Кіріспе

Гуннерсбери паркі – Англияның Батыс Лондонындағы Актон, Брентфорд, Чизвик және Илинг қалалары арасында орналасқан саябақ. Ротшильдтер отбасынан мемлекет сатып алған, ол 1926 жылғы 21 мамырда сол кездегі Денсаулық сақтау министрі Невилл Чемберленнің қатысуымен көпшілікке ашылды. Қазіргі уақытта парк Хоунслоу және Илинг округтерінің бірлескен басқаруында. 2018 жылы Heritage Lottery Fund қоры қаржыландырған ірі қайта жаңарту жобасы аяқталды. Парк пен бақ II санаттағы мұражай ретінде тіркелген. XIX ғасырдың соңында Леопольд де Ротшильд басшылығымен парк пен бақтар Азиядан әкелінген жаңа өсімдіктерге негізделген, орманды бақтың жаңа үлгісіне айналды. Басқа да ерекшеліктері: ресми "Италиялық бақ", Виктория дәуіріндегі гүлзарлар, көбінесе шыныдан жасалған апельсин үйі, тау бақшасы және Англиядағы "жапон бақшасының" алғашқы мысалы. Бұлардың барлығы қазірге дейін сақталған, бірақ бір ғасыр бұрынғыдай жақсы күтімде емес.

Шығу тегі

Гуннерсбери атауы 1044 жылы Англиядан қуылғанға дейін онда тұрған король Кнуттың қызы Гуннильдадан шыққан. Лондон епископына қарасты осы поместьеде 15 ғасырда Фроук отбасы тұрған; 1460 жылы жалпы соттардың бас судьясы сэр Томас Фроук осы жерде дүниеге келген.

Ерте заманауи дәуір

17 ғасырдың ортасында Гуннерсбериді Кромвель дәуірінде заңгер және саясаткер болған сэр Джон Мейнард сатып алды. 1663 жыл шамасында ол Вилла Бадоер үлгісінде салынған Палладиандық сарай – Гуннерсбери үйін салды, оның жобасын Иниго Джонстың шәкірті және күйеу баласы Джон Уэбб жасаған. 1777 жылғы Элинг картасында үй парктің солтүстік-шығыс бұрышында, жалқы есімді көлге қарай орналасқан. 1739 жылы Мейнардтың шөбересі, Бакингемширдің 1-ші графы Джон Хобарттан бай саудагер және парламент депутаты Генри Фурнес үйді сатып алды. Ол 1756 жылы қайтыс болғаннан кейін үй Джордж II-нің қызы, принцесса Амелияға сатылды. Дэниел Дефо 1742 жылы Гуннерсбериге сапар жасады. Ол былай деп жазды: "(Сарай) биік тіктеуде тұр, жер Брентфорд жолына қарай біртіндеп төмендейді; Портиктен Суррей графтығының, Темза өзенінің және ашық ауа райында Лондонның әдемі көрінісін тамашалауға болады."

Әмелия ханшайым

1760 жылы үй мен егіндік Джордж II-нің сүйікті қызы, принцесса Амелияға сатып алынды. Пруссияның принці Фредерикке (кейін Пруссияның Ұлы Фредеригі болған) үйлену жоспарлары нәтижесіз аяқталды, ал әкесі қайтыс болғанда Амелия Сент-Джеймс сарайындағы пәтерінен айырылды. Ол Ганновер алаңында үй алып, Ганнерсбери үйін және егіндігін жазғы демалыс орны ретінде пайдаланды. Амелия – Джордж III-нің тәтесі, "ерекше және көңілді әйел" – Ганнерсбериді кештер мен саяси интригаларымен мәшһүр етті. Бұрынғы иесі Генри Фурнес 18 ғасырдағы ландшафт стилінде Уильям Кенттен жерді абаттандырған. Принцесса Амелия осы жұмысты жалғастырып, егіндікте моншахана салдырды.

