Кіріспе

2001 жылғы Тынық мұхитындағы 4 категориядағы дауыл

Жюльетта дауылдары 2001 жылғы Тынық мұхиты дауылдары маусымында 4 категориядағы ұзаққа созылған дауыл болды. Ол қыркүйек айының соңында Баха-Калифорнияға соққы бергенде 12 адам қаза тауып, 400 миллион доллар (2001 жылғы АҚШ доллары; $ АҚШ доллары) көлемінде шығын келтірді. Джульетта бұрын тропикалық депрессияны тудырған тропикалық толқыннан пайда болды. Толқын Атлантикадан Шығыс Тынық мұхитына жылжып, онда күшеюіне бастады. Көп ұзамай ол тропикалық дауылға айналып, Джульетта деп аталды. Екі күннен кейін ол дауылға айналды. Қолайлы жағдайларға байланысты жылдам күшейіп, Джульетта 4-ші санатқа ие болды. Алайда, көз қабырғасын алмастыру циклі Джульеттаны 2-ші санаттағы дауылға дейін едәуір әлсіретіп жіберді. Ақырында цикл аяқталды және Джульