Түріалба жанартауы: Коста-Риканың белсенді вулканы
Turrialba Volcano
Тұральяба жанартауы: Коста-Риканың орталық бөлігіндегі белсенді жанартау. Жаңарғаннан кейін ұлттық саябақ қайта ашылды. Тарихы, биіктігі және орналасқан жері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коста-Риканың орталық бөлігіндегі жанартау
Volcano in central Costa Rica
Турриальба жанартауы – Коста-Риканың орталық бөлігінде орналасқан, соңғы жылдары, оның ішінде 2016 жыл және 2017 жылдың қаңтар, наурыз және сәуір айларында жарылыстарды қайталайтын белсенді жанартау. Бұрын келушілер негізгі кратерге түсіп бара алатын, бірақ 2014–2017 жылдары жанартаулық белсенділіктің күшеюі, нәтижесінде жанартау күлінің көп мөлшерде пайда болуы, Турриальба жанартаулық ұлттық паркін жабуға әкелді. Бірақ, жарылыстар азайғаннан кейін, парк және жанартауға қатынау 2020 жылдың 4 желтоқсанында қайта ашылды. Стратвулкан биік және Атлантикалық мұхитының жағалауындағы Турриальба қаласынан шамамен 45 минуттық жерде орналасқан. Оның шаңырағында үш кратер бар, олардың ең ірісінің диаметрі ... құрайды. Турриальба Иразу жанартауымен іргелес жатыр, және екеуі де Коста-Риканың ең үлкен жанартауларының қатарына жатады. Турриальба соңғы 3500 жылда кем дегенде бес рет үлкен жарылыстар жасаған. Бұл жанартауды Жердің тереңдігіндегі көміртегі газын шығару жобасы бақылайды. Ашық күндері шаңырақтан Тынық мұхиты мен Кариб теңізін көруге болады. Шаңырақтың төменгі жағында тау тізбегі мен таулы орман, папоротниктер, бромелиялар, лишайлар мен мүктер өседі. Орманның көп бөлігі біріншілік немесе екіншілік орман болып табылады. Бұл жанартау Коста-Риканың Картаго провинциясындағы Турриальба кантонының атымен аталады. Турриальба атауының шығу тегі туралы нақты пікір жоқ, бірақ тарихшылар оны Торреалба (Испаниядағы Арагоннан) немесе латын тіліндегі Turris alba (ақ мұнара) деген сөздермен байланыстыруға қарсы. Басым көпшілік пікір бойынша, Турриальба жергілікті үнді тілінен (хуэтар тілі) шыққан, бірақ оның нақты түбірлері туралы келісім жоқ.
Turrialba Volcano is an active volcano in central Costa Rica that has been explosively eruptive in recent years including 2016 and in January, March and April 2017. Visitors used to be able to hike down into the main crater, but increased volcanic activity in 2014–17, resulting in large clouds of volcanic ash, led to the closure of the surrounding Turrialba Volcano National Park. However, with the eruptions subsiding, the park and access to the volcano reopened on December 4, 2020. The stratovolcano is high and is about 45 minutes from the Atlantic slope town of Turrialba. The summit has three craters, the largest of which has a diameter of Turrialba is adjacent to Irazú and both are among Costa Rica's largest volcanoes. Turrialba has had at least five large explosive eruptions in last 3500 years. The volcano is monitored by the Deep Earth Carbon Degassing Project. On clear days both the Pacific Ocean and Caribbean Sea can be seen from the summit. Below the summit is a mountain range and montane forest, with ferns, bromeliads, lichens and mosses. Most of the forest is either primary or secondary forest. The volcano is named after its canton, Turrialba, in Costa Rica's Cartago Province. There is no clear consensus on the origin of the name Turrialba, but historians disagree with attempts to attribute the name to the patronym Torrealba (from Aragon in Spain) or from the Latin Turris alba (white tower). The general consensus is that Turrialba derives from the local Indian (Huetar language), but there is no agreement on its actual roots.
Белсенділік
19 ғасырда жанартау бірнеше рет атылып, күл шығарды (1847, 1853, 1855, 1859, 1866), пирокластикалық ағындар пайда болды. Соңғы ірі атылу 1866 жылы болды. 1996 жылы белсенділіктің шағын белгілері байқалды. 2001 жылдың қаңтар айында жанартаудың белсенділігі артқандығы, орталық кратерлерде күшті фумарольдік белсенділік тіркелді. 2005 жылдан бастап вулкандық белсенділік күшейді. 2017 жылдың 31 наурызында жанартау күл-тозаң шығарып, белсенділік көрсетті. Ұлттық саябақтың аумағы 2009-2011 жылдары келушілерге жабық болды. 2010 жылдың 8 қаңтарында фреатиялық атылу болды, оңтүстік-батыстағы кратер маңында жаңа жарық пайда болды және температура көтерілді. Екі ауыл – Ла Сентраль және Эль Ретиро эвакуацияланды. 2012 жылдың қаңтарында фреатиялық атылудан кейін кратердің батысында тағы бір жаңа жарық пайда болды. 2012 жылдың 12 сәуірінде шағын атылыс болды. 2013 жылдың 21 мамырында сағат 08:52-де газ жарылысы 2010 және 2012 жылдары пайда болған негізгі кратер маңындағы бірнеше жарықты кеңейтті. 2013 жылдың шілдесінде зерттеушілер аймақтағы жер сілкінісінің күніне шамамен жиырмадан сағатына отызға дейін артқанын анықтады. 2014 жылдың 17 қазанында жер сілкінісінің саны күніне 50-100-ден 200-ге дейін өсті. 2014 жылдың 29 қазанында шамамен сағат 10:10-да жер сілкінісі басталып, тұрақты болды, ал 2012 жылдың қаңтарында пайда болған батыс жарығынан шамамен сағат 23:10-да фреатиялық жарылыс болды. Бұл атылудан көп мөлшердегі вулкандық материал алысқа тарады. Көптеген азаматтар мүліктеріне күл түскенін және Васкес-де-Коронадо, Гоикочеа, Моравия, Деспампарадос, Асерри, Эсказу, Санта-Ана, Монтес-де-Ока, Тибас, Алахуэлита, Пурискаль, Сан-Хосе провинциясындағы Сан-Хосе, Картаго провинциясындағы Ла-Унион және Санто-Доминго, сондай-ақ Хередия провинциясындағы Хередия аудандарында күкірт иісін сезгендерін хабарлады.
