Торнбери: Англияның тарихи қаласы

Кіріспе

Глостерширдегі нарық қаласы, Англия.

Торнбери – Англияның Оңтүстік Глостершир бірлік әкімшілік аймағындағы нарық қаласы және азаматтық округ. Бристоль қаласынан шамамен солтүстікке қарай орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 063 адамды құрады. 2021 жылғы халық санауы бойынша халық саны 14 496 адамға жетті. Торнбери – «Британия гүлдесе» сыйлығының иегері, қаланың өз конкурсы бар: «Торнбери гүлдесе». «Торнбириг» ауылының алғашқы жазбаша куәлігі 9 ғасырдың соңына дейін жетеді. 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Жеңімпаз Вильгельмнің әйелі Фландриялық Матильдаға тиесілі, 104 тұрғыны бар «Турнебери» имениесі тіркелген.

Тарих

Неолит және қола дәуірінде Торнбери аймағында адам қызметінің іздері табылды, бірақ римдіктердің болуына қатысты дәлелдер 2004 жылы балық шарабын қазу кезінде табылған 260-348 жылдар аралығындағы 11 460 римдік монетадан тұратын Торнбери қазынасымен ғана шектеледі. "Торнбириг" ауылы туралы ең ерте жазбаша мәліметтер 9-ғасырдың соңына жатады. "Domesday Book" кітабында 104 тұрғыны бар, Жеңімпаз Вильямның жұбайы Фландриялық Матильдаға тиесілі "Турнебери" иелігі көрсетілген. 12 ғасырда салынған және кейіннен кеңейтілген Киелі Мария шіркеуі – ең көне сақталған ғимарат. Қала құқығы 1252 жылы Глостер графы және Торнбери иелігінің иесі Ричард де Клэр берді. (Құқықтың 750 жылдығы 2002 жылы Гроувсенд жолында отырғызылған "750" гүл есегімен тойланды.) Қала мал базарының орнында өсті. Торнбери 19 ғасырғы жергілікті басқару реформаларында қала мәртебесін жоғалтты, бірақ 1974 жылы приход кеңесі өзін қала кеңесі деп жариялауға жаңа құқығын пайдаланды. Ежелгі приходтың аумағы Северн өзеніне дейін созылды, соның ішінде 1866 жылға дейін Рейнджвортхидің бөлек аймағы кірді, ол сол жылы жеке азаматтық приходқа айналды. 1894 жылы Торнберидің батыс бөлігі Северндегі Олдбери азаматтық приходын құру үшін, ал шығыс бөлігі Фолфилд приходын құру үшін бөлінді. 1687 жылы құрылған Пенсильвания штатының Торнбери қалашығы Глостерширдің Торнбери қаласының құрметіне Джордж Пирс, оның әйелі Энн сол жерден шыққандықтан, осылай аталып кетті. 1765 жылы доктор Джон Фьюстер Лондон медициналық қоғамына "Сиыр шешегі және оның қызыл жегінің алдын алу қабілеті" деген мақаласын ұсынды. Фьюстер өзінің досы және әріптесі Эдвард Дженнерге, вакцинацияның негізін қалаушыға ықпал етті. Торнбери бір кезде Бристольден Глостерге дейінгі басты теміржол желісіндегі Ятеден шығатын Мидленд теміржолының (кейін LMS) тармақ желісінің соңғы станциясы болды, аралық станциялары Арон Актон және Тайтерлингтон болды. 1944 жылдың маусымында жолаушылар тасымалы тоқтатылды, бірақ жүк тасымалы бағыты ретінде жалғасты. Торнбери теміржол станциясы мен желісі супермаркетке, тұрғын үйлерге, айналма жолға және ұзын жаяу жолға айналдырылды. Қаланың шығысында Тайтерлингтон карьерінде одан әрі қалдықтарды көруге болады. Титерлингтон мен Айрон Актон арқылы Ятеге желіні қайта ашу және Глостер мен Бристольге қызмет көрсетуді қалпына келтіру жоспарлануда. Торнбери қаланың базар көшесінде және базар залында базар өткізді. Бұл 1990 жылдардың соңында жабылды және Біріккен реформаланған шіркеудің жанындағы тұрақ орнында кішірек базармен ауыстырылды. Ескі орын "Турнберри" деп аталатын қоғамдық орталық ретінде қайта құрылды; Касл-стриттегі Чантридегі ескі қоғамдық орталық әлі де қолданыста. Ескі базар залы қазір мейрамхана. Торнбери гербінде оның тарихында маңызды болған төрт отбасының қарулары біріктірілген: Атвеллдер – Говард, Клэр және Стаффорд. Джон Атвеллз 1879 жылы грамматикалық мектеппен біріккен тегін мектеп ашу үшін 499,99 фунт стерлинг сыйлады. Олардың қарулары кейіннен мектептің белгісі ретінде қабылданды. Басқа үш отбасы бірнеше ғасыр бойы Торнберидегі иелікті ұстады, латынша девизімен: Decus Sabrinae Vallis (Серверн аңғарының әсемдігі).

