Кіріспе
Эдна Бирч – британдық ITV сап-сериалы Emmerdale-дің ойдан шығарылған кейіпкері, оны Ширли Стелфокс сомдады. Ол алғаш рет 2000 жылдың 25 мамырында эфирге шыққан эпизодта пайда болды. Эдна – мақтаншы, тәуелсіз христиан әйел ретінде сипатталады, ол көршілерінің өмір салтын жиі бағалайды. Ол жұртшылыққа пудинг бассейн шапанымен және итімен танымал – біріншіден, Йоркшир терьері Бэтли, содан кейін Папильон Тутси. Оның көптеген оқиғаларында иттері қатысқан, соның ішінде Тутсиді құтқарып, үстінен өткен көлік, сондай-ақ Батлидің өлімі, осы оқиға үшін жүлде алған. Жазушылар Эднаның жасқа жақын кейіпкерлермен достығын орнатты, ал кейінірек Санди Томаспен (Фредди Джонс) жұптастырды, бұл көптеген комедиялық көріністерге әкелді. Кейіпкердің отбасы бірнеше рет пайда болды. Оның алысқан әпкесі Лили Баттерфилдтің (Энн Чарльстон) таныстырылуы Эдна үшін жаңа оқиғаны тудырды, өйткені оның ұлының іс жүзінде оның немере інісі екені белгілі болды. 2012 жылы кейіпкер қаржылық қиындықтар кезінде мақтаныш мәселесін зерттеу үшін пайдаланылды. Оқиға барысында Эдна Тутсидің емдеу шығындарын төлеуге, үйіне қарақшылыққа ұшырауға, қарызға батуға және ақырында құлауға мәжбүр болады. Стелфокс 2015 жылдың желтоқсанында он бес жыл бойы Эдна рөлін сомдағаннан кейін қайтыс болды. Кейіпкердің соңғы көріністері оның өлімінен бұрын, 26 қазанда алғаш рет эфирге шыққан эпизодта көрсетілді, ал ол 2016 жылдың мамырында экраннан тыс қайтыс болды. Кейіпкер және Стелфокстың қойылымы көрермендер мен сыншылардың мақтауына ие болды. The Independent басылымының Саймон Фаркуар Стелфокс Эднаны «жылдар бойы бағдарламадағы ең сүйікті кейіпкерлердің бірі» деп атады. Қосалқы рөлдерде мансап құрғандықтан, ұзақ мерзімді рөлдерге бейім еместігінен Стелфокс сабынмен ұзақ уақыт қалуға ниеттенбеді. Алайда, ол рөлді және айналасын ұнатып, қалды, актриса 2013 жылы TV Times тілшісіне түсіндіргендей. Эдна – мақтаншы, тәуелсіз әйел ретінде сипатталады, ол жиі басқаларды мінез-құлқына қарай бағалайды. Көптеген адамдар оны үкімші деп санайды, бірақ оның қамқорлық жағы бар, оны ашуға болады. Ол «күнәға батқан, Құдайды қастерлейтін, ешкімді өз орнына қоюдан қорықпайтын кішкентай әйел» екенін айтты. Шоудың киім-кешек бөлімі кейіпкерге «пудинг бассейн» шапаны мен ерекше пальто кигізді, Эдна осы киімдерімен танымал болды. Отставкаға шыққанға дейін Эдна Кингтер отбасының жүк тасымалдау компаниясында жұмыс істеді. Продюсер Кейт Оутс Эдна мен Лоуренстің ортақ тарихын ұнатып, оны жыныстық бағдары үшін қудаланған ерлерге кешірім беру жөніндегі қоғамдық науқандарға қатысты «уақыттық» деп атады. Сериалдағы уақытында Эдна ұқсас жастағы кейіпкерлермен достық қарым-қатынас жасайды, соның ішінде Алан Тернер (Ричард Торп), Бетти Иглтон, Перл Лэддербенкс және Лен Рейнольдс. Жазушылар олар үшін күлкілі көріністер жасап, Сэнди көшіп кеткеннен кейін бір-бірімен сөйлесу үшін радиотелефон берді. Джонс «жақсы идеяның» артында тұрған «нағыз қиялға» риза болды. Парфитт өзінің «Эммердейлдің 50 жылы» атты кітабында Бэтли «Эднаның ерекшелігі ретінде оның шапанының бір бөлігі» екенін жазды. 2002 жылдың ақпан айында продюсерлер «жүректі ауыртатын оқиғаның» бөлігі ретінде кейіпкерді өлтірді. Бір оқиғада Эдна Тутсиді қорғау үшін өз өмірін қатерге тігеді. Сэм Динглдің оларға қарай келе жатқан көлігін байқағаннан кейін, Эдна кедергі жасайды және соққыдан арыққа лақтырылады. Тутси ауыл тұрғындарын Эднаға ескертеді және ол ауруханаға жеткізіледі, онда жамбасының сынуы бар екенін біледі. Скай 2008 жылы қайтыс болды, сондықтан рөл Дастиге қайта берілді. Стелфокс Скайдың өліміне қайғырып, оны «өте ерекше ит және жақсы дос» деп атады. Кейіпкер 2002 жылы бес айдан соң жазылып тасталды. Оқиға бойынша Эдна Францияда Еваның үйлену тойына қатысады. Питер Эдна мен Лили екеуін де татуласуға үміттеніп, екеуін де шақырады. Сценалар 2006 жылдың қыркүйегінде түсірілді және 2006 жылдың қарашасында үш эпизодтан кейін алғаш рет көрсетілді. Сәтті қонақ болғаннан кейін, Чарльстон 2007 жылы рөлді қайталауға шақырылды. Актриса Стелфокспен қайтадан жұмыс істеуді және кейіпкердің тарихын зерттеуді асыға күтті. Ол 2009 жылдың тамызында кетер алдында екі жыл бойы сериалда болды. 2010 жылдың қаңтар айында Еваның сериалға қайта оралуы, Сузан Шоудың рөлін қайтару туралы хабарланды. Кейіпкердің «жаншыл әрі әуесқой» екені айтылды. Стелфокс актрисаның ақылшысы болды; Шоу оны мақтады және оның өзін шынымен қолдағанын айтты. Шоу Еваның ауылға оралуын Эднаның «нағыз мейірімді» екенін білгендіктен және одан бас тартпайтынын білгендіктен тудырды. Көп ұзамай Ева Франциядан күйеуімен араздасып кеткендіктен оралғаны белгілі болды. Шоу Эднаның оның өтірігін білгеніне наразы екенін және себебін білуге асық екенін айтты.