During the 19th century, the volcano erupted and emitted ash several times (1847, 1853, 1855, 1859, 1866), producing pyroclastic flows. The last major eruption was in 1866. Small signs of activity started in 1996. In January 2001, the volcano reported increased activity, displaying strong fumarole activity at the central craters. The volcanic activities have increased since 2005. On March 31, 2017, the volcano started to show some activity with ash eruptions. The National Park area opened for visitors was closed from 2009 to 2011. On January 8, 2010, a phreatic eruption occurred, creating a new opening near the crater on the southwest, and the temperature increased from Two villages, La Central and El Retiro, were evacuated. On January, 2012 a new opening on the west of the crater was created after a phreatic eruption. On April 12, 2012, a small eruption occurred. On May 21, 2013, at 08:52, a gas explosion widened several openings near the main crater that appeared in 2010 and 2012. In July 2013 researchers found that tremors around the area increased from about twenty earthquakes a day, to up to thirty per hour. On October 17, 2014, the quantity of tremors increased from around 50 100 a day, to 200 a day. On October 29, 2014, at around 10:10, a tremor started and kept constant, until a phreatic eruption occurred around 23:10 at the west opening that appeared in January 2012. This eruption sent a large amount of volcanic material to areas up to away. Many citizens reported ash falling on their properties and a strong odor of sulphur in the cantons of Vázquez de Coronado, Goicoechea, Moravia, Desamparados, Aserrí, Escazú, Santa Ana, Montes de Oca, Tibás, Alajuelita, Puriscal, San José in the province of San José, La Union in the province of Cartago and Santo Domingo and Heredia, in the province of Heredia.
2015 жылғы наурыз
2015 жылдың 12 наурызында сағат 11:00 және 14:12 шамасында болған жарылыстар нәтижесінде күл бүкіл Орталық аңғарға тарады, бұл 1996 жылдан бергі ең күшті белсенділік деп есептеледі. Көріну қашықтығы 100 метрден аспағандықтан Хуан Суантамирия және Тобиас Боланьос халықаралық әуежайлары жабылды. 2015 жылдың 13 наурызында сағат 21:07-де тағы бір жарылыс болды.
On March 12, 2015, eruptions at around 11:00 and 14:12 sent ashes through all the Central Valley, it is regarded as the most significant activity since 1996. The Juan Suantamaría and Tobías Bolaños international airports were closed due to visibility being less than 100 meters. On March 13, 2015, an eruption occurred at 21:07.
2015 жылғы мамыр
2015 жылдың 4 мамырында сағат 15:24-те жарылыс болды.
On May 4, 2015, an eruption occurred at 15:24.
2016 жылғы мамыр
2016 жылы 21 мамырда жарылыс болды. Бір тұрғын оны 2010 жылдан бергі ең ірі жарылыс деп сипаттады. Күл елорда Сан-Хосеге дейін жайылды, кем дегенде 500 адам тыныс алудағы қиындықтарға шағымданып ауруханаға жүгінді. Күлдің зиянына байланысты Сан-Хосеге бағытталған рейстер тоқтатылды.
An eruption occurred on May 21, 2016. It was characterized by one resident as the largest since 2010. Ash fell as far away as the capital, San Jose, and at least 500 people went to hospitals complaining of breathing problems. Flights into San Jose were cancelled due to concerns about ash.
2016 жылғы қыркүйек
19 қыркүйек күні сағат 02:54-те шамамен он бес минутқа созылған жарылыс, күні бойы болған көптеген оқиғалардың біріншісі болды, нәтижесінде астаналық аймақ күлмен жабылды. Келесі оқиғалар 11:30, 14:40 және 15:34-те тіркелді. 20 қыркүйекте де жарылыстар жалғасты, сағат 06:20-де тағы бір жарылыс болды. Астаналық аймақтағы әуежайлар жабылды.
On September 19, at 02:54 an eruption lasting around fifteen minutes was the first event of many through the day that eventually covered the metropolitan area with ash. There were events at 11:30, 14:40, 15:34. The events continued through September 20 with an eruption at 06:20. Airports in the metropolitan area were closed.