Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Х-моторы – ортақ коленвалдың айналасында орналасқан төрт цилиндр блогы бар поршенді қозғалтқыш, алдыңғы жағынан қарағанда цилиндрлер "Х" әрпін құрайды. Х-моторының артықшылығы – бірдей сандағы V-моторынан ықшамдығы, бірақ радиалды қозғалтқыштармен салыстырғанда салмағы ауыр әрі конструкциясы күрделі. Сондықтан бұл конфигурация көбінесе қолданылмайды. Х-моторының кейбір конструкциялары екі V-моторын біріктіру негізінде жасалған.
Engine configuration
An X engine is a piston engine with four banks of cylinders around a common crankshaft, such that the cylinders form an "X" shape when viewed front on. The advantage of an X engine is that it is shorter than a V engine of the same number of cylinders, however the drawbacks are greater weight and complexity as compared to a radial engine. Therefore, the configuration has been rarely used. Several of the X engine designs were based on combining two V engines.
Мысалдар
X қозғалтқышының төрт түрі өндіріске шығарылған. 1939–1942 жылдары Rolls Royce Vulture, екі Rolls Royce Peregrine V12 қозғалтқышын пайдалана отырып жасалған X 24 ұшақ қозғалтқышы. Rolls Royce Vulture қысқа мерзімге Avro Manchester ауыр бомбалаушысында қолданылды, бірақ қозғалтқыш бұзылғандықтан Avro Lancaster (Rolls Royce Merlin V12 қозғалтқышымен жабдықталған) ауыстырды. General Motors Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ теңіз кемелері үшін де X қозғалтқыштарын өндірді. 16 184 қозғалтқышы 1941 жылдан бастап бірнеше жүз "су көбілгіш" қайықтарға орнатылды, көбінесе жұптап қолданылды. Бұл конструкция сәтті деп есептелді және кейбіреулері бүгінге дейін сақталған. 1944 жылдан бастап ұқсас 16 338 қозғалтқышы суасты кемелері үшін өндірілді, онда әрбір алғашқы төрт АҚШ теңіз күштерінің Tang класындағы кемелерде төрттен қолданылды. Олар пайдалануда сенімсіз болып шықты және кейіннен әрбір кемеде үш Fairbanks Morse қозғалтқышымен ауыстырылды. Басқа өндірістік X қозғалтқышы – ChTZ Uraltrac 12N360 X 12 қозғалтқышы, алғаш рет 2015 жылы өндірілді және ресейлік Armata танк платформасында қолданылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери ұшақтар үшін 24 цилиндрлі X қозғалтқыштарының бірнеше прототипі жасалды, олардың ішінде Daimler Benz DB 604, Rolls Royce Exe және Isotta Fraschini Zeta R. C. 24/60, сондай-ақ 16 цилиндрлі Napier Cub болды. Басқа X прототиптік қозғалтқыштарына 1920-жылдардағы Ford X 8 автомобиль қозғалтқышы кіреді, ол Ford Flathead V8 қозғалтқышын әзірлеу кезінде зерттелді. 1960 жылдары Honda Formula One жарыстары үшін X 32 қозғалтқыш конфигурациясымен тәжірибе жасады, бірақ конструкцияның тым күрделі және сенімсіз болғандықтан одан бас тартты. 2006 жылдан 2010 жылға дейін Revetec X4v1 және Revetec x4v2 X 4 тәжірибелік бензиндік қозғалтқыштары қозғалтқыштарды зерттеу компаниясымен әзірленді, ал 2013 жылы Revetec X4 D1 тәжірибелік бензиндік қозғалтқышы жасалды.
Four types of X engines are known to have reached production. In 1939–1942 Rolls Royce Vulture, a X 24 aircraft engine which was built using two Rolls Royce Peregrine V12 engines. The Rolls Royce Vulture was briefly used in the Avro Manchester heavy bomber, before engine failures caused it to be replaced by the Avro Lancaster (powered by the Rolls Royce Merlin V12 engine). General Motors also produced X engines for US naval ships during the Second World War. The 16 184 engine was installed in several hundred "subchaser" boats from 1941 onwards, where they were typically used in pairs. It was considered a successful design and a few have survived to the present day. From 1944 the similar 16 338 engine was produced for submarines, where four were used in each of the first four members of the USN Tang class. These proved unreliable in service and were subsequently replaced by three Fairbanks Morse engines in each boat. The other production X engine is the ChTZ Uraltrac 12N360 X 12 engine, first produced in 2015, and used in the Russian Armata tank platform. Several prototype 24 cylinder X engines for military aircraft were developed during World War II, including the Daimler Benz DB 604, Rolls Royce Exe and Isotta Fraschini Zeta R. C. 24/60, along with the 16 cylinder Napier Cub. Other prototype X engines include a 1920s Ford X 8 automotive engine, which was investigated during the development process of the Ford Flathead V8 engine. During the 1960s, Honda is said to have experimented with an X 32 engine configuration for their Formula One racing efforts, but abandoned the design as being too complex and unreliable. From 2006 to 2010, the Revetec X4v1 and Revetec x4v2 X 4 experimental petrol engines were developed by an engine research company, followed in 2013 by the Revetec X4 D1 experimental petrol engine.