Кіріспе
Сербия суретшісі Янко Брашич (; Опарич, 1 қаңтар 1906 – 15 маусым 1994) – сербиялық суретші. Ол бүкіл әлемге танымал, наив өнер жанрына зор үлес қосып, оның көрнекті өкілдерінің бірі саналады.
Janko Brašić (; Oparić, January 1, 1906 – June 15, 1994) was a Serbian painter. He is considered to be one of the foremost contributors to the naïve art genre, with a worldwide reputation.
Өмірбаян
Брашич 1906 жылы Ягодина қаласының жанындағы Опарич ауылында дүниеге келген. Ол 1927 жылы сурет салуды бастады, бірақ оның ең ерте дабылған туындылары 1933 жылға жатады (суреттер және маймен салған автопортрет). Ол сербтің наив өнерінің негізін қалаушы деп есептеледі. 1994 жылы ол туған Опарич ауылында, өмірінің бар сағатын өткізген жерінде қайтыс болды.
Өзінің жеке басы туралы
Мен өз портретімді отандастарымның тыныштығын сақтау үшін салдым. Егер мен басқа біреуді сурет салсам, олар маған ұқсамайды деп кінә тағуі мүмкін еді, себебі мен суретін алдым, ал суреттегі адамды олар бірден көре алмас еді. Міне, осылай болды! Мен үшін өзімнің портретімді салу оңай болды – мен айнаға қарап, солай сурет салдым.
Көркемдік стилі
Ол өз заманының шыншыл баяндаушысы ретінде, ескі және патриархалдық өмір салтының жоғалуын бір сәт тоқтатып, өткеннің естеліктерін сақтап қалды. Оның рустикалық, элементарлық реализмі – оның қоршаған ортамен түпкілікті байланысын сақтау жолы. Кәсіби дағдыдан мүлдем құрылған оның суреттері қатал әсер қалдырады, әрі дыбысталы. Оның туындыларын талқылаған бір сыншы былай деп жазды: "Сербияның наив өнерінің дамуы Янко Брашичтің туындыларымен ресми түрде басталады. Оның ең алғашқы жұмыстары (портреттер) 1933 жылға жатады. Рустикалық элементарлық реализм – оның қоршаған ортамен алғашқы қарым-қатынасын көрсететін тәсілі. Кәсіби дағдының болмауынан оның суреттері ащы да әсерлі көрінеді. Көріністер көбінесе ауылдық пейзаждарда бейнеленген, олар жарқын түстермен боялған, бірақ нақты фокус жоқ. Дегенмен, оның психологиялық портреттері ең көрнекті. Жанко Брашич шамамен алты онжылдық жемісті еңбек етіп, Сербияда наив өнерінің символы болып қалады, ал Опарич оның туған жері ретінде кеңінен танылады".
"The development of Serbian naive art officially starts with the work of Janko Brašić. His earliest works (portraits) date from 1933. Rustic elementary realism is his way of expressing primordial relations with his surroundings. Lacking professional routine his paintings seem bitter and sounding. Scenes are mainly presented in a rural landscape; they possess bright colorization, without explicitly expressed focus. However, the most expressive are his psychological portraits. With almost six decades of fruitful work Janko Brašić will remain the symbol of naïve art in Serbia and Oparić will be widely famous as his homeland ".
Көрмелер мен марапаттар
Оның алғашқы топтық көрмесі 1935 жылы Сербия суретшілер қауымдастығы Белградтағы Цвиджета Зузорич өнер павильонында ұйымдастырылды. Бұл портреттер көрмесі болды, онда Брашич II Петр патшаның портретін және маймен салған өзінің портретін көрсетті. Ауылдық өмірден алынған көріністерден, тарихи мифтер мен әңгімелерден басқа, Брашичтің туындыларында портреттер басым. Оның суреттерінің ең ірі жинағы Сербияның Ягодина қаласындағы Наив және шеңберлік өнер мұражайында (МНМА) сақталады.