Кіріспе

Қорғасыннан жасалған қамал, сондай-ақ қорғасыннан жасалған үңгір немесе қорғасыннан жасалған корпус деп те аталады, ол ядролық өнеркәсіпте және иондаушы сәулелерді қолданатын басқа да салаларда гамма сәулеленуінен қорғау үшін қорғасыннан құралған құрылым болып табылады.

Радиоактивті материалдарды қоршау

Қамалдар радиоактивті "көздерді" (ескертпелерді қараңыз) және радиоактивті материалдарды зертханада немесе өндіріс ортасында қорғау үшін кеңінен қолданылады. Қамалдың мақсаты – адамдарды гамма-сәулеленуден қорғау. Қорғасын нейтрондарды тиімді түрде әлсірете алмайды. Егер экспериментті немесе пилоттық зауытты бақылау қажет болса, гамма-сәулеленуден қорғаумен қатар көрінуді қамтамасыз ету үшін қорғасын шыныдан жасалған қарау терезесі қолданылуы мүмкін.

Радиациялық детекторларды қоршау

Радиацияны анықтауға арналған құрылғылар, қоршаған ортадағы жоғары гамма сәулелену фонында жұмыс істегенде, кейде фонның құрылғының жұмысын бұзуын болдырмау үшін қоршалады. Мұндай құрылғы альфа және бета бөлшектерін анықтауға арналған болуы мүмкін, ал гамма сәулеленуі оның нәтижелеріне әсер етеді. Зертханалық немесе гигиеналық радиациялық бақылау құрылғылары, тіпті ядролық операциялардан алыс болса да, егер радиацияның өте төмен деңгейін анықтау қажет болса, қоршауды қажет етуі мүмкін. Мысалы, шүберек немесе сынамадағы аз мөлшердегі ластануды өлшеуге арналған сцинтилляциялық санауыш.

Құрылыс

Қалдық жеке кірпіштерден салынуы мүмкін; әдетте, тікелей сәулеленудің "жарық жолдарын" болдырмау үшін бір-бірімен бекітілетін тікбұрышты жиектері болады. Олар сондай-ақ машинамен өңдеу немесе құю арқылы жасалған, арнайы пішіндегі қорғасыннан да жасалуы мүмкін. Мұндай мысал ретінде сцинтилляциялық санаулар үшін жиі қолданылатын сақина тәрізді қалдықтарды келтіруге болады. Әдеттегі қорғасын кірпіштің салмағы шамамен он килограммды құрайды. Қорғасын қалдықтары жүздеген кірпіштерден тұруы мүмкін және салмағы мыңдаған килограммға жетеді, сондықтан еден ауыр жүкке төтеп бере алуы тиіс. Салмақты көтере алатын еденге немесе бетон плитаға салынған ғимараттың жертөлесіне орнату оңтайлы. Егер қалдық мұндай еденге тікелей қойылмаса, оны қауіпсіз түрде ұстап тұру үшін қосымша берік құрылым қажет болады.