Кіріспе

Тропикалық ормандарда ауланған ет. Буш-еті – адамдар тұтыну үшін ауланатын жабайы жануарлардың еті. Буш-еті ылғалды тропикалық орман аймақтарындағы кедей және ауылдық қауымдастықтар үшін жануар ақуызының негізгі көзі және табыс табудың бір жолы болып табылады. 1990 жылдары Батыс және Орталық Африкадағы буш-еті үшін ауланған және сатылған жануарлардың санының тым көп екені және оның жалғасуы мүмкін емес деп есептелді. 2005 жылға қарай, буш-етін коммерциялық мақсатта жинау және сату биоәртүрлілікке қауіп төндіретін фактор деп саналды. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, буш-еті үшін аулау салдарынан 301 құрлық сүтқоректісінің жойылу қаупі туды, олардың ішінде приматтар, жұп аяқты жануарлар, жартастар, дипротодонтты сүтқоректілер, кеміргіштер және ет жейтін жануарлар дамушы елдерде кездеседі. Буш-еті жануарлардан адамға Эбола вирусы және АИТС сияқты бірнеше зооноздық вирустардың таралу мүмкіндігін арттырады.

Ағаш кесу

Африка ормандарындағы компаниялар басқаратын ағаш кесу концессиялары жабайы аң еті саудасымен тығыз байланысты. Олар шалқап жатқан орманға жолдар, жүк көліктері және басқа да қолжетімділіктерді қамтамасыз ететіндіктен, аңшылар мен етті орманнан қалалық орталықтарға тасымалдаудың басты құралы болып табылады. Конго Республикасындағы Congolaise Industrielle du Bois (CIB) сияқты кейбір компаниялар өздерінің концессияларында жабайы аң еті саудасын реттеу үшін үкіметтермен және халықаралық табиғатты қорғау ұйымдарымен бірлесіп жұмыс істеді. Көптеген шешімдер қажет, себебі әр елдің өзгеше жағдайлары, дәстүрлері мен заңдары бар, сондықтан бір ғана шешімнің барлық жерде тиімді болуы мүмкін емес.

Тамақ

Бұта еті микроэлементтер мен макроэлементтердің маңызды көзі болуы мүмкін. Оңтүстік Америкадағы Трес-Фронтерас аймағында жүргізілген зерттеу көрсеткендей, бұта етін тұтынған адамдарда анемия және созылмалы денсаулық проблемаларының қаупі төмен болған, себебі олардың рационында бұта етін жемегендерге қарағанда темір, мырыш және С витаминінің деңгейі жоғары болды.

Ашықтан балық аулау

Ганада Африка балық аулау аймақтарындағы халықаралық заңсыз тым көп пайдалану аң етіне деген сұранысты арттырды. Еуропалық Одақтан субсидия алған флоттар да, жергілікті коммерциялық флоттар да балық қорын азайтып, жергілікті халықты табиғи қорықтардан ауланған жануарлар есебінен тамақтануға мәжбүр етті. 30 жылдан астам жинақталған деректер сүтқоректілер популяциясының және 41 жабайы жануар түрінің биомассасының күрт төмендеуін балық көлемінің азаюымен байланыстырады. Балық және аң етін тұтыну өзара байланысты: бір ресурс азайғанда екіншісіне деген сұраныс пен баға өседі.

АИТВ

Камерундағы жабайы шимпанзелерге қатысты зерттеулердің нәтижелері олардың маймыл көбікшіл вирусымен табиғи түрде жұқтырылатынын және адамдағы иммунодефицит синдромының (ЖИТС) алғашқы түрі болып табылатын ВИЧ-1 вирусының резервуары екенін көрсетеді. ВИЧ-тың бірнеше ерекше штаммы бар, бұл түрлер арасындағы берілу бірнеше рет болғанын көрсетеді. Шимпанзелердегі маймыл иммунодефициті вирусының, жағалы мангабей (Cercocebus torquatus) және мақталы мұрынды маймылдардағы вирус штамдарының көне нұсқаларынан пайда болғаны хабарланады. ВИЧ алғаш рет адамға жұққан кезде, бұл жұқтырған жануар етімен байланысқа түскеннен кейін болуы мүмкін.

Эбола

Эбола вирустарының табиғи резервуарлары белгісіз. Мүмкін резервуарларға адам емес приматтар жатуы мүмкін. 2001 жылдың қазаны мен 2003 жылдың желтоқсаны аралығында Габон мен Конго Республикасы арасындағы шекаралық аймақта Эбола вирусының бес ошағы тіркелді. Жабайы жануарлардың мәйіттерін зерттеу нәтижесінде шимпанзелер, гориллалар және баяу дуикерлердің вирусқа шалдыққандығы анықталды. Эбола вирусының орман етімен байланысы бар, кейбір зерттеушілер мегажаттардың кем дегенде кейбір Эбола вирусы түрлерінің негізгі қонақтары болуы мүмкін деген гипотезаны ұсынады. 1976 жылы тіркелген алғашқы және 2014 жылғы ең ірі ошақ аралығында вирус жануарлардан адамға бар болғаны 30 рет жұққан, әйтсе де жыл сайын көптеген жартастар өлтіріліп сатылады. Жартастар ішінара жеген жемістер мен қамырларын тастап, содан кейін гориллалар және дуикерлер сияқты құрлықта тіршілік ететін сүтқоректілер осы жемістермен қоректенеді. Оқиғалардың бұл тізбегі табиғи қонақтан жануарлар популяциясына жұғудың ықтимал жанама жолын құрайды. 2014 жылы Батыс Африкадағы Эбола вирусы эпидемиясының алғашқы жағдайы деп есептелетін жағдай Гвинеяның оңтүстік-шығысындағы Мелиандудағы екі жасар бала болды, ол Анголалық еркін құйрықты жартастардың (Mops condylurus) қоныстанған қуыс ағашта ойнаған. Либерияда Эбола дағдарысы кезінде жүргізілген зерттеу нәтижелері әлеуметтік-экономикалық жағдайлардың орман етін тұтынуға әсер ететінін көрсетті. Дағдарыс кезінде орман етін тұтыну және күнделікті тамақтану жиілігі азайды. Сонымен қатар, орман етінің түрлеріне қатысты таңдаулар өзгеріссіз қалды.

Паразиттер

Камерунда 15 түрлі приматтың асқазан-ішек паразиттері зерттелді. Жартас аңдарының приматтары Trichuris, Entamoeba, Ascaris, Capillaria, қышыма құрттар, Bertiella және Endolimax nana паразиттерімен жұқтырылған. Конго Демократиялық Республикасындағы ауылдық аң еті базарларында сатылатын Bitis жыландарының көп бөлігі Armillifer grandis паразитімен зарарланған, бұл халық денсаулығы үшін қауіпті.