There is evidence of human activity in the Thornbury area in the Neolithic and Bronze Ages, but evidence of the Roman presence is confined to the Thornbury hoard of 11,460 Roman coins dating from 260 to 348 CE, found in 2004 during the digging of a fishpond. The earliest documentary evidence of a village at "Thornbyrig" dates from the end of the 9th century. Domesday Book noted a manor of "Turneberie" belonging to William the Conqueror's consort, Matilda of Flanders, with 104 residents. St Mary's Church, begun in the 12th century with later additions, is the oldest surviving building. The town charter was granted in 1252 by Richard de Clare, Earl of Gloucester and lord of the manor of Thornbury. (The charter's 750th anniversary in 2002 was celebrated with a "750" flowerbed planted in Grovesend Road.) The town grew around the site of its cattle market. Thornbury lost its status as a borough in 19th century local government reforms, but in 1974 the parish council exercised its new right to designate itself a town council. The ancient parish covered an area extending to the River Severn, including the detached area of Rangeworthy until 1866, when this became a separate civil parish. In 1894 the western part of Thornbury was detached to form the civil parish of Oldbury on Severn and the eastern part to create that of Falfield. Thornbury Township, Pennsylvania, founded in 1687, was named after Thornbury, Gloucestershire, by George Pearce, whose wife Ann came from there. In 1765 Dr John Fewster of Thornbury presented a paper to the Medical Society of London entitled "Cow Pox and its Ability to Prevent Smallpox". Fewster influenced his friend and colleague Edward Jenner, pioneer of vaccination. Thornbury was once the terminus of a Midland Railway (later LMS) branch line from Yate on the Bristol to Gloucester main line, with intermediate stations at Iron Acton and Tytherington. It lost its passenger services in June 1944 but continued as a goods route, also serving quarries at Tytherington. The site of Thornbury railway station and the line have been redeveloped into a supermarket, a housing estate, a bypass road and a long footpath. Further relics can be seen at Tytherington Quarry to the east of the town. There are plans to reopen the line to Yate via Tytherington and Iron Acton and possibly restore services to Gloucester and Bristol. Thornbury held a market in the high street and the market hall. This closed in the late 1990s and was partly replaced by a smaller one in a car park near the United Reformed Church. The older site has been redeveloped as a community centre called "Turnberrie's"; the older community centre, at the Chantry in Castle Street, remains in active use. The old market hall is now a restaurant. Thornbury's coat of arms combines the arms of four families important to its history: the Attwells – Howard, Clare and Stafford. John Attwells bequeathed £499.99 for the establishment of a free school that merged with the grammar school in 1879. Their arms were later adopted as the badge for the grammar school. The other three families held the manor at Thornbury over several centuries, with the Latin motto Decus Sabrinae Vallis (Jewel of the Severn Vale).

География

Торнбери Оңтүстік Глостерширдегі Северн аңғарында жатыр. Оған Торнберидің солтүстік-шығысында орналасқан шаруашылық жерлер ретінде Жоғарғы және Төменгі Мортонға бөлінген Мортон кіреді. Жоғарғы Мортонда үлкен шаруашылық дүкені бар, ал Төменгі Мортонда бірнеше мал фермалары бар.

Саясат

Торнбери кезекпен Торнбери (1885–1950), Страуд және Торнбери (1950–1955), Глостершир Оңтүстік (1955–1983), Нортавон (1983–2010) және Торнбери мен Яте (2010 жылдан бері) парламенттік сайлау округтеріне бағынышты болды. Қазіргі депутат – Консервативтік партиядан Люк Холл. Торнбери қалалық кеңесі орналасқан Торнбери қалалық залы, муниципалдық ғимаратқа айналуына дейін полиция бөлімі және әкімшілік сот ретінде қызмет еткен.