19 ғасыр

Амелия 1786 жылы қайтыс болғаннан кейін, осы иелік бірнеше рет қожайынын ауыстырды. 1788 жылы оны полковник Айронсайд сатып алды, ол 1792 жылы оны Уолтер Стирлингке қайта сатты. Джон Морли 1801 жылы сарайды бұзып, жерді 13 лотқа бөліп сатуға шешім қабылдады (ескі үй 2-лотты алып тұрды). Ақырында, лоттарды тек екі адам сатып алды: Александр Копланд (1802 жылы 10 лот, ал 1806 жылы тағы екеуі) және Стивен Коссер (1802 жылы 1 лот, ол 1807 жылы майор Александр Моррисонға сатылды). Содан кейін, әрқайсысының жеке жаңа үйі бар екі жеке иелік құрылды. Копланд, бастапқы жердің көп бөлігін (76 акр / 30 гектар) сатып алған, Генри Холландтың құрылысшысы және серігі болды және "Ұлы сарайды" салды, ол жерімен бірге "Ганнерсбери паркі" деп аталды. "Кіші сарай" шамамен 1806–1809 жылдары сол жаққа салынды, құрылысшылар бастапқы сарай тұрған жерге жақын, жылқы тәрізді көлге көрінетін биік террасаның ыңғайлылығын байқады. Кішкентай сарай мен оның аумағы "Ганнерсбери үйі" деп аталды.

Ротшильдтер

1835 жылы саудагер және қаржыгер Натан Майер Ротшильд қайтыс болғанға дейін Үлкен сарай мен паркті сатып алды. Кіші сарай мен оның жерлерін 1889 жылы Ротшильдтер Томас Фармер отбасынан сатып алды (олар 1828 жылдан бері оған ие болған), соның арқасында бастапқы мүлік қайта біріктірілді. Ротшильдтер Гуннерсбериді одан әрі кеңейтіп, батысқа қарай Олд Брентфордтың көп бөлігін, сондай-ақ солтүстікке қарай жерді сатып алды. Оңтүстік-батыстағы ескі саз шұңқыры, "Коулс-хоул" деп аталатын жер, Потомак көліне айналдырылды, ал оның жанындағы кірпіш пеші готикалық сәулеттің көрінісіндей етіп қайық үйіне айналдырылды. 1836 жылы Сидней Смиркінің жобасы бойынша апельсин үйі салынды.

20 ғасыр

1925 жылы Натанның немересі Леопольд де Ротшильдтің қайтыс болуына байланысты, Леопольдтың әйелі Мария және ұлы Лионель Гуннерсбери иелігін, толығымен Брентфорд қалалық округінің ішінде орналасқан, іргелес Елинг және Актон қалалық кеңестеріне 130 000 фунт стерлингке сатты. Бұл жер олардың шекарасынан толығымен тыс жерде жатқан. "Субұрбалар королевасы" Брентфордтың саясатымен үй салу арқылы өз алдындағы қала құрылысын қаламайтын, ал Актон мэрі оған келісіп, кеңесін бірлесіп сатып алуға көндірді. Парк 1926 жылдың 21 наурызында ашылғанда, Невилл Чемберлен "халықтың осындай тамаша және тарихи паркті иеленгеніне қуанды" деді. Ол бұрынғы буынның қалалар мен қалаларда ашық кеңістіктердің қажеттілігін танымағанына өкінді, себебі ашық ауада демалу тек аз ғана адамдардың мүмкіндігі болған. Үлкен сарай 1929 жылы Гуннерсбери паркі мұражайына айналдырылып, жергілікті тарих пен археология, киім және көркем өнерді көрсететін орын болды. Сол жылы Гуннерсбери иелігінің сыртындағы Ротшильдтер жерінің жанындағы аумақ Гуннерсбери зиратына айналды. 1965 жылы парк Лондонның Хаунслоу ауданына берілді, ал 1967 жылы Елингпен бірлескен Гуннерсбери паркі комитеті құрылды. 2020 жылы ашық ауадағы спорттық кешеннің ашылуы жоспарланған еді.

Танымал мәдениетте

Үлкен сарай 1951 жылы түсірілген Ealing Studios комедиясы "Лавендер Хилл Моб" фильмінің шешіміндегі полиция көрмесінің орны ретінде жақсы танылады. 1991 жылы лондондық инди-топ The Hit Parade "In Gunnersbury Park" әнін шығарды; ән ән авторы Дж. Генри мен оның Болло-Лейндегі саябаққа жақын тұратын қатыны арасындағы аяқталмай қалған қарым-қатынасты сипаттайды. 2020 жылы Гуннерсбери паркі мен оның мұражайы Лиам Галлахердің "Once" әнінің музыкалық видеосы түсірілген орынға айналды.