Кіріспе

Мембраналық белок. Галактозид пермеаза – лак оперонының *lacY* генімен кодталған белок. Ол жасуша мембранасына байланысқан күйде болады, мақсаты – еріген галактозид молекулаларын байланыстыру. Бұл белоктың негізгі функциясы – лактоза мен басқа бета-галактозидтердің мембрананың өткізгіш кедергісі арқылы жинақталуын және тасымалдануын катализдеуге арналған жүйенің бір бөлігі болып табылады.

MelB тасымалдаушы ақуыз және оның қасиеттері

Бета-галактозидтік пермеазалар – жасушаға бета-галактозидтерді қабылдауға және осылайша оларды жинақтауға мүмкіндік беретін кез келген тасымалдау ақуыздарын сипаттай алады. Осы тасымалдау ақуыздарының белгілі бір мысалы – мелибиоза, немесе melB, Э. coli бактериясының melB генінен алынған тасымалдаушы ақуыз. Бұл бета-галактозидтік пермеаза штаммы мелибиозаны және басқа галактозидтерді сутектік, натрийлік немесе литийлік иондармен бірге тасымалдау арқылы жасуша мембранасы арқылы тасымалдайды.

Фосфатид қышқылының циклына қатысы

1962 жылы Хироси Никаидоның алғашқы зерттеулері, бета-галактозидтік пермеазаның жасушадағы активтілігі мен E. coli-дегі фосфолипидтердің алмасу жылдамдығы арасында тікелей байланыс бар екенін көрсетеді. Оның грамположительный және грамтеріс бактериялық жасушалармен әртүрлі жағдайларда жүргізген тәжірибелерінде, бета-галактозидтік пермеазаның ең жоғары активтілігі кезінде фосфолипидтердегі P32 деңгейінің жоғарылағаны анықталды. Осыған сүйене отырып, Никаидо бұл корреляция фосфолипидтердің бета-галактозидтерді жасуша мембранасы арқылы тасымалдау процесіне қатыс екенін көрсетеді деп қорытындылады. Алайда, 1965 жылы Альвин Тарлов пен Юджин Кеннедидің көміртекті маркерлерді пайдаланған келесі зерттеулері, бета-галактозидтің жиналу деңгейінің артуымен бірге фосфордан басқа глицерин және серин деңгейлерінің де жоғарылағанын көрсетті. Галактозидтер деңгейінің өсуімен байланысты осы бейтарап аминқышқылдарының болуы, пермеаза активтілігінің жоғарылауы мен жасушадағы бейорганикалық фосфат мөлшерінің өсуі арасындағы тікелей байланыстың нашарлауын көрсетеді.