Ыңғайлылықтар

Торнбериде бас көше, сауда орталығы (Сент-Мэри орталығы), екі супермаркет және кішкентай дүкендер бар. Оның жеті құдайға сиынатын орны – Сент-Мария шіркеуі, Христос Королі (Англикан), Католик шіркеуі, Методист шіркеуі, Біріккен реформатор шіркеуі, Сент-Пол шіркеуі және Хакет пен Торнбери баптист шіркеулері. Төменгі Мортонның шетінде тәуелсіз евангелистік шіркеу орналасқан: Мортон баптист шіркеуі. Көптеген пабтардың ішінде High Street-тегі White Lion 2003 жылы «Thornbury in Bloom» сыйлығын, ал 1999 жылы «Britain in Bloom» сыйлығының «Ең жақсы паб безендірілуі» номинациясын жеңіп алды. Ресторандарға Торнбери қамалындағы және Роннидің Торнберидегі рестораны кіреді. Торнбериде 105.1 және 107.5 FM жиіліктерінде эфир беретін және 12 The Plain мекенжайындағы студиясынан онлайн хабар тарататын Thornbury Radio радиостанциясы бар. Торнбери Ұлыбританияда аутизм немесе Аспергер синдромы бар ересектер үшін әлеуметтік топ құрылған аз ғана қалалардың бірі. South Glos Aspies 2017 жылы құрылды және апта сайын жиналады. Thornbury Market Garden бақшасында көкөністер тұрақты, табиғи әдістермен өсіріліп, жергілікті аймаққа жеткізіледі.

Музыкалық және драмалық топтар

Ең үлкен музыка және драма орындары қала орталығына жақын орналасқан Армстронг залы (350 орындық) және оған іргелес Кошэм залы (140 орындық). Сондай-ақ, өнер көрсетулер шіркеу залдарында және кейде демалыс орталығында өтеді. Кейбір жергілікті әуесқой топтар:

Торнбери музыкалық театр тобы (TMTG), Армстронг залында өнер көрсетеді, әдетте қазан айында мюзикл, ақпан айындағы мектеп демалысында пантомима және маусым айында концерттік қойылым қояды. Репетициялар Тайтерингтон ауылдық залында өтеді. TMTG веб-беті.

Солтүстік Авон жастар театры (NYTC) сәуір айында Армстронг залында жыл сайынғы қойылымды ұйымдастырады. Octopus Thornbury драмалық тобы жыл сайын маусым айында қойылым, қазан айында қайырымдылық шарасы және қаңтар айында пантомима қояды. Репетициялар мен қойылымдар "Христос Король" шіркеуінің залында өтеді.

Thornbury Area Music Trust (TAMT) – қайырымдылық музыка қоры, 4-18 жас аралығындағы балаларға арналған музыкалық үйірмелерді ұйымдастырады. Сенбі күндері таңертең Торнбери аймақтық музыка орталығы мен Жастар музыка орталығы Марлвуд мектебінде жиналады. Олар жергілікті басқа да орындарда үнемі өнер көрсетеді. Оңтүстік Котсволд жастар оркестрі (SCYO) – 5-ші сыныптан жоғары деңгейдегі музыканттарға арналған. Олар аймақта әр семестрде кем дегенде бір концерт өткізеді.

Жұмыспен қамту

Қаланың оңтүстігіндегі индустриалды аймақтағы ірі фирмалардың бірі – Essilor, ол көзілдірік линзаларын шығарады.

Негізгі жолдар мен көшелер

B4061 Альвестон аумағында A38 тас жолынан бұрылып, қала орталығынан өтеді және Уитфилдте A38 тас жолына қайта қосылады, осылайша қалаға солтүстік және оңтүстік бағыттарынан кіретін басты жолдарды құрайды. Гиллингстул және Гроувсенд тас жолдары қала орталығынан A38 тас жолына шығысқа қарай байланыс құрайды. Бас көше қаланың батыс жағындағы шетінде орналасқан. The Plain – Бас көшесінің солтүстік жағындағы, жолдың ортасындағы сорғысымен танымал алап. Касл көшесі The Plain алабынан солтүстікке қарай Торнбери қасары мен Сент-Мэри шіркеуіне дейін созылады; ол The Chantry сияқты бірнеше ескі ғимараттардың қасында өтеді, қазір бұл ғимарат қоғамдық бірлестік (TDCA) пайдалануында. Мидленд және Мортон тас жолдары – қаланың шамамен жартылай шеңберлі шығыс шекарасын құрайтын жаңадан салынған жолдар. Олар өнеркәсіптік аймаққа бағыт алған ауыр жүк көліктеріне қала орталығынан айналып өтуге мүмкіндік береді.

Туристік көрнекі орындар

Жұмыс күндері қала әкімдігінің бас көшесіндегі ғимаратында туристік ақпарат орталығы қызмет көрсетеді.