Edna Birch is a fictional character from the British ITV soap opera Emmerdale, played by Shirley Stelfox. She made her first appearance during the episode first broadcast on 25 May 2000. Edna is characterised as a proud and independent Christian woman who often judges her neighbours' lifestyles. She is recognisable amongst the public for her pudding basin hat and dog – firstly, Batley the Yorkshire Terrier, followed by Papillon Tootsie. Many of her stories have involved her dogs, including being run over saving Tootsie and the death of Batley, which won an award. Writers have established friendships for Edna with many characters of a similar age and in later years, she was paired with Sandy Thomas (Freddie Jones), which generated many comedic scenes. The character's family have appeared across multiple stints. The introduction of her estranged sister, Lily Butterfield (Anne Charleston), created a new story for Edna as it is revealed that her son is in fact her nephew. In 2012, the character was used to explore the issue of pride amidst financial difficulties. During the story, Edna faces having to pay for Tootsie's medical bills, a burglary at her home, debts and eventually, a collapse. Stelfox died in December 2015 after portraying Edna for fifteen years. The character's final scenes were broadcast prior to her death, in the episode first broadcast on 26 October, and she was killed off screen in May 2016. The character and Stelfox's performances were widely praised by viewers and critics alike. Simon Farquhar of The Independent opined that Stelfox had established Edna as "one of the best loved characters on the programme in years". Having established a career working in supporting roles, due to her dislike of committing to long term roles, Stelfox did not intend to stay with the soap for a long time. However, she found herself enjoying the role and her surroundings, so she stayed, as the actress explained to a reporter from the TV Times in 2013.|4=An excerpt from Edna's profile on the official Emmerdale website. Edna is characterised as a proud and independent woman who often makes judgements of others based on their behaviour. While many will consider her to be judgemental, she has a more caring side which can be unearthed. He added that she is "a fierce, God fearing little lady, unafraid to take anyone on and put them in their place". The show's wardrobe department dressed the character in a "pudding basin" hat and distinctive coat, a costume which Edna became recognisable by. Prior to retiring, Edna worked for the King family at their haulage company. Producer Kate Oates liked the shared backstory between Edna and Lawrence and called it "timely" in relation to public campaigns for pardons towards the men prosecuted for their sexuality. Throughout her time on the soap, Edna develops friendships with characters of a similar age, including Alan Turner (Richard Thorp), Betty Eagleton, Pearl Ladderbanks and Len Reynolds. Writers created comical scenes for the duo and gave them walkie talkies to speak to each other after Sandy moves out. Jones praised the "real imagination" behind the "brilliant concept". In the book 50 Years of Emmerdale, Parfitt opined that Batley was "as much a part of Edna as her trademark hat". In February 2002, producers killed off the character as part of "a heart wrenching story". In one story, Edna risks her own life to protect Tootsie. After noticing a car driven by Sam Dingle heading towards them, Edna interjects and is thrown into a ditch by impact. Tootsie alerts villagers to Edna and she is taken to hospital, where she learns that she has a broken hip. Sky died in 2008, so the role was recast to Dusty. Stelfox expressed her sadness at Sky's death and called her "a very special dog and a good friend". The character was written out in 2002 after five months. In the narrative, Edna attends Eve's wedding blessing in France. Peter invites both Edna and Lily without the other's knowledge hoping that they would reconcile. The scenes were filmed in September 2006 and first broadcast over three episodes in November 2006. Following a successful guest stint, Charleston was invited to reprise the role in 2007. The actress looked forward to working with Stelfox again as well as exploring the character's backstory. She remained with the serial for two years, before departing in August 2009. In January 2010, it was announced that Eve would be reintroduced to the serial, with the role recast to Suzanne Shaw. The character was billed as "feisty and flirtatious". Stelfox became the actress' mentor; Shaw praised her and said that she had really supported her. Shaw explained that Eve returns to the village because she knows that Edna is "a real soft touch" and would not turn her away. It soon becomes apparent that Eve left France because her marriage has ended. Shaw pointed out that Edna is displeased to discover that she lied and wants to know the reasons.
