Кіріспе
Австралиялық сериялық кісі өлтіруші Эрик Эдгар Кук (25 ақпан 1931 – 26 қазан 1964), «Түн шақырушысы» және кейін «Недлендс монстры» деген лақап аттарымен белгілі, 1958 жылдың қыркүйегінен 1963 жылдың тамызына дейін Батыс Австралияның Перт қаласын дүрліксіткен австралиялық сериялық кісі өлтіруші. Кук кем дегенде 20 зорлық қылмысын жасады, оның сегізі адам өліміне әкеп соқты. Төрт жылдық қырқынынан кейін Кук ақыры тұтқындалды және өз қылмыстарын, соның ішінде басқалардың кінәлі деп танылған қылмыстарын мойындады. Ол Батыс Австралияның Жоғарғы сотында ақыл-есі дұрыс емес деген қорғаныс қабылданбағаннан кейін қасақана кісі өлтіргені үшін сотталды. Оған өлім жазасы беріліп, Фримантель түрмесінде дарға асылды. Кук Батыс Австралияда өлім жазасына кесілген соңғы адам болды.
Eric Edgar Cooke (25 February 1931 – 26 October 1964), nicknamed the Night Caller and later the Nedlands Monster, was an Australian serial killer who terrorised the city of Perth, Western Australia, from September 1958 to August 1963. Cooke committed at least 20 violent crimes, eight of which resulted in deaths. Following a four year killing spree, Cooke was eventually arrested and made extensive admissions to his crimes, including to ones others had been wrongfully convicted of. He was convicted of wilful murder in the Supreme Court of Western Australia after a jury rejected an insanity defence. He was sentenced to death and hanged at Fremantle Prison. Cooke was the last person to be executed in Western Australia.
Ерте өмір
Эрик Эдгар Кук 1931 жылғы 25 ақпанда Батыс Австралиядағы Перт қаласының маңындағы Виктория Паркте дүниеге келді. Ол үш баланың ең үлкені болды. Ол бақытсыз, зорлық-зомбылыққа толы отбасында өсті; оның ата-анасы Кристин Эдгар жүкті болғандықтан ғана үйленді. Оның әкесі Вивиан Кук ішімдікке құмар болғандықтан, әсіресе баласы анасын қорғауға тырысқанда, оны жиі ұрып-сапалаған. Кристин Вивианның ұрып-соғуынан қашу үшін Комо қонақ үйіндегі қызметтік бөлмеде ұйықтауға мәжбүр болды. Кук ерін және таңдай жарығымен дүниеге келді, үш айлық шамасында бір операция жасалды, ал 3 жарым жасында тағы бір операция жасалды. Операциялар толыққанды сәтті болмады, нәтижесінде оның бет-әлпетінде сәл деформация және сөйлеу қабілетінде бұзылыс қалды. Осы кемшіліктер мектепте оны қорлаудың нысанасына айналдырды. Деформация оны оқшаулап, мектептегілер оны мазақтап жүрді. Ұдайы қорлау Куктің ұялуына, тартыншақтығына және соңынан эмоционалдық тұрақсыздыққа әкелді. Жақсы жаттау қабілеті мен қол шеберлігін қажет ететін пәндерді жақсы оқыса да, Кук алты жасында мұғалімнің әмиянынан ақша ұрлағаны үшін Субиако мемлекеттік мектебінен қуылды. Ньюкасл көшесіндегі балалар мектебіне ауысқаннан кейін де, ол қорлаудың нысанасы болды. Ол барған әр мектепте, соның ішінде Хайгейт бастауыш мектебінде, Форрест көшесіндегі бастауыш мектепте және Ньюкасл көшесіндегі кіші техникалық мектепте қорлық көрді. Ол апталық жалақысын анасына беретін, оның пісіру және тазалаудан тапқан ақшасы отбасын толықтай қамтамасыз етуге жетпейтін. Куктің көптеген жұмыстарында жазалауға бейімділігіне байланысты ауруханаға түсіп жатты. Харрис, Скарф және Сэндовер фабрикасында жұмыс істеген кезде ол таспамен мұрнына соққы алғаннан кейін ауруханаға жатқызылды. 16 жасында ол Мидленд-Джанкшендегі шеберхананың ұстахана бөлімінде балғашы болып жұмыс істеді, онда ол әрқашан түскі асын "Ал Капоне" деп қол қоятын. Сол жұмыста ол будан бетін екінші дәрежелі күйдіріп, оң қолын шығарып алды және сол бармағын жарақаттады.
