Томас Кларксон ескерткіші: Құлдыққа қарсы күрескердің құрметіне
Clarkson Memorial
Уизбечтегі Томас Кларксон ескерткіші – британдық құл саудасына қарсы күрескен белгілі тұлғаның құрметіне орнатылған. 1880-81 ж. салынған, II* санаттағы мұра.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кларксон ескерткіші Англияның Кембриджшир графтығындағы Элли аралындағы Висбех қаласында орналасқан. Ол 1760-1846 жылдары өмір сүрген Томас Кларксонға арналған, ол Британ империясындағы құл саудасына қарсы күрестің маңызды тұлғасы және Висбехтің тумасы болған. Ескерткіш 1880-1881 жылдары салынды және ІІ* санаттағы мұражай ретінде тіркелген. Ескерткіш биік тұғырға орнатылған мүсіннен тұрады. Мүсіннің үстінде шпиль пішіндес шатыр бой көтереді. Құрылыстың жалпы биіктігі 20,6 метрді құрайды. Төрт жағының үшеуінде құл саудасына қарсы күресте белгілі болған Уильям Уилберфорс пен Гранвилл Шарптың бейнелері, сондай-ақ тізбекке байланған, көмек сұрап тұрған құлдың бейнесі салынған. Ал төртінші жағында Кларксонның естелігіне арналған жазу бар.
The Clarkson Memorial in Wisbech, Isle of Ely, Cambridgeshire, England commemorates Thomas Clarkson (1760–1846), a central figure in the campaign against the slave trade in the British empire, and a former native of Wisbech. It was erected in 1880–1881 and is a Grade II* listed building. The memorial consists of a statue mounted on a high platform. Above this rises a canopy, in the form of a spire. The whole structure is 68 feet (20.6 m) high. On three of the four sides are carved bas reliefs, representing William Wilberforce and Granville Sharp, both prominent figures in the campaign against the slave trade, and a manacled slave in a beseeching attitude. The fourth side bears an inscription to the memory of Clarkson.
Тарих
Кларксон 1760 жылы қалада дүниеге келді, ол пастор Джон Кларксонның (1710–1766) ұлы еді. Ол 1775 жылы Лондондағы Сент-Полс мектебіне түсер алдында, әкесі директор болған Висбеч грамматикалық мектебінде оқыды. Оның жүлделі эссесі «Басқаларды өз еркіне қарсы құл ету дұрыс па?» деген тақырыпта жазылған. Кеймбридждегі Сент-Джонс колледжінде оқып жүрген кезінде жазған бұл шығармасы оның өміріндегі шешуші кезеңі болды, нәтижесінде ол құлдыққа қарсы күресті сол заманның маңызды мәселесіне айналдырды. Висбеч және Фенланд мұражайында Кларксонның сандығы сақталады, онда 18 ғасырлық африкалық маталар, тұқымдар және былғары бұйымдары бар. Ол құл саудасының орнына Африкамен тікелей сауда жасауды дәлелдеу үшін оларды пайдаланды. Ескерткіш Нене өзенінің оңтүстік жағалауындағы Бридж-стриттегі оның бұрынғы үйінің жанында орналасқан. Ол 1801 жылы салынған ескі кеден үйінің орнында, ал бұл үй бұрынғы Май базардың орнын иеленген. 1856 жылы Ескі көпір қайта жаңартылып, кеден үйі бұзылды, оның орнына көпірді кеңейтуге мүмкіндік жасалды. 1880 жылы Кларксон ескерткішінің құрылысы басталғанда, оның орналасқан жері орталық орнына байланысты таңдалды. Кларксон ескерткішінің құны 2035 фунт стерлингті құрады, және ол негізінен жергілікті квакер филантроптары болып табылатын Пекковер отбасының ірі қайырымдылықтары есебінен төленді. Қалған қаражат жұрттан жиналған ақшамен толықтырылды. Жұмыс 1980 жылдың 28 қазанында басталды, ал мүсін 1881 жылдың 11 қарашасында Кембриджширдің парламенттік мүшесі және Палата спикері болған сэр Генри Брэнд ашты. Дизайн 1875 жылы алғашқы жобасын ұсынған сэр Джордж Гилберт Скотттың эскизіне негізделген. Ол 1867–86 жылдары Висбехтегі Сент-Питер шіркеуінің викарийі Джон Скотттың ағасы болды. Бұл ескерткіш готикалық ескерткіштер дәстүріне жатады, оның дамуына Скотт үлкен үлес қосты; оның осы бағыттағы жұмыстарына Оксфордтағы Шейіттер ескерткіші (1841–43) және Хайд-парктегі Альберт ескерткіші (1876) кіреді. Әкесінің қайтысынан кейін ескерткіштің жасалуына жауапкершілік Джон Олдрид Скоттқа жүктелді. 2011 жылы аяқталған төрт жылдық қайта жаңарту жобасы аясында ескерткіштің құрылысының 130 жылдығына орай жаңа тілекпанель орнатылды. Ескерткіш қаладағы Еске алу күні шеруі кезінде салют беру орны ретінде пайдаланылады.
Clarkson was born in the town in 1760, the son of the Rev. John Clarkson (1710–1766). He attended Wisbech Grammar School where his father was headmaster before going on to St Paul's School in London in 1775. His prize winning essay "Is it right to make slaves of others against their will? ", written whilst at St John's College, Cambridge was a turning point in his life, culminating in him turning the abolition campaign into "one of the major issues of the day". The Wisbech & Fenland Museum houses Clarkson's chest which contains examples of 18th century African textiles, seeds and leatherwork which he used to illustrate his case for direct trade with Africa in place of the slave trade. The memorial is near his former home in Bridge Street, on the South Brink of the River Nene. It is on the site of the old Customs House, built in 1801, which itself replaced the Buttermarket. In 1856 the Old Bridge was rebuilt, and the Customs House pulled down to make way for the bridge improvements. In 1880, when work started on the Clarkson Memorial the location was chosen because of its central position. The Clarkson Memorial cost £2,035, and was paid for primarily by a large donation from the Peckover family, local Quaker philanthropists. The shortfall was made up by public subscriptions. Work started on 28 October 1880 and the statue was unveiled on 11 November 1881 by Sir Henry Brand, speaker of the House of Commons and MP for Cambridgeshire. The design was an adaption of one by Sir George Gilbert Scott RA, who first put forward his design in 1875. He was a brother of the Rev John Scott, vicar of St Peter's, Wisbech, 1867–86. The monument falls into a tradition of Gothic monuments for which Scott was largely responsible; his work in this line included the Martyrs' Memorial (1841–3) in Oxford, and the Albert Memorial (1876) in Hyde Park. Responsibility for the execution of the monument was assumed by John Oldrid Scott after his father's death. A four year renovation project was completed in 2011 and a new supplicant panel installed to coincide with the 130th anniversary of the building of the monument. The monument is used as the saluting point for the town's Remembrance Day parade.