Кіріспе
Кеңірдекті тау кесірткесі немесе Гималай драконы (Japalura variegata) – Солтүстік Үндістан, Бутан және Непалда кездесетін агама тұқымдас кесіртке.
The variegated mountain lizard or Himalayan dragon (Japalura variegata) is an agamid lizard found in northern India, Bhutan, and Nepal.
Сипаттама
К. А. Л. Гунтерден (1864) Британдық Үндістанның жорғалаушылары: Басы жоғары жағынан кішкентай, ретсіз, кеуделі қалқандармен жабылған; canthusrostralis өткір; суперцилиарлық жиегінің артында кішкентай бүршік; мойны кішкентай кеуделі қабықшалармен жабылған; жамбастан басталып, төменгі ерін қабықшаларына қатар жүретін кішкентай қабықшалар тізбегі. Тілдің алдыңғы жағында шамалы тілік; әр жақта екі кішкентай кәдімгі тіс; жоғарғы жағында әр жағынан он бес өте кішкентай азу тісі, төменгі жаққа қарағанда әлдеқайда кішкентай, олар мүйіз тәрізді және он жетіге жетеді. Жұтқыншақта бүктеме; еркекте кішкентай тамақ қуысы. Мойынның артқы бөлігі ұсақ, шашыраңқы ірі бүршіктермен кеуделі; екі жыныстың да нұқал қыры үшбұрышты жапырақшалардан тұрады, ол арқа бойымен сәл тісті қыры ретінде жалғасады және құйрықтың алдыңғы бөлігінде біртіндеп жоғалады. Денесі сәл сығымдалған; жоғарғы бөліктері кішкентай, кеуделі қабықшалармен жабылған, ірілерімен араластырылған, барлығының ұштары жоғары қарай бағытталған. Құрсақ қабықшалары күшті кеуделі, орташа өлшемді; алдыңғы және артқы аяқтар арасындағы бойлық қатарда шамамен отыз сегіз қабықша бар. Құйрықтың барлық қабықшалары ромб тәрізді және кеуделі, төменгі жағындағылары ең үлкені. Артқы аяғы алға созылғанда көзге жетеді; саусақтарының астыңғы жағында кеуделі қабықшалар; төртінші артқы саусағы үшіншісінен бір төрттен бір бөлікке ұзын. Арқасында көлбеу жоғары көтерілетін қоңыр немесе қара және сұр немесе сары ақ жолақтар; басы қара түсті әр түрлі өрнектермен; орбитальдық кеңістікте ашық, қара жиекті жолақ. Жоғарғы еріні бойымен ақ немесе сары жолақ; мойынның екі жағында бір-бірімен бірігіп кететін, ақ көлденең жолақтардың бірімен сәйкес келетін тағы бір жолақ. Тамақ қуысының артқы жағы қара; құйрығында кең қоңыр немесе қара сақиналар. Дегенмен, бұл түрдің түстері айтарлықтай өзгеріп отырады. Ірі аналықтың үсті көбінесе қара, сары түсті өрнектермен, барлық ірі қабықшалары сары түсті. Басы мен мойнының бүйіріндегі ерекше жолақтар сақталады. Бұл түр Сиккимде таралған; ұзындығы 12 дюймға жетеді, құйрығы оның үштен екі бөлігін құрайды.
Head covered with small, irregular, keeled shields above; canthusrostralis sharp; a small tubercle behind the superciliary edge; throat covered with small keeled scales; a series of small shields commences at the chin and runs backwards parallel to the lower labial shields. Tongue scarcely notched in front; two small canine teeth in each jaw; the upper with fifteen very small molars on each side, much smaller than those of the lower jaw, which arc sub corneal and seventeen in number. A fold across the throat; male with a small gular pouch. Nape of the neck granular, with scattered larger tubercles. Both sexes with a nuchal crest, composed of triangular lobes; it is continued along the back as a slight serrated ridge, and gradually disappears on the anterior part of the tail. Trunk slightly compressed; the upper parts arc covered with smallish, keeled scales, intermixed with larger ones, all having their points obliquely directed upwards. Ventral scales strongly keeled, of moderate size; there arc about thirty eight scales in a longitudinal series between fore and hind limb. All the scales of the tail are rhomboid and keeled, those on its lower side being the largest. The hind limb extends to the eye, if laid forwards; toes with keeled scales below; the fourth hind toe is one fourth longer than the third. Back with alternate brown or black and grayish or yellowish white cross bands which ascend obliquely backwards; head above variegated with black; a light, black edged cross band on the inter orbital space. A white or yellow band along the upper lip; another irregular band along each side of the neck, confluent with one of the light cross bands. Gular sac black behind; tail with broad brown or black rings. The colors, however, vary to a considerable extent in this species. A large female is almost wholly black above, variegated with yellow, all the larger scales being of the latter color. The characteristic bands on the head and side of the neck arc present. This species is a native of Sikkim; it attains to a length of 12 inches, the tail taking two thirds of it.