Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Габондағы ұлттық парк
National park in Gabon
Лопе ұлттық паркі – Габонның орталық бөлігінде орналасқан ұлттық парк. Солтүстік шекарасында Огуэ өзені, оңтүстік шекарасында Шаиллу массиві жатыр, ал парктің ауданы шамамен 4912 шаршы километрді құрайды. Жер бедері көбінесе муссондық орманнан тұрғанымен, солтүстік бөлігінде 15 000 жыл бұрын соңғы мұз дәуірінде Орталық Африкада қалыптасқан шөптекті саванналардың соңғы қалдықтары сақталған. 1946 жылы Лопе-Оканда қорығы құрылғанда Габондағы алғашқы қорғалатын аймақ болып табылды. 2007 жылы ұлттық парк және оны қоршаған Лопе-Оканда ландшафты ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді, себебі оның биологиялық әртүрлілігі, бірегей саванна-орман аралық аймағы және аймақтағы таңғажайып петроглифтері ерекше. Осының нәтижесінде, ландшафт тығыз тропикалық жаңбырлы ормандар мен саванналардың күрделі мозаикасын қамтиды. Екі ортаның арасындағы шекара (экотон деп аталады) соңғы мұз дәуірінен бері өзгеріп, тропикалық орман саваннаға қарай кеңейгенімен, құрғақ климат саванна экожүйесінің парктің солтүстігінде сақталуына жағдай жасады. Құрылымды ортаның арқасында ұлттық паркте көптеген таксондар бойынша ерекше жоғары биологиялық әртүрлілік байқалады. Бүгінгі күнге дейін 1550-ден астам өсімдік түрі тіркелді, ал парктің көптеген аймақтары толыққанды зерттелген жоқ. Парктегі құрлық бақаларын зерттеу барысында 12 түрлі отбасыға жататын 74 түр анықталды. Сондай-ақ, парк барс үшін маңызды мекен болып табылады, ол өз жеміріліп жейтін түрлерінің – қызыл өзен шошқасы, африкалық орман бұқасы және қамыс егесінің – сау популяцияларын қорғайды. Паркте кездесетін басқа сүтқоректілерге жойылу қаупі төніп тұрған алып панголин және ағаш панголині жатады, олар көбінесе Microchiroptera құстардың түрлерімен бірге ұялайды.
Lopé National Park is a national park in central Gabon. Bordered by the Ogooué River to the north and the Chaillu Massif to the south, the park takes up roughly 4912 square kilometers. Although the terrain is mostly monsoon forest, in the north the park contains the last remnants of grass savannas created in Central Africa during the last ice age, 15,000 years ago. It was the first protected area in Gabon when the Lopé Okanda Wildlife Reserve was created in 1946, and in 2007, the national park and surrounding Lopé Okanda landscape were added to the World Heritage List by UNESCO because of its biodiversity, unique savanna forest transitional zone, and the spectacular petroglyphs in the region. As a result, the landscape contains a complex mosaic of dense tropical rainforests and savannas. The boundary (called an ecotone) between the two habitats has shifted since the last ice age, with the rainforest expanding into the savanna, although the dry climate has allowed the savanna ecosystem to persist in the north of the park. Because of the complex environment, the national park contains unusually high biodiversity across many taxa. Over 1,550 plant species have been recorded to date, with many regions of the park yet to be explored fully. In a survey of land snails in the park, 74 species were found from 12 different families. The park also provides critical habitat for the leopard, protecting healthy populations of its prey species including the red river hog, African forest buffalo, and cane rat. Other mammal species found in the part include the endangered giant pangolin and tree pangolin, often sharing nests with Microchiroptera bat species.
Адамзат тарихы
Лопе ұлттық паркі мен оның айналасында соңғы 400 000 жылдан бері адамдардың үздіксіз қоныстанғанына куәліктер бар. Неолит дәуірінде, шамамен 3500-2000 жыл бұрын, банту тайпалары банту кеңею кезеңінде осы аңғарды пайдаланған болуы мүмкін, олардың жылтыратылған тас балталары мен керамикалық бұйымдарының қалдықтары қалдырылған. Сол кезде төбелерде кішкентай ауылдар салынып, үлкен қоқыс жиналатын шұңқырлар жасалған. Паркте сонымен қатар CEDAMM оқу орталығы орналасқан, ол Жабайы табиғатты қорғау қоғамы басқаратын халықаралық табиғатты сақтау білім беру орталығы болып табылады. Жалпы климаттың өзгеруіне байланысты, тығыз орман экожүйесі солтүстіктегі саванна экожүйесіне қарай кеңейіп, парктегі ортаның әртүрлілігін азайтуда. Осының салдарынан, ормандық өсімдіктердің тым өсуін тежеу және орман бұқаларының тамақтануына қажетті өсімдіктерді қамтамасыз ету мақсатында паркте саваннаның жыл сайынғы бақыланатын жағуы жүргізілуде.
Lopé National Park and its surroundings contain evidence of almost continual human occupation over the last 400,000 years. In the Neolithic, between 3500 and 2000 years ago, the Bantu people may have used the valley during the Bantu expansion, leaving behind remains of polished stone axes and pottery. During that time, small villages were constructed on the hilltops with large rubbish pits. The park also hosts CEDAMM Training Centre, a Wildlife Conservation Society run international conservation education center. Because of global climate change, the dense forest ecosystem is expanding into the savanna ecosystem in the north, leading to the loss of habitat diversity in the park. As a result, annual controlled burns of the savanna have been conducted in the park to reduce the encroachment of the forest vegetation and to provide the required vegetation for the diet of the forest buffalo.