Кіріспе

Америкалық радио ток-шоу жүргізушісі (1945–2006)

Боб Ласситер, сондай-ақ "Mad Dog" деп белгілі (30 қыркүйек 1945 – 13 қазан 2006), 1980-ші және 1990-шы жылдары даулы және өте ықпалды американдық радио ток-шоу жүргізушісі болды. Ол бірнеше аймақта жұмыс істеді, бірақ ең көп танылғаны – Тампа шығанағы аймағындағы ұзақ қызметі.

Ерте мансап

Ласситер Роберт Генри Глодовски ретінде Нью-Джерси штатының Камден қаласында дүниеге келді және Нью-Джерси штатының Коллингсвуд қаласында өсті. Ол орта мектептің үшінші курсының ортасында оқуын тастап, Нью-Йорк қаласына қашып кеткенге дейін онда тұрды. Содан кейін ол 1970 жылы АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томасқа келгенше, АҚШ бойынша кездейсоқ жұмыстар істеп саяхаттады. Бір күні Виргин аралдарындағы Шарлотта Амалидегі бір барда әдемі музыка радиостанциясының өкілі Ласситердің дауысын естіп, бірден эфирде жұмыс істеуге үміткер болуды ұсынды. Ласситер көп ұзамай сол өкілдің стансасы WESP FM-де музыка диджейі болып жұмысқа орналасты және 1970 жылдың 1 қыркүйегінде "Рон Скотт" атты шартты есіммен эфирге шықты. Ол содан кейін елдің әртүрлі аймандарындағы әдемі музыка мен прогрессивті рок станцияларында жұмыс істеді: Нью-Йорк штатының Утика қаласындағы WOUR FM, Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы WOWI FM, Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы WEZS FM және Питтсбургтегі WJOI FM.

Тампа: WPLP (1985 87) және WFLA (1987 89)

1985 жылдың қыркүйегінде Тампа шығанағының алғашқы сұранысқа негіделген станциясы WPLP AM Ласситерді Тампаға аптаның кештеріндегі бірінші (азын төленетін) тұрақты жұмысымен шақырды. (Ол кезде ол әлі де демалыс күндері WINZ-де жұмыс істеп, WPLP-де уақыттық жұмыстарды орындады; станция Нил Роджерсті түнгі эфирден күндізгі эфирге көшіруді жоспарлаған және Ласситер жұмыстан босатылғанға дейін оны Роджерстің орнына дайындады.) 1985 жылдың 23 қыркүйегінде WPLP-нің түстен кейінгі эфир уақытын иеленді. Ласситер эфирде станцияның бастапқыда оған жылына 12 000 доллар ұсынғанын еске алды, ол одан бас тартты, бірақ Роджерс оған күнделікті сұранысқа негіделген радиода тәжірибе алу үшін жұмысты қабылдауды ұсынғанда, 18 000 долларлық ұсынысты қабылдады. (Ол кейіннен WPLP-ге жұмысқа орналасу үшін өзінің резюмесін жалған екенін мойындады, Пенсильвания университетінің түлегі екенін мәлімдеді.) Ласситердің Майамидегі мансабы қалыптаспаса да, ол өзінің қақтығысқа толы және қасақана шаршатушы стилімен Тампаны тез арада баурап алды, нарықтағы ең жоғары рейтингті ток-шоулардың біріне үлкен артықшылықпен көтерілді. Шындығында, ол нарықтағы екінші ең жоғары рейтингті радиошоу болды, тек Кливленд Уилер мен Скотт Шеннонның WRBQ FM-дегі Q ZOO бағдарламасы одан жоғары болды. Ласситер Тампа шығанағындағы AM радиосын жаңаша бейімдеді, өзін христиандарды, консерваторларды, қарттарды және баршаны мақсат тұтқан эфирдегі қатыгез адам ретінде көрсетті. Өзі айтқандай:

Күні кеше оған WFLA-да сол күні немесе ешқашан жұмысқа келмеуі керегін айтылды. "Көптеген адамдар алты таңбалы, жайлы жұмыстан айырылса, қатты қиналар еді", - деді Ласситер кейін. "Мен жеңілдедім". Ол радиодан ресми түрде зейнеткерлікке шықты. Оның орнын болашақ радио жұлдызы Гленн Бек иеленді.