Торнбери қамалы

Қаланың ерекше белгілерінің бірі – оның 1511 жылы Букингемнің үшінші герцогы Эдвард Стаффорд үшін үй ретінде салынған Тюдор стиліндегі құрылысы. 1514 жылы салынған екі күрделі қызыл кірпіштен жасалған мұржасы Хэмптон-Корт сарайындағы мұржаларға ұқсайды. Кардинал Вулси 1521 жылы герцогты мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыптап, өлім жазасын кесті, содан кейін қамал король Генрих VIII-ге өтті, ол 1535 жылы Анна Болейнмен бірге он күн бойы осында болды. Торнбери қамалы ағылшын азамат соғысынан кейін тозығына жетті, бірақ 1824 жылы Говард отбасы оны қайта жаңартып, 27 бөлмелі қонақ үй және мейрамхана етіп айналдырды.

Қауымдық шіркеу

1340 жылы Киелі Мария Діңгезінің Англикан шіркеуінің құрылысы басталды, 1500, 1848 және 1988 жылдары маңызды кеңейтімдер жасалды. Шіркеу әлі күнге дейін тұрақты құлшылық, крещение, мінездеме беру, үйлену, жерлеу және естелік қызметтері үшін пайдаланылуда. Сонымен қатар, жергілікті бастауыш мектеп (St Mary's CEVA Primary) орақ шаруасы, Рождество және Пасха сияқты маусымдық тойларын өткізеді. Шіркеу – жас Генри Тюдордың, кейін Англияның Генри VII патшасы болған Генри Тюдордың нағасы және кеңесшісі Жаспер Тюдордың өсиеті бойынша ішкі органдарының соңғы тыныс алатын жері. Оның қалған денесі Сомерсет округындағы Кейншам аббаттығына жерленді, бірақ ол Жаспердің шөбересі Англияның Генри VIII патшасы тұсында монастырлардың таратылуынан аман қалмады. Бұл шіркеу I санаттағы ескерткіш болып табылады.

Қалалық сорғы

Қалалық насос, Бас көшенің төменгі жағындағы кішкентай аралда "Глостерге" бағыттайтын қолды көрсетеді. Алғашқы сорғы 1924 жылы қала әкімдігі тарапынан жол қауіптілігін тудырғандықтан алынып тасталды. 1984 жылы салынған жаңа насос 2002 жылы Алтын юбилейді тойлауға арнап уақытша алтын түспен боялды. Ол әдетте гүлдермен және туған күн тілектерімен әсемделген.

Жүру және көрініс

Стримсайд Уоқ деп аталатын жаяу жол Гиллингстоул бастауыш мектебінен басталып, бірнеше жолдар мен көпірлер арқылы өтеді, Торнбери ауруханасы мен Манорбрук бастауыш мектебінің жанынан өтіп, Торнберидің солтүстігіне дейін созылады, сол жерде өзен қаланың шегінен шығады. Тағы бір өзен Торнберидің солтүстік-шығысынан ағып, ескі диірменге жетіп саяды. Теміржол станциясының ғимараты бұзылса да, бұрынғы теміржол жолы қазір жаяу жүргіншілерге арналған жол ретінде пайдаланылады. Ол 1990 жылдары жаңа тұрғын үйлер мен өнеркәсіптік дамуларды қолдау мақсатында салынған, ал бұрын шөппен өсіп, күтімсіз қалған еді. Өнеркәсіптік аймақтардан басталып, Streamleaze және Avon Way көшелерінің бағытын ұстанады, Avon Way көшесіндегі айналма жолдың жанында аяқталады. "Торнбери және ауданының мұра қоры" ұйымының мыңжылдық жобасы ретінде құрылған "мұра жолы" қаланың тарихи ғимараттарын қамтиды. Жолдың бағытын көрсететін 40 белгі қалалық әкімдіктің алдынан басталады.