Ертедегі қылмыстар
17 жасынан бастап Кук түндерін ұсақ-көлді қылмыстар, вандализм және өрт қоюмен өткізді; кейіннен хорға қабылдамағаннан кейін шіркеуді өртеп жібергені үшін он сегіз ай түрмеде отырды. Оның жасөспірім кезінде Кук үйлерге жасырын кіріп, құнды заттарын ұрлап алып жүрді. Бұл қылмыстар өшпенділікпен киім-кешек пен жиһазды зақымдауға дейін барар аздай болды. Ол таныстарын әсер ету үшін, достар табуға тырысып, өзі жасаған қылмыстар туралы газеттен алынған мақалаларды қиып алып келетін. 1949 жылдың 12 наурызында полиция Кукті ұстап алды және ол тұрып жатқан әжесінің үйінен қылмыстың куәліктерін тапты. Куктің саусақ іздері басқа да ашылмаған істерде табылған іздермен сәйкес келді. 1949 жылдың 24 мамырында Кук өрт қою және вандализм жасағаны үшін үш жылға бас бостандығынан айырылды; оған екі ұрлық, жеті рет үйге бұзып кіру және төрт рет өрт қою айыбы тағылды. Ол детективтерге көптеген саусақ іздері мен оңай іздер қалдырды, бұл оған болашақтағы қылмыстарында абайсырақтануға көмектесті.
Ересектілік
Кук "қарқа басы, толқынды шашы және аузы қисайған, бойы аласа, жұқа адам" деп сипатталған. 21 жасында Кук Австралия армиясына қосылды, бірақ үш айдан кейін, ол әскери қызметке дейін жасөспірім кезінде қылмыстық істері болғаны анықталған соң босатылды. Оқу кезінде ол тез арада қара сержантқа көтерілді және қару-жарақпен қалай жұмыс істеуге үйретті. Кеннингтон методистік шіркеуінде (1995 жылы бұзылған). Қылмыстар мүмкіндікпен жасалған және әртүрлі әдістер қолданылғандықтан, Кук құрбандарының арасында ешқандай ортақ белгілер болмағандықтан, барлық осы қылмыстарды бір адам жасағанын түсінбеді. Шындығында, екі құрбан – Джиллиан Брюер мен Розмари Андерсонның өлімі – басқа адамдарға таңылды, олар осы қылмыстар үшін негізсіз айыпталып сотталды.
Тергеу
Полиция тергеуіне 12 жастан асқан 30 000-нан астам ер адамның саусақ іздері алынды, сондай-ақ 60 000-нан астам .22 калибрлі мылтықтың табылу орны анықталып, сынақтан өтті. 1963 жылдың тамыз айында Маунт-Плезант қаласындағы Руквуд көшесіндегі Джералдтон балауызының бұтасынан мылтық табылғаннан кейін, баллистикалық сараптама көрсеткендей, осы қару МакЛеодты өлтіруде қолданылған. Полиция осы жерге қайта оралып, балық аулау арқанымен ұқсас, қолдануға жарамсыз мылтықты бұтаға байлады және оны біреу алып кетсе, күтіп отыру үшін жасырынған орын салды. Кук бірнеше рет аймақта көлікпен жүріп өткені байқалды және 1 қыркүйек күні түнгі сағат 00:00-ден кейін қаруды алуға тырысқанда ұсталды. Кук көптеген қылмыстарын мойындады, оның ішінде сегіз кісі өлтіру және он төрт кісіге қастандық жасау. Ол Австралия күні Куктің бес құрбанының бірі болған Стеркиді өлтіргені үшін сотталды. Өзінің мойындамаларында Кук қылмыстарын жасаған уақытына қарамастан, олардың егжей-тегжейін ерекше жақсы есте сақтайтынын көрсетті. Мысалы, ол 250-ден астам ұрлық жасағанын мойындап, әрбір орыннан қанша ақша ұрлағанын, соның ішінде монеталардың санын және номиналын нақты айта алды. Брет Кристианның "Кінәлі деп есептелген" кітабында Куктің 1963 жылдың қыркүйегінде Фримантл түрмесінде заңдық көмек адвокаты Десмонд Хинанға екі күн бойы берген мойындамасының толық мәліметтері келтірілген. "Мен заңға үлкен құрметпен қараймын, бірақ менің іс-қимылым мұны көрсетпейді", - деді Кук.