Зейнетақыға шығу/Өлім

Ласситер зейнетке шыққаннан кейін көп ұзамай денсаулығы күрт нашарлады. Өмірі бойы темекі шегуден тоқтамаған ол дәрігерлердің кеңесін ұзақ уақыт бойы елемеген еді. Шамамен 1990 жылы қант диабеті диагнозы қойылғаннан кейін де ол аурудың күрделіне түскенше мәселені назарға алмады. 2000 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін ол аяғының 40 пайызынан айырылды, несеп көпіршігінің қатерлі ісігіне емделді, бүйрегінің жұмысы баяу төмендеді және көзі көрмей қалды. Зейнетке шыққаннан кейін Ласситер ұзақ жылдардан бері қызығушылық танытқан фьючерстік саудаға белсенді айналысты, ал 2002 жылы қаржы трейдерлері үшін танымал Elite Trader веб-сайтында өзінің саудаларының қоғамдық журналын бастады. Ол ET-де "Tampa" деген никнейммен жарияланды және "Short Skirt Trades" деп аталған журналы сайттағы ең танымал журналдардың біріне айналды. Журнал Ласситердің өткір тілі, сөз ойындары мен аудиториясымен әдемі ойнауға құштарлығын сақтап қалды. 2004 жылдан 2005 жылдың басына дейін Ласситер "The Big Cheese" (оған Ютикада станция менеджері қызметін атқарғанда берілген лақап аты) деген псевдониммен сауда блогын (қазір жойылған) жүргізді. 2005 жылға қарай Ласситер көбінесе Тампа шығанағындағы үйіне қамалды. Дегенмен, оның рухы жоғары болды және 2005 жылдың жазында ол өз атымен жаңа блог ашты, оның оқырмандары үнемі өсті. Жазбаларында Ласситер көптеген естеліктерді қайта қарады, бірақ көбінесе өзін оқшауланған және жалғыз өмір сүріп жатқан, компьютер ғана сыртқы әлемге жалғыз терезесі болған өмірді бейнеледі. 2006 жылдың 14 ақпанында, олардың 19 жылдық тойында Ласситер блогында бүйректерінің жұмысы тоқтағанын хабарлады. Сол күні оны қараған дәрігерлер оған алты айдан екі жылға дейін өмір сүруге болатынын айтты. Ол содан кейін сегіз ай өмір сүрді және 2006 жылдың 13 қазанында, 61 жасқа толып, 13 күннен кейін қайтыс болды. Оның өлімі туралы әйелі Мэри Ласситер блогындағы соңғы жазбасында хабарлады:

«11 қазанда ол төсектен тұруға тым әлсіз болды және 13 қазанда сағат 9:15-те қайтыс болғанға дейін ұйықтағандай күйде болды. Ол ауырмады. Оның өмірі тоқтады. Оның ұзақ күресі ақыры аяқталды, мен күткеннен әлдеқайда жылдам. Соңғы айларда оның күресіне қолдау көрсетіп, жігер бергендеріңізге рахмет».

Стиль

Ласситер жиі күлкілі және ойландыратын болса да, әрқашан тікенді, әрқашан қарсы, және көбінесе тікелей жаман мінезді болды. Ол әдетте шоуын бес минуттан бір сағатқа дейін, тіпті толық үш сағатқа созылатын күнделікті монологпен бастайтын; монологтың мақсаты көбінесе тыңдаушыларын соқыр ашуға итермелеу болды, содан кейін ол ашудан тілінен ұшып, сөйлей алмай қалған адамдардан қоңырауларды қабылдай бастайтын. Бірде ол былай деді: "Мен бір сағат, бір жарым сағат сөйлесем, тоқтаған кезде олардың ақылына келмейтінін түсіндім. Сосын мен оларды жай ғана қиратып жіберетінмін". Шындығында, Ласситер қоңырау шалушыларына өте жек көрушілікпен және шыдамсыздықпен қарады, оларды мазақтаудан, екіжүзділіктері мен жалғандықтарын ашық көрсету үшін жасырын тұзаққа түсіруден, тіпті тікелей қорлаудан тартынбады. "Менің телефонымнан кет, ақымақ шошқа!" – бұл оның ең танымал сөздерінің біріне айналды. Ласситер әр сағатын апта күнін, күнін және уақытын жариялау арқылы бастайтын (мысалы, "Сағат сегізден кейін алты минут, көңіл көтерушілер, қайырлы келіңіздер. Бүгін бейсенбі, қыркүйектің он екіншісі, тоғыз жүз тоқсан алты жыл"). Ол жылдар бойына бірнеше есімді қоштасу фразаларын да қалыптастырды. WPLP станциясында ол әр шоуды "Жақсы мінез танытыңыздар" деп аяқтап, The Eagles тобының "Take It To the Limit" әнін ойнататын; WLS станциясында "Love you, Chicago" деп қоштасатын; ал WFLA станциясындағы соңғы жылдары The Blues Brothers тобының "Sweet Home Chicago" әнінің ұзартылған нұсқасын ойнап, сөйлеуді немесе телефонға жауап беруді жалғастырып, содан кейін бір қоңырау шалушының "Осыдан басқасы жоқ па? Біз бітірдік пе? Жақсы түң болсын!" деген сөздері жазылған таспаны ойнататын.

