Кіріспе

Австралиялық кәсіпкер (1934–2009)

Ричард Дж. Пратт (туған Рышард Пшечицки; 10 желтоқсан 1934 – 28 сәуір 2009)

Ерте өмір

Ришард Прочицки 1934 жылғы 10 желтоқсанда Данциг еркін қаласында (қазіргі Польшаның Гданьск қаласында) еврей ата-анасы Леон мен Паула отбасында дүниеге келген. Оның отбасы 1938 жылы нацистерден қауіпсіз пана іздеп Австралияға көшіп келді және Виктория штатының Шеппартон қаласында қоныстанды, сонда фамилиясын Прочицкиден Праттке өзгертті. Пратт нацистердің қолына түспей Австралияға барудың қиын жолын бастан өткерді. Сапар барысында олар азық-түлік жетіспеушілігіне тап болды. Пратт Грэмвейл бастауыш мектебінде, Шеппартон орта мектебінде және Университет орта мектебінде білім алды. 1953 жылы ол Мельбурн университетінде коммерция бакалавры мамандығына түсті. Ол австралиялық футболда "рақман" (қорғаушы) ретінде ойнады. Лемнос (қазіргі Шеппартон Сванс) клубында карьерасын бастағаннан кейін, Пратт Виктория футбол лигасының (VFL) 19 жасқа дейінгілер турнирінде Карлтон клубында өнер көрсетті. 1953 жылы ол сол жылғы "ең үздік және адал" U 19 ойыншысы деп танылғаны үшін Морриш медалімен марапатталды. Пратт футбол карьерасын VFL жоғары лигасы деңгейінде жалғастырмады, керісінше, басқа қызығушылықтарына көшті. Пратт оқумен қатар Юнион Театр Репертуарлық компаниясымен актерлік өнермен айналысты және отбасылық бизнесі – Visy Board компаниясында сатушы болып жұмыс істеді. 1957 жылы ол Рей Лоулердің "Жазғы он жетінші қуыршақ" спектаклімен Лондон мен Нью-Йоркке гастрольдік сапар жасады, онда Джонни Дауд рөлін ойнады, содан кейін Мельбурнға және Visy компаниясына оралды. Ол теледидарда да пайда болды.

Іскерлік мансап

1969 жылы ақпанда әкесі Леон қайтыс болғаннан кейін Пратт Visy Industries компаниясындағы әкесінің бизнесін басқарды, сол кезде компанияда бірнеше жүз қызметкер жұмыс істеді және жылдық кірісі 5 миллион австралиялық долларды құрады. Келесі жылы NCA сот шығындарын өтеді және тәркіленген құжаттарды қайтарды. 1990 жылдары Visy компаниясы Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясы (ACCC) тарапынан бәсекелестікті шектеуге бағытталған заңсыз әрекеттері үшін жарты миллион доллар көлемінде айыппұл төлеуге міндеттелді.