Сотталу және өлім жазасы
1963 жылғы 25 қарашада Кук Батыс Австралияның Жоғарғы сотында судья Вирту және қазылар алқасының алдында сотталды. Кук ақыл-есі дұрыс емес деген негізбен өзін кінәлі емес деп мәлімдеді. Сотта Куктің адвокаттары оның шизофренияға шалдыққандағын айтты, бірақ штаттық психикалық денсаулық сақтау қызметінің директоры оның ақыл-есі сау екенін куәландырғаннан кейін бұл талап қабылданбады. Штат тәуелсіз психиатр мамандарға Кукті тексеруге рұқсат бермеді. 1963 жылғы 27 қарашада Кук Джон Линдсей Стеркиді өлтіргені үшін асылып өлім жазасына кесілді. Өлім жазасы белгіленгеннен кейін, оның өзге де айыптары қарастырылмай қалды. Ол шағымдануға құқылы болғанымен, адвокаттарына шағымданудан бас тартуды бұйырды, өйткені жасаған ісі үшін жаза алуға лайық екенін мәлімдеді. Кук 1964 жылғы 26 қазанда сағат 8-де Фримантл түрмесінде, сотталғаннан кейін 11 ай өткен соң дарға асылды. Үкім орындалуға он минут қалғанда Кук Брюер мен Андерсонды өзі өлтіргенін Киелі кітапқа ант беріп айтты, бірақ бұл мәлімдемелер бұрын қабылданбаған еді, себебі сол кісі өлтірулер үшін басқа адамдар сотталған болатын. Кук Батыс Австралия штатында соңғы рет дарға асылған адам болды.
Ақтаулар
Куктің 1963 жылғы мойындауына қарамастан, Бимиш 15 жылға, ал Баттон 10 жылға сотталды, бірақ ол бес жыл ғана отырды. 2002 жылы Қылмыстық апелляциялық сот Баттонның үкімін жоққа шығарды. Баттонның сәттілігі Бимиштің 2005 жылы ақталуына мүмкіндік берді. Екі жағдайда да апелляциялық судьялар кісі өлтірулерді Кук жасаған болуы мүмкін деген қорытындыға келді. 2 маусым 2011 жылы Батыс Австралия үкіметі Бимишке 425 000 австралиялық доллары көлемінде өтемақы төледі. Кук туралы жаңа ақпарат және кітапта жарияланған жаңа дәлелдер Баттон мен Бимиштің ақталуына себеп болды. Тағы бір кітап – Бретт Кристианның «Кінәлі деп есептелген» атты кітабы – кейіннен үш бөлімді телесериалға айналдырылды, ол автордың сол дәуірдегі Перт қаласына кісі өлтірулердің әсері туралы ойларын көрсетеді. Дрюдің сөзіне сүйенсек, адамдар қауіпсіздік үшін көптеген иттер сатып алды және бұрын ешқашан құлыпталмаған артқы есіктер мен гараждарды құлыптады. Кук, «Недлендс монстры» ретінде, Тим Уинтонның 1991 жылғы «Клаудстрит» романында және одан кейінгі 2011 жылғы теледидарлық бейімделуінде кездеседі. Кук Крейг Сильвидің 2009 жылғы «Жаспер Джонс» романында да еске алынады. 2009 жылдың наурыз айында «Австралиядағы қылмыстық тергеулер» телешоуының екінші маусымында Эрик Эдгар Кук туралы бір бөлім көрсетілді. 2016 жылдың қыркүйегінде Felon True Crime подкасты Куктың қылмыстық іс-қимылын егжей-тегжейлі қарастырды. 2020 жылдың қарашасында Stan «After the Night» атты төрт бөлімді түпнұсқалық деректік сериалын шығарды, ол Куктың кісі өлтірулерінің оқиғасын қамтиды.