Спорт және демалыс

Мэнди ойын алаңдары, 1937 жылы Виолет Мэнди ханым сыйға берген, балалар ойын алаңын және спорт алаңын қамтиды. Жақын жерде Торнбери гольф клубы, Торнбери демалыс орталығы, Торнбери газонды теннис клубы және скейт-парк орналасқан. Оңтүстік Торнбериде балалар ойын алаңы бар. Қаланың төңірегінде жасыл кеңістіктер бар. Торнбери қауымдық бағы Гиллингстоул мектебінің жанында құрылды, бірақ тұрғын үйлер салуға байланысты жабылды. Жаңа қауымдық орталықтың қасында жаңа қауымдық бақ құру жоспарлануда. Торнбери RFC Оңтүстік-Батыс 1 лигасынде ойнайды. Клуб Торнбериде болғанымен, оның алаңы қала шетіндегі Рокхэмптон ауданында орналасқан. Торнбери Таун ФК – Торнберидің басты футбол клубы. Құрылған күні нақты белгісіз, бірақ 1896 жылы қалада футбол ойналған, ал 1898 жылы Торнбери қала клубы құрылған. Алты жастан бастап балаларды қабылдайтын жастар бөлімі 1990 жылы жеке клуб ретінде құрылды (Торнбери Фальконс). 2010 жылы екі клуб бірігіп, жаңа Торнбери Таун ФК құрылды. Бірінші команда ағылшын футбол лигасындағы тоғызыншы деңгейде орналасқан Грек лигасының Жоғарғы дивизионында ойнайды. Үй матчтары Мэнди ойын алаңында өткізіледі, ал жастар командалары Торнберидің әртүрлі жерлерінде ойнайды. 2016 жылы Мэнди ойын алаңдарының жанындағы Пултербрук деп аталатын жерге екі жасөспірімдер футбол алаңы және жергілікті тұрғындарға арналған бау-бақшалар салынды. Реал Торнбери ФК Бристоль Премьер Комбинациясының Жоғарғы лигасынде, яғни ағылшын футбол лигасының 13-ші деңгейінде ойнайды. Ол 2007 жылы құрылып, 2009 жылы Бристоль және аудандық лигасында ФА-ға тіркелген команда атанды. Клуб Оуклендс Паркінде ойнайды, онда бұрын Winterbourne United және Almondsbury Town сияқты клубтар да ойнаған, бірақ олар кейін таратылды.

Басқа көрікті жерлер

Бұларға Филнор Вудс, Армстронг және Кошэм залдары, сондай-ақ Торнбери мұражайы кіреді. Мұра жолы қала әкімдігі ғимаратынан (бұрын полиция бөлімшесі және сот орны болған) басталып, қазір қалалық кеңес орналасқан жерге дейін қызығушылық тудыратын орындар туралы ақпараттық тақталармен жабдықталған. Маклейн ескерткіш фонтаны 1880 жылы Үндістанда британдықтарды орыстар мен ауғандардан қорғауға көмектескен жергілікті тұрғын, лейтенант Гектор Маклейннің есімін сақтайды.

Туғандары

Торнбери Германиядағы Бокнем қаласымен бауырласып кеткен.

Білім

Касл мектебі – Торнберидің орта мектебі. Глостер жолындағы бұрынғы Торнбери грамматикалық мектебінің ғимараттары қазір жоғары сынып орталығы болып табылады. Торнбери грамматикалық мектебі 1972 жылы көршілес Альвестон қаласына жаңа ғимаратқа көшіп, алғашқы толыққанды білім беретін мектеп түлектерін қабылдады және Марлвуд мектебі деп аталды. Гиллингстоуль бастауыш мектебі 1862 жылдан бері сақталып келеді және мектеп қоңырауымен танымал. Мектеп 2009 жылдың көктемінде жаңартылды. Оның Виктория дәуірінде салынған ғимараттары сақталды, сондай-ақ арнайы мектеп ретіндегі мақсаты да сақталып отыр. 1839 жылы құрылған Сент-Мэри шіркеуінің Англиялық бастауыш мектебі жақында 175 жылдығын тойлады, мерекелік шараларға Виктория дәуірінің аптасы кірді, онда балалар сол дәуірдегі киімдермен киініп, мерекелік нарцисстерді отырғызды. Басқа мектептерге Crossways Infant and Junior мектептері, Христос Королі Рим-католик бастауыш мектебі, Манорбрук бастауыш мектебі, Жаңа Сибланд арнайы мектебі және Шейлинг мектебі (Кемпхилл қозғалысының бөлігі, тәуелсіз арнайы мектеп) кіреді. Джон Атвеллдің жеке мектебі 19 ғасырда болған. Осы мектеп туралы мәліметтерді Сент-Мэри сауда орталығындағы дүкендердің біріндегі тақтада көруге болады.

Көлік

T1 Бристоль–Торнбери автобус маршруты Бристоль қаласына үнемі қызмет көрсетеді.

Танымал мәдениетте

Wildings (бұрынғы Worthington) киім дүкенінің фасады "The Worm That Turned" атты "Two Ronnies" эскизінде түсірілген. Жақын орналасқан Олдбери-он-Северн ядролық электр станциясы, Тайтеррингтон карьері және Стоукфилд Клоуз 1976 жылғы төрт бөлімді "Доктор Ху" сериалының "Қорқыныш қолы" эпизодына түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды. Castle School, Thornbury мектебі 2009 жылғы 2 мамырда көрсетілген "Casualty" сериалының бір эпизоды үшін қолданылды.