Қоғамдық мансап

Пратт өзінің бизнес мүдделерімен қатар, қоғамдық қызметке белсенді қатысқанымен де танымал болды. Ол Суинберн технология университетінің алғашқы канцлері, Виктория өнер орталығы трестінің президенті және Виктория психикалық денсаулық зерттеу институты басқармасының төрағасы лауазымдарын атқарды. Пратт қоры арқылы Пратт отбасы Австралиядағы жетекші қайырымдастықтардың бірі саналады және жылына 10 миллион австралиялық долларға дейін қайырымдылыққа жұмсайды. 1998 жылы Пратт «Keep Australia Beautiful» кампаниясынан «Жылдың экологиялық көрегендігі» аталымын алды. Ол сонымен қатар екі үлкен саяси партияға (мысалы, 2004-05 қаржы жылында 300 000 австралиялық доллар) және премьер-министр Джон Говардтың либералдық үкіметіне де мол қаржы жұмсады. 1996 жылы «The Australian» газеті жүргізген тергеу компанияның ішкі құжаттарынан Пратттың көп миллиондық кеңесшілер желісін ұстағанын анықтады. Карлтон футбол клубының президенті ретінде Пратт клубтағы маңызды өзгерістерді бақылауға жауапты болды, бұл клубты қайтадан жемісті командаға айналдыруға көмектесті. Ол сондай-ақ Hyundai компаниясын негізгі демеуші ретінде тартуға және «Blues» клубының мүшелерінің санын алғаш рет 40 000-ға жеткізуге көмектесті. Сондай-ақ Коллингвуд футбол клубының бұрынғы бас директоры Грег Суонн Карлтон футбол клубының бас директоры болып тағайындалды. Пратт президенттік қызметін атқарған кезеңде клуб алаңнан тыс тұрақты жағдайға оралды. Олар үйленгенге дейін Сиднейде тұрды. Visy Industries компаниясының табысынан кейін олар жеке ұшақ, Нью-Йорктегі Sherry Netherland қонақ үйіндегі пентхаус сияқты бірнеше жылжымайтын мүліктермен сәнді өмір салған. Олардың негізгі үйі Мельбурн қаласының Кью ауданындағы тарихи Рахин сарайы болды.

1997 жылы оның ұзақ жылдар бойына бірге болған сүйіктісі, әлеуметтік беделді Шэри Лия Гитчкоктан Паула есімді қызы дүниеге келді. 2000 жылы бұл қарым-қатынас Гитчкок пен оның қызына күтім жасау үшін жалдаған бала күтушіге қатысты сот ісіне байланысты кеңінен талқыланды. Сол кезде Пратт Гитчкокқа қарсы сот процесін бастаған бала күтушіге үндемеу үшін ақша төлеуге тырысқаны үшін айыпталды. Пратт Билл Шортеннің бұрынғы әйелі және Джулиан Билдің қызы Дебора Билдің куәсі болды. Простата рагымен ұзақ күрес салдарынан Ричард Пратт 2009 жылдың 28 сәуірінде, денсаулығының нашарлауына байланысты оған тағылған барлық айыптар алынып тасталғаннан кейін, өз үйінде қайтыс болды.

Қайырымдылық

Пратт жыл сайын Пратт қоры арқылы босқындарға, суретшілерге және басқа да мұқтаж адамдарға 10 миллион австралиялық доллар сыйлады. Бұл қор 1978 жылы Жанна мен Ричард Пратттардың қайырымдылық ниеттерін іске асыру үшін құрылған. 1980-ші және 1990-шы жылдары Пратттар Австралияда өнерді, медициналық зерттеулерді және жоғары білімді қаржыландыруымен белгілі болды. Осыдан бері Пратт отбасы лайықты мақсаттарға шамамен 200 миллион австралиялық доллар сыйлық ретінде берді. Сондай-ақ Жанна 1999-2020 жылдар аралығында Мельбурнда мюзиклдер қоятын The Production Company компаниясын құрды.

Құрметтер

Пратт 1985 жылы Австралия орденінің офицері (AO) және 1998 жылы орденнің серігі (AC) болып тағайындалды. Жанна Пратт та Австралия орденінің серігі болып тағайындалды. Алайда, Ричард Пратт 2008 жылдың ақпан айында бағаны сәйкестендіру үшін 36 миллион австралиялық доллар айыппұл төлегеннен кейін марапаттарын қайтарып берді. 2007 жылдың 16 мамырында ол корпоративтік азаматтығы үшін Вудро Вильсон медалімен марапатталды. Бұл медаль "өз мысалымен және бизнес-практикасымен жалпыға ортақ игілікке терең қызығушылық танытқан, тек пайда табудан асып түскен" басшыларға беріледі. Олар жеке компаниялар өздерінің аймағында да, бүкіл әлемде де жақсы азаматтар болуы керек деген идеяның алдыңғы қатарында тұрады. Австралия футбол лигасы аясында Карлтон футбол клубының Коллингвуд футбол клубына қарсы өткізілетін әрбір ойында жеңімпаз Пратт есімімен аталатын кубокты жеңіп алады.