірақ бұл серияны Оңтүстік Калифорнияға қайтаруға мәжбүр етті, онда «Лейкерс» бесінші ойында жеңіске жетті.

НБА финалы

НБА төрт жылдың ішінде үшінші рет Нью-Йорк пен Лос-Анджелес командалары арасындағы ойынды ұйымдастырды, бұл БАҚ назарындағы ерекше кезеңді белгіледі. Чемберлен 36 жасында тағы да басты фаворит еді, бірақ бұл рөл оған көбінесе жараспайтын. Ал Нью-Йорк ортада екі ойыншыдан тұратын жұпты пайдаланды. Ірі денелі Виллис Рид, тізесі ауырған күйінде де, Джерри Лукастың арқасында плей-оффқа дейін күшін сақтап қалды, ол бұрынғысы сияқты негізінен орталық қызметін атқарды. Екеуі де «Уиллис Лукас» деп аталды, маусым ішінде бірлесіп ойын басына орташа есеппен 22 ұпай және 15 допты қайтаруды (ребоунд) жинады. Екеуі де жақсы допты кедергілеуші (шот блокер) емес еді, бірақ ақылды, жауынгер және өзімшіл емес еді, бұл қасиет шабуылшы Дейв ДеБусшерге де тән, ол Никстің табысындағы маңызды тұлға болып қала берді. Робертсон сияқты, Джерри Уэст те бұрынғы жылдардағы қаһармандыққа ұмтылып, оның бір бөлігінің мәңгілікке кеткенін көрді. Эрл Монро бұл жолы Гейл Гудрихке қарсы жақсы ойын көрсетті. Чемберлен тағы да көптеп допты лақтырудан бас тартты, плей-оффта әр ойында бар болғаны 10,4 ұпай жинады, бұл оның қарсыластарына тағы да мүмкіндік берген түсініксіз ойын болды. Лос-Анджелес өз алаңында өткен бірінші ойында жеңіске жетті. Содан кейін Нью-Йорк командасы қалған төрт ойында жеңіп шықты. Бұл бір жыл бұрынғы жеңілістің кек алуы еді. Ойынның ең жасы ұлғайған қаһармандарының көптігі байқалған жылы, Нью-Йорктің үш алып ойыншысы қарсыластарын жеңіп, екі 60 жеңіске жеткен команданы басып өтіп, керемет мансаптарын аяқтады. Чемберлен мен Уэст үшін бұл тағы бір екінші орынға ие болуы болды.

Статистика жетекшілері

+ Категория Ойыншы Команда Статистика Ойын сайын ұпай Нейт Арчибальд Канзас Сити Омаха Кингс 34.0 Ойын сайын добыс Вильт Чемберлен Лос-Анджелес Лейкерс 18.6 Ойын сайын нәтижелі пас Нейт Арчибальд Канзас Сити Омаха Кингс 11.4 Лақтырудың тиімділігі (%) Вильт Чемберлен Лос-Анджелес Лейкерс .727 Еріксіз лақтырудың тиімділігі (%) Рик Барри Голден Стейт Уорриорс .902