Хорватия суретшісі Славка Рашкай: өмір мен шығармашылығы
Slava Raškaj
Хорватия суретшісі Слава Рашкай (1877-1906) – XIX-XX ғасырлардың суретшісі. Туғаннан саңырау, өнері Еуропада танымал болған. Депрессиядан қайтыс болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Хорват суретшісі (1877–1906)
Croatian artist (1877–1906)
Слава Рашкай (; 2 қаңтар 1877 – 29 наурыз 1906) – хорват суретшісі, 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басындағы ең ұлы хорват акварелисті саналады. Туғаннан естімейтін Рашкай Вена мен Загребте білім алды, онда оның ұстазы белгілі хорват суретшісі Бела Чикош Сесия болды. 1890 жылдары оның туындылары Еуропа бойынша, соның ішінде 1900 жылғы Париж ЭКСПО-сында көрсетілді. Жиырма жасқа толғаннан кейін Рашкайда ауыр депрессия диагнозы қойылып, өмірінің соңғы үш жылын психиатриялық емханада өткізді және 1906 жылы Загребте туберкулезден қайтыс болды. Оның туындыларының құндылығы келесі онжылдықтарда өнер тарихшылары тарапынан көп назарсыз қалды, бірақ 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында оның туындыларына қызығушылық қайта оянды.
Slava Raškaj (; 2 January 1877 – 29 March 1906) was a Croatian painter, considered to be the greatest Croatian watercolorist of the late 19th and early 20th century. Deaf since birth, Raškaj was schooled in Vienna and Zagreb, where her mentor was the renowned Croatian painter Bela Čikoš Sesija. In the 1890s her works were exhibited around Europe, including at the 1900 Expo in Paris. In her twenties Raškaj was diagnosed with acute depression and was institutionalised for the last three years of her life before dying in 1906 from tuberculosis in Zagreb. The value of her work was largely overlooked by art historians in the following decades, but in the late 1990s and early 2000s interest in her work was revived.
Өмірбаян
Слав 1877 жылдың 2 қаңтарында Фридерика Славомира Ольга Рашкай ретінде қазіргі Хорватияның Озалж қаласында (сол кезде Австрия-Венгрия құрамындағы Хорватия Корольдігінің Славония бөлігі) орта тапқа жататын отбасында дүниеге келді. Рашкайдың репертуары сол кезде ерекше болды – ол көбінесе өлім мен байланысты суреттер, теңіз жұлдызы, күміс әшекейлік сандық сияқты ерекше заттарды бейнелейтін акварельдер, тіпті қызығырақ, қызыл раушан мен сұңқар, немесе лобстер мен жаңғыш сияқты жұп заттарды суреттеді. 1890 жылдардың соңында ол ашық ауада сурет салуды бастады, Загреб ботаникалық бағының, Максимир паркінің және қаланың басқа да саябақтарының көріністерін бейнеледі, көбінесе жарық түстер мен тон қолданды. 1898 жылы ашылғаннан кейін көп ұзамай, оның алты акварелі Меньи Клемент Крнчич және Влахо Буковац сияқты танымал суретшілердің туындыларымен бірге қойылды. Оның суреттері Санкт-Петербург, Мәскеу және 1900 жылы Парижде өткен Универсалды көрмеде де көрсетілді, онда оның бесеуі қойылды. Ол ауруханаға жатқызылды, бірақ жақын арада үйде күтімге жіберілді. Дегенмен, оның жағдайы нашарлай берді және Слав 1902 жылы Стеньевцедегі психиатриялық ауруханаға жатқызылды. Өмірінің соңғы жылдарында ол сурет салуді тоқтатты және 1906 жылдың 29 наурызында туберкулезден қайтыс болды. Ал 2008 жылдың мамыр және тамыз айлары аралығында Загребтегі Кловичеви Двори галереясында оның 185 туындысын қамтитын үлкен ретроспективті көрме ашылды. Ол «Атақты хорват әйелдері» (Znamenite Hrvatice) сериясында балалар жазушысы Ивана Брлич Мажуранич және XVII ғасырдың ақсүйек әйелі Катарина Зринскамен бірге енді. Загребтегі Слав Рашкай білім беру орталығы саңырау және коммуникациялық қиындықтары бар оқушыларға инклюзивті практикалық және кәсіптік білім беруде маманданған.
Slava was born as Friderika Slavomira Olga Raškaj on 2 January 1877 into a middle class family (her mother Olga ran the local post office which was at the time a prestigious administrative position) in the town of Ozalj in present day Croatia (at the time in the Kingdom of Croatia Slavonia, a subdivision within Austria Hungary). Raškaj's repertoire was peculiar at the time she painted somewhat macabre paintings of still life, watercolors with unusual objects such as a starfish, a silver jewelry chest, and even more interesting, pairs of objects such as a red rose and an owl, or a lobster and a fan. In the late 1890s she started painting en plein air, depicting outdoor scenes from the Zagreb Botanical Garden, Maksimir Park and other parks in the city, featuring somewhat lighter tones and colors. soon after it opened in 1898, where six of her watercolors were presented along with the works of renowned painters such as Menci Klement Crnčić and Vlaho Bukovac. Her paintings were also exhibited in Saint Petersburg, in Moscow and at the Exposition Universelle in Paris in 1900, where five of her paintings were shown. She was hospitalised but soon after that she was released for home care. However, her condition deteriorated further and Slava was eventually institutionalised at a psychiatric hospital in Stenjevec in 1902. She completely stopped painting in her last years, and died on 29 March 1906 from tuberculosis. and a grand retrospective exhibition featuring 185 of her works opened at the Klovićevi Dvori Gallery in Zagreb between May and August 2008. in their Famous Croatian Women series (Znamenite Hrvatice), along with children's writer Ivana Brlić Mažuranić and the 17th century noblewoman Katarina Zrinska. The Slava Raškaj Educational Centre, in Zagreb, specializes in inclusive practical and vocational education for deaf students and those with communication impairments.