Кіріспе

Үндістан заңгері (1930–2021)

Соли Джехангир Сорабджи, AM (9 наурыз 1930 – 30 сәуір 2021) – 1989 жылдан 1990 жылға дейін және 1998 жылдан 2004 жылға дейін Үндістанның Бас прокуроры қызметін атқарған үнді заңгері. 2002 жылы ол сөз бостандығын қорғағаны және адам құқықтарын сақтағаны үшін «Падма Вибхушан» орденімен марапатталды.

Ерте өмір

Соли Джехангир Сорабджи 1930 жылдың 9 наурызында Бомбей қаласында парси отбасында дүниеге келген. Ол Бхарда Нью-лицейінде, Мумбайдағы Сент-Ксавьер колледжінде және Мумбайдағы Үкіметтік құқық колледжінде оқыды, ал 1953 жылы адвокаттық практикаға қабылданды. Үкіметтік құқық колледжінде ол 1952 жылы рим құқығы және құқық тағылымы бойынша Кинлох Форбс алтын медалін алды.

Мансап

1971 жылы Сорабжи Бомбей жоғары сотының аға адвокаты болып тағайындалды. 1977-1980 жылдары Үндістанның Бас солиситоры қызметін атқарды. 1989 жылдың 9 желтоқсанынан 1990 жылдың 2 желтоқсанына дейін, содан кейін 1998 жылдың 7 сәуірінде Үндістанның Бас прокуроры болып тағайындалды, бұл қызметті 2004 жылға дейін атқарды. Төтенше жағдай кезінде (1975-1977 жж.) Сорабжи саяси тұтқындарға заңдық көмек көрсетті. Кейіннен 1984 жылғы сикхтерге қарсы қырқындардың құрбандарын тегін қорғаған Азаматтар әділеттілігі комитетінде жұмыс істеді. 2006 жылдың наурыз айында «Австралия мен Үндістан арасындағы екіжақты құқықтық қатынастарға қызмет еткені үшін» Австралия орденінің құрметті мүшесі (AM) атанды. Сорабжи Үндістан Конституциясын түсіндіруге қатысты бірнеше маңызды сот ісіне қатысты. Сорабжи мен Фали Нариман Кесавананда Бхарати мен Керала штаты арасындағы істе арыз беруші тараптың адвокатына көмектесті, бұл Парламенттің Конституцияның «негізгі құрылымын» өзгертуіне шектеу қойды. Бас солиситор ретінде ол Манека Ганди мен Үндістан Одағы арасындағы істе үкіметтің заңгерлік делегациясының мүшесі болды, ол Конституцияның 21-бабы жеке бостандық құқығын бекітеді деп шешім қабылдады. Ол сондай-ақ, Президенттік үкімге шектеулер енгізген С.Р. Боммай мен Үндістан Одағы және Конституцияның Тоғызыншы кестесі бойынша қабылданған заңдар сот қарауынан босатылмайды деген шешім қабылданған И.Р. Коэлхо мен Тамил Наду штаты арасындағы іске де қатысты. Б.П. Сингал мен Үндістан Одағы арасындағы істе де сотқа қатысты, онда штат губернаторларын негізсіз себепсіз қызметтен босатуға болмайды деген шешім қабылданды. Шрея Сингал мен Үндістан Одағы арасындағы істе арыз берушіге көмектесті, бұл 2000 жылғы Ақпараттық технологиялар заңында онлайн сөзді шектеуге бағытталған шараларға қатысты. Зия Моди «Үндістанды өзгерткен 10 үкім» атты кітаптың авторы. Сорабжиден үш ұлы қалды – дәрігер Джехангир, Autocar India журналының редакторы Хормазд Сорабжи және Жамшед, сондай-ақ Ники, Ардешир, Раян, Майя, Анджали, Аарти және Адити есімді жеті немересі бар. Сорабжи Жаз Индия қауымдастығының алғашқы президенті болды. Ол кларнет ойнады, оның сүйікті музыканттары Бенни Гудман мен Диззи Гиллеспи болды.