Кіріспе

Британдық кениялық фотожурналист, суретші және белсенді (1970–1993)

Дэниел Роберт Элдон (18 қыркүйек 1970 – 12 шілде 1993) – британдық кениялық фотожурналист, суретші және белсенді. Reuters фотожурналисі болып жұмыс істеген кезде Сомалиде қаза тапты. Оның күнделіктері Chronicle Books басылымымен қайтыс болғаннан кейін төрт томдық жинақ ретінде жарық көрді, оның ішінде "Сапар – мақсат", "Өмір өнері" және "Сафари – өмір салты" кітаптары бар.

Ерте өмір

Элдон 1970 жылдың 18 қыркүйегінде Лондонда Кэти мен Майк Элдонның ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі еврей тегінен шыққан, Израильде туған британдық азамат, ал анасы неміс және ирланд тегінен шыққан американдық протестант. Оның Эми есімді бір кішкентай қарындасы болған. Элдон жеті жасқа толғанда, оның отбасы Найробиге (Кения) көшіп кетті. Кейін оның ата-анасы ажырасып кетті. Кенияда Элдон бастапқыда британдық мектепке барып, содан кейін Кенияның халықаралық мектебіне ауысты. 1982 жылы елде төңкеріс жасауға талпыныс болған кезде отбасы Кенияда тұрып жатқан. 12 жасар Элдон төңкерістен бірнеше күн кейін жазғы демалыстан Кенияға оралып, оқиғаның салдарының бір бөлігін өз көзімен көрді. Жасөспірім шағында Элдон жергілікті газеттер мен журналдарда жарияланған суреттерді түсіре бастады. 14 жасында қарындасы мен достарымен бірге Элдон кениялық жас қыз Атиеноға жүрек операциясы жасату үшін 5000 доллар жинады. 15 жасында Элдон масаи отбасы қолмен жасаған әшекейлерді студенттер мен достарына сатып, оларға көмектесті. Осы шақта Элдон коллаждармен, фотосуреттермен және суреттермен толтырылған жеке күнделіктерді жасай бастады, көбінесе сатира мен карикатураларды түсіндіру үшін пайдаланды. 1988 жылы Элдон Кенияның халықаралық мектебін бітіріп, Халықаралық қатынастар және қоғамдық қызмет жүлдесін жеңіп алды. Ол ең үздік студент деп танылды және мәдени кедергілерді жеңу және басқаларға қамқорлық жасаудың маңыздылығы туралы сыныптастарына лекция оқыды.

Саяхат және оқу

Элдон 46 елге саяхаттап, жеті тілді үйренді. 1988 жылдың күзінде Элдон колледжге түсу алдында Кениядан Нью-Йорктегі Mademoiselle журналында жұмыс істеуге кетті. 1989 жылдың қаңтар айында Элдон Калифорниядағы Пасадена Сити колледжінде оқуға түсті. Сол жазда ол досымен бірге Найробиден Малавиге дейінгі саяхатты зерттеп, бес елді Land Rover көлігімен жүріп өтті. Сапар барысында олар көбінесе жергілікті түрмелерде тұрақтады. Осы сапардан кейін, Лос-Анджелестегі Калифорния университетіне ауысқаннан соң, Элдон «Студенттік көлік көмегі» атты қайырымдылық қорын құрды, ол Найробиден Малавидегі босқындар лагеріне үш көлікпен бару үшін 25 000 доллар жинады. Олар сол жерде бір көлігін Save the Children қорына, сондай-ақ үш құдыққа ақша және балалар ауруханасына жамылғылар сыйлады. Команда мүшелері Кристофер Нолан, Роко Белик, Элинор Татум, Джеффри Геттлман және Элдонның әпкесі Эми болды. 1990 жылдың күзінде Элдон UCLA-ға оралды және қаңтарда Лондонға көшіп баруды қажет ететін жаңа жобаны жоспарлай бастады. Ричмонд колледжінде оқып жүргенде, ол сол жазда Мароккоға саяхат үшін тағы бір Land Rover сатып алды. Ол «Студенттік көлік көмегі» үшін Америкада сату мақсатында білезіктер мен белбеулер сатып алуды жоспарлады. Оған марокколық ұрылар шабуыл жасады және Land Rover бұзылып, саяхаты кешікті. Ол жазды Маракеште өткізді, содан кейін үйге оралып, 5000 долларлық тауарды Америкаға жіберді, оны Оңтүстік Калифорния жағажайларында сатты. 1991 жылы ол Сахара арқылы келесі саяхатын жоспарлау үшін UCLA-ға бір оқу жылына оралды. 1992 жылдың басында ол Айова штатының Маунт-Вернон қаласына көшіп, Корнелл колледжінде оқуға түсті. 1992 жылдың сәуірінде Элдон Кенияға ұшып, «Африкада жоғалғандар» фильмінде үшінші режиссердің ассистенты болды.

Сомалидегі жұмыс және қанды дүйсенбі

1992 жылдың жазында Сомалиде ашаршылық болған кезде Элдон Кениядағы босқындар лагеріне ұшып барды. Ол Reuters агенттігі үшін фотосуреттер түсіре бастады және Могадишуға АҚШ теңіз жаяу әскері түскен кезде болған халықаралық фотографтар мен журналистердің қатарында еді. Элдон келесі көктемге дейін Могадишуде қалды, осы уақыт ішінде оның суреттері әлемнің газеттері мен журналдарында жарияланды. 1993 жылдың 12 маусымында оның суреті Newsweek журналында екі бетке жайылды.

Қанды дүйсенбі

1993 жылдың 12 шілдесінде сомалиліктер үшін "Қанды дүйсенбі" деп аталатын оқиға болды. Осы оқиғада неміс Associated Press фотографы Ханси Краусс, кениялық Reuters дыбыс техникі Антони Махария және кениялық Reuters фотографы Хос Майна, Хабр Гидр кланының жетекшілерінің жиналысына АҚШ әуе шабуылы жасағаннан кейін Элдонмен бірге қаза тапты. Шабуылдан аман қалғандар журналистердің қонақ үйіне барып, олардан сурет түсіруді сұрады. Сомалиліктердің күзетуімен конвойда Элдон және әріптестері бомбаланған аймаққа барды. Кейбір куәгерлер мен бұрынғы АҚШ шенеуніктері кейіннен шабуыл Аидді бейбітшілікке итермелеуді көздеген клан ақсақалдарының кездесуіне оқиғасы бойынша жасалғанын айтты, бірақ АҚШ әскері бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Олар сурет түсіре бастағанда, Элдон, Краусс, Махария және Майнаға бір топ адам шабуыл жасап, таспен ұрып, өлтірді. Шабуылға қатысқан әскери қызметкерлердің бірі армия Элдонды және басқа журналистерді жанама зиян деп қарастырғанын мәлімдеді: "Бұрын мен маңызды деп санаған адамдарды енді маңызсыз деп қарастырамыз". Фильм 2016 жылы Торонто кинофестивалінде көрсетілді және 2017 жылдың қазан айында Netflix платформасында жарық көрді.