Шақырушылар

Ласситер онымен келісетін қоңырау шалушыларды қабылдамайтын, көбінесе оларды дереу үзіп тастайтын, өйткені ол өзімен тартысқа түсетін адамды іздейтін. Шын мәнінде, монологы мен тақырыбын ұсынғаннан кейін, оған келісетін адамдарға қоңырау шалмауды, сол күні тек қарама-қарсы пікірлерге қызығушы екенін айтатын. Егер оған келісетін қоңырау шалушылар түссе, ол оларды бірден қоятын. Ласситер өз пікірлерімен келіспегендерге де бірдей мүмкіндік бергісі келетін, тіпті кейін оларды аяусыз сынап-жазғырласа да. Бірақ, көбінесе, қарсы пікірді білдірушілерді сөйлеуге мәжбүр етуге тура келді, олардың кіріспе сөздерін, назарды аударуға тырысатын әрекеттерін және жеке шабуылдарын тоқтатып, нақты сұраққа жауап беруді талап ететін. Егер осы ережеден ауытқу болса, ол діни экстремистер, арзан сөздерге сенушілер, идеологтар, тіпті Ку-клукс-клан мүшелерінен қоңырау алғанда болатын. Оларға өз ойларын толық айтуға мүмкіндік беретін, тіпті оларды абсурдты және әдепсіз мәлімдемелер жасауға ынталандырып, осылайша өздерін күлкіге айналдыратын. Кейінгі жылдары Ласситер тыңдаушыларын шақырмағандарын "жазалағанымен" танымал болды. Егер шоу барысында байланыс тақтасы жанбайтын болса, уақытты толтыру үшін әңгіме айтудың немесе жаңа монолог бастаудың орнына, Ласситер үнсіздікті қабылдауға рұқсат беретін. Ол "Жыл мерекесі вальсін" ырғап, консольге саусақтарымен соғып немесе тіпті пасьянс ойнап отырғанын естіртуі мүмкін. Кейде ол шығармашылық жазаларды қолданатын. Бір күні Чикагода, ешкім оның тақырыбына жауап бермегенде, Ласситер қайта туған христиандардан жеке діни куәлік беруді қалағандарға қоңырау шалуға шақырды, басқа қоңырау шалушыларға рұқсат бермейтін. Бұл - эфирдегі хабарласу шоуы, сондықтан бағдарламаны жүргізу - қоңырау шалушылардың міндеті. Ласситер олардың жұмысын өзі істеуге ниеттенген жоқ. Бірақ, кейде оны қынжырған қоңырау шалушыларды толық үнсіздікпен сыйлайтын. Мысалы, 1996 жылдың 2 тамызында Ласситер WFLA станциясында бір қоңырау шалушыны 12 минут бойы бір сөз айтпастан эфирде ұстады. Екінші жағынан, оның аяусыз сынамы мен толық ашықтығына қарамастан, Ласситермен радио - көп жағынан еркін алаң болды. Ласситер аптасына бір рет "ашық телефон" жасайтын, адамдарға қалаған тақырыптарын талқылауға мүмкіндік беретін. Кейде ол тіпті қоңырауды тексерушілерді айналып өтіп, телефонға өзі жауап беретін - ол "Бобпен әңгіме" деп атаған форматта - әзілшілерге және радиода болғысы келгендердің бәріне сөйлеуге мүмкіндік беретін (қажет болса, оларды цензуралайтын). Бұл адамдардың шектен тыс көп шақыруына, дәретханаларды шаюына немесе радионы тыңдау үшін алты секундтық кешіктірілген таспамен радио қабылдағышын телефон тіреуіне әкелді. Ласситер мұндай қоңырауларға жиі жауап беріп, олардың күту кезегінде қанша уақыт күтетінін (әдетте қырық минуттан бір сағатқа дейін) мазақтап, олардың мүлдем маңызсыз нәрсе жасау үшін күш жұмсағанын айтатын.