Қаржылық мәселелер
Шоудың сюжеттік тобы 2012 жылы Эднаның қаржылық қиындыққа тап болғанда оның үшін жаңа оқиға құрды. Стелфокс бұл оқиғаның қаржылық қарыз емес, мақтанға қатысты екенін сезінді, бірақ бұл маңызды мәселені көтеру қажет деп ойлады. Ол Эднаның өмір бойы тынымсыз еңбек еткендіктен достарынан "көмекке" жүгінбейтінін айтты. Эдна Тутсидің медициналық күтіміне ақша жетпейді, сонымен қатар ол үйіндегі жөндеу жұмыстарына да төлеуге тиіс. Стелфокс Эднаның көмек сұрауға "тымыршылық танытатынын" және "өзінің қайғы-қасіреті мен уайымын ешкіммен бөліспейтінін" түсіндірді. Эдна қаржылық қиындықтарының шешімі ретінде әкесінің медальдарын сатуға мәжбүр болады. Оқиға Эднаның есінен айырылғанда аяқталады. Stelfox Digital Spy тілшісі Дэниел Килкеллиге Эднаның денсаулығына қарамастан, "өзінің мықты екенін" сезінетіндіктен, бұл жағдайды мойындамайтынын айтты. Кейіпкердің соңғы сахналары оның қайтысынан бұрын көрсетілді. 2016 жылдың сәуір айында кейіпкерді экраннан тыс өлтіру жоспары жарияланды. Сценарий авторы Билл Лайонс Эднаның өлімі туралы жазудың қиын екенін мойындады, бұл оның пікірінше "қорқынышты" жағдай болды. Стелфокс Бракенмен бірге марапатты алды, көрермендер оларды тұрғызып шапалақтады. Ал оның әріптесі Эдна мен Батлидің қарым-қатынасын "шынайы махаббат оқиғасы" деп атады. "Holy Soap" журналының тілшісі Эднаның Сэм Динглмен болған жол апатын оның ең есте қаларлық сәті деп бағалады. Ол 2013 жылдың 27 ақпанындағы "Күн суреті" ретінде Джиммидің үйіне көшіп бара жатқан Эднаның суретін таңдады. Кейіпкердің қаржылық қиындықтарына байланысты оқиғаға Стелфокс көрермендерден жағымды пікірлер алды, олар Эднаның көмек сұрауына үміттенді. 2012 жылы үш актер – Доминик Брант (Пэдди Кирк), Том Листер (Карл Кинг) және Сиан Риз Уильямс (Дженни Уокер) – тағы екі досымен бірге фолк-рок тобы құрды. Топқа "Эднаның шляпасы" деген ат берілді, бұл кейіпкердің шляпасына сілтеме жасады. Metro тілшісі Дункан Линдси Эднаның "тікелең сөйлеуі, ресми шляпасы және Батли мен Тутсиге деген сүйіспеншілігімен" танылғанын айтты. The Guardian тілшісі Энтони Хейвард кейіпкерді "Эммердейлдегі моральдық уағызшы, дінге берілген, әрқашан өз ойын айтатын Эдна Бирч" деп сипаттады, ол "әдемі және үй шаруасымен айналысатын" екенін қосты. Ол кейіпкердің шляпасы оның "қатал сыртқы келбетіне" қосымша әсер етеді деп сенді. Хейвард Стелфокс "көпшілікке сүйікті кейіпкерді жасағанын" айтты. The Independent газетіне жазған Саймон Фаркуар Стелфокс "әдеттегі сабын операсының кейіпкері, моральдық талапкер рөлін ойнап, Эдна Бирчті бағдарламадағы ең сүйікті кейіпкерлердің біріне айналдырды" деп бағалады.