Кіріспе

Роберт Эндрю Фоули, FBA (18 наурыз 1953 жылы туған) – британдық антрополог, археолог және ғалым, адам эволюциясына маманданған. 1977 жылдан 1985 жылға дейін Дархэм университетінде антропологиядан лекция оқыды. 1987 жылдан бері Кембридж Король колледжінің мүшесі, ал 2003 жылдан бері Кембридж университетінде адам эволюциясының профессоры. Ол Ардингли колледжінде және Кембридж Питерхауз колледжінде білім алып, археология саласында магистр және доктор ғылымдарының дәрежесін алды. Кембридж университетінде студент кезінде Кембридж университетінің археологиялық далалық клубының (AFC) мүшесі болды.

Академиялық мансап

1977 жылдан 1985 жылға дейін Фоли Дархэм университетінде антропология пәнінен лекция оқыды. Содан кейін ол Кембридж университетіне оралып, Биологиялық антропология кафедрасында қызметке кірісті. 1986 жылдан 1998 жылға дейін ол Биологиялық антропология бойынша лекциятор болды. 1987 жылдан бері Кембридж Король колледжінің мүшесі. 1998 жылдан 2003 жылға дейін эволюциялық антропология бойынша оқырман болды. 2001 жылы Марта Миразон Ларрмен бірлесіп Леверхулм Адам эволюциясын зерттеу орталығын құрды және орталық құрылғаннан бері оның директоры болып табылады. Орталық Дакуорт коллекциясына орын, сондай-ақ генетика, антропология және басқа да салаларды біріктіретін адам эволюциясы саласындағы зерттеулерді қолдау үшін жабдықталған, жоғары сапалы зертханалармен және құрал-жабдықтармен жабдықталуы тиіс болды. 2003 жылы ол Леверхулм атындағы Адам эволюциясы профессоры болып тағайындалды.

Зерттеу

Фоули эволюциялық теорияның көптеген аспектілерін, адам эволюциясын, тарихқа дейінгі кезеңді және соңғы кезде адам эволюциялық генетикасын зерттеді. Оның алғашқы жұмыстары Шығыс Африканың Кейінгі Тас Дәуіріне қатысты болды, онда ол артефакттардың ландшафт бойынша таралуын зерттеу әдістері мен идеяларын жасады, нәтижесінде Off Site археологиясының кіші саласы пайда болды. Адам эволюциясы жөніндегі еңбектерінде ол эволюциялық-экологиялық көзқарасты баса көрсетті, адамның бейімделуін адамзат тіршілік ететін ортада туындаған мәселелерді шешудің жолы ретінде қарастырды. Бұл эволюциялық зерттеулер климат пен эволюциялық өзгерістер арасындағы байланысты, әлеуметтік мінез-құлықтың эволюциясын (шекті әлеуметтік кеңістік моделі) және гоминидтердің әртүрлілігінің үлгілерін де зерттеді. Бұл тәсіл екі кітапта жинақталды: «Тағы бір ерекше түр» және «Адамзаттан бұрынғы адамдар». 1990 жылдан бері Фоули Марта Миразон Лармен қазіргі заманғы адамның эволюциясы және олардың әртүрлілігіне қатысты зерттеулер жүргізіп келеді. Олардың жұмысы ертедегі адамдардың Африкадан бірнеше рет таралуы және «оңтүстік жолдың» қолданылуы туралы мәліметтер келтірді. Олардың тәсілі адам эволюциясын қалыптастыруда географиялық факторлардың және әртүрліліктің даму процесінде таралудың орталық рөлін атап өтті. Ол Миразон Лармен бірге Соломон аралдарында, Орталық Сахарада және Кенияда, әсіресе Туркана алабында экспедициялар мен археологиялық қазба жұмыстарын жүргізді. Турканада Фоули мен Миразон Лар бассейндегі адам қонысының соңғы төрттік кезеңдегі жазбаларын зерттейді және жақында Натарук жерінен табылған 10,000 жылдық қаңқалар тобын сипаттады, олар аңшы-жинаушылар тобы арасындағы қақтығыс салдарынан қаза тапқан. Соңғы он жылда Фоули эволюциялық психология мен лингвистиканың бірнеше аспектілеріне қатысты, адам танымның эволюциясы, адам тілі және оның қоғам мен әлеуметтік шекаралардың эволюциясындағы механизмі ретіндегі қолданылуына қатысты мәселелерді зерттеді. Google Scholar бойынша оның h-индексі 51-ге жетеді.

Құрметтер

2007 жылы Фоли Британ академиясының мүшесі (FBA) болып сайланды.