Монологтар

Ласситер жағымсыз және айқын даулы болғанымен, ол мұқият және тартымды оратор болды, монологтары мен телефон арқылы мазалауларын шеберлікпен дикция, тіркестер және динамика арқылы құрады. Бұл стратегия нәтежесін берді: ол өзінің табысының құпиясы оны жек көретін көптеген адамдардың да оны түнде-күнде, жылдар бойы тыңдамай тұра алмауында екенін өзі жиі айтқан. Ласситер жеке өмірін эфирде ашып көрсетуден тартынбады: ол өзінің балалық шағының ең жеке мәліметтерін бөлісті (ата-анасының ажырысуы және одан кейін әкесінен алыстауы), алғашқы некесі, оның ішінде аборт және екі тараптың да адалдықтан айысуы туралы әңгімелер, өзінің есірткі қолдану тарихы және радио мансабының көтерілісі мен құлдырауы. "Сіздер маған өз жұбайыңыздан да көбірек хабардар болуыңыз мүмкін, егер сіздің некеңіз орташадан жақсы болмаса", - деп бір күні тыңдаушыларына айтқан. Тыңдаушылар сондай-ақ, оның және екінші әйелі Мэри (бұрынғы Мэри Тенсфелдт, «Мюффи» лақап атымен танымал, ол оның WPLP станциясындағы қызмет кезеңінде бизнес-менеджер болған) туралы, сондай-ақ астрономия, құстарды бақылау, фьючерстік сауда және үй компьютермен әуестенуі туралы ағымдағы оқиғаларды жиі естіді. Көбінесе ол «коллизей стиліндегі радиодан» демалыс алғанда осы тақырыптарға көшіп кететін.

Анекдоттар

Ласситер радиода жасаған әйелдерге арналған әзілдерімен де танымал болды. Кейде ол тыңдаушыларына эфирде тікелей эфирде телефон қоңыраулары толып кеткенше, мысықты суға малып жіберетінін айтты, немесе эфирлік әдептілікті қорғаушылар оның бағдарламаларында тіпті ең аз даулы мазмұнға жол бермейтінін мәлімдеді. 1990 жылдардың ортасында бір жұма күні ол және WFLA станциясының барлық қызметкерлері тыңдаушыларды басқа жүргізушінің орнына ауысқанда, басшылықтың оны үрейленгендіктен эфирден алып тастағанына көндірді, сондай-ақ дүйсенбі күні әдеттегі уақытында оның болашағы туралы маңызды жаңалық жарияланатынын жеткізді. Бірақ дүйсенбі күні тыңдаушылар эфирге қосылғанда, ол қайтадан студияда болды және олардың сенгіштігін көрсетіп, оларды қынжылды.

50 000 долларлық сыйлық

Оның ең танымал және атақты трюктері "$50,000 сыйлық" деп белгілі болды, оны Ласситер 1987 жылғы Жаңа жыл күні WPLP радиостанциясында жасады. Үлкен рейтинг алу үшін станция саясатында өзгерістер болатынын түсіндірген Ласситер, WPLP сол түні және 1987 жылдың әрбір кешінде қоңырау шалған әрбір адамға $50,000 сыйлық беретінін жариялады. Егер олар қоңырау шалар алдында радио тыңдаса, Ласситер уәде еткендей, қоңырау шалушылар тағы да $10,000 алады. Сонымен қатар, әр сағаттың үздік қоңырау шалушысы жаңа Rolls Royce көлігін жеңіп алады, ал нашар қоңырау шалушыға Парижге барлық шығындары төленген саяхат сыйланады. Шоу барысында демалыс үйлері, яхталар және Трамп мұнарасындағы пентхаус сияқты басқа да сыйлықтар да кездейсоқ түрде ұсынылды. Ласситер сөйлеп тұрғанда, әрбір бірнеше минут сайын оның продюсері Майкл Серио сөзін кесіп, сыбырлап ескертетін: "Пссст! Ол мүлдем дұрыс айтпайды! Сондықтан бізді сотқа беру туралы ойламаңыз!" Осыған қарамастан, Ласситердің алғашқы үш сағатындағы қоңырау шалушылардың кем дегенде жартысы оның әр сөзіне сенеді және радиошоуға қоңырау шалғандары үшін 50,000 доллар ұтып алғанына қатты қуанды. Тіпті Ласситер, ақшаны алу үшін олар таңертең станцияға келіп, қолма-қол ақшамен, салықсыз және жеке куәліксіз сұрауы керек екенін түсіндіргеніне қарамастан (бірақ ол мекенжайын білмейтінін айтты), бұл "жеңімпаздар" ештеңе дұрыс емес деп ойлаған жоқ. Үшінші сағаттың соңында Ласситер қоңырау шалушыларға бұл әңгіменің бәрі жалған екенін ашық мойындады, оның уәделерінің мүлдем сенімсіз және арзандық екенін айтты және олардың оның сөзін ойланбастан қабылдағаны үшін кінәлады. Ол осылай айтқаннан кейін де, 50,000 доллар ұтып алғысы келетін адамдардан қоңыраулар түсе берді.

Рождестволық шоу

Жыл сайын 23 желтоқсанда (немесе Рождествоға дейінгі соңғы жұмада) Ласситердің эфирдегі ашу-ызасы көзден жойылып сияқты; сол күні ол жыл сайынғы Рождестволық шоуын ұсынатын, онда ол Санта-Клаустың болуы және мерекенің мәні туралы ойға батып, қалған уақытын бала кезінен бастап қазіргі күнге дейінгі Рождестволық естеліктерімен бөлісетін. Ол әр жыл сайын бірдей оқиғаларды айтатын, бірақ көрермендердің қызығуын ояту үшін әрқашан жаңа және тартымды нұсқаларын ұсынатын. Ерекше аталып өтетін сәттердің бірі – ол жақында ажырасқан ата-анасына бірдей Рождество тілегін берген кез, нәтижесінде ол сұрағанның бәрінен екі-екеу болды. Сонымен қатар, он екі жасында анасына сыйға берген ерекше зат (Lady Schick электрлік шатыр) туралы әңгімесі есімізде сақталады. Оның анасы қайтыс болғаннан кейін 26 жыл өткен соң үйін тазалағанда, ол оны барлық уақыт бойы сақтап келгенін анықтады. Ласситердің осы хабарлардағы жылылығы мен сезімталдығы оның әдеттегі "Mad Dog" бейнесімен салыстырғанда таң қалдыратын, ал тыңдаушылар оған шоуға қызыққандарын, оның Рождестволарын еске түсіргенде көздерінен жас аққандарын жиі мойындап айтатын.

Эфирдегі қателік

1989 жылғы 26 қаңтарда ол келесі WFLA эфирінің алғашқы 30 минутына тұруды сұрады, ол станцияның беделді дикторы Дик Норманның эфирі еді. Ласситер Норманның тыңдаушыларына өзінің келісімшарты жаңадан жаңартылғанын және жоғары рейтингінің арқасында WFLA-дан Норманды жұмыстан босатуға құқылы екенін мәлімдеді. Аса қызығы, Ласситердің эфиріндегі жаңалықтар Флорида штатының Брэндон қаласындағы бензин стансасында үлкен пропан баллонына толық жылдамдықпен соғылған көлік туралы хабарлады, нәтижесінде бұрын белгілі емес жүргізуші өрт сөндірушілер келгенше қаза тапты. Тағдырдың айласы, сол жүргізуші – Дик Норман еді. Норманның қазасы туралы эфир басталғалы бірнеше минуттан кейін хабарланған соң Ласситер дереу өте эмоционалды, өкінішпен толған кешірім сұрап, Норманның эфирін аяқтады, тыңдаушыларды "Дики аға" туралы естеліктерін бөлісуге шақырды.

Әуедегі тексерулер

Ласситердің ерекше және ойын қозғайтын стилі оның ескі бағдарламаларының жазбаларына жоғары сұраныс тудырды. Олардың ең әйгілісі, "Мырза Эйрстрим" деп белгілі, 1987 жылдың 1 сәуірінде WPLP станциясынан жасалған жазба. Бұл телефон арқылы болған әңгіме, онда Airstream тіркемесіндегі ашулы қарт адам Ласситердің қарттарға, сондай-ақ сол кездегі президент Рональд Рейганға және Джим мен Тэмми Фэй Баккерге қатысты әрекеттеріне наразылық білдіреді; оны станция басшылығына, FCC, Сауда-өнеркәсіп палатасына, тіпті полицияға шағымданумен қорқытады; және қоңырауды "Жаман түңгі уақыт болсын, хиппи!" деп аяқтайды. Жазбаның жанкүйерлері, сондай-ақ Ласситердің өзі оны радио тарихындағы ең ұлы сәт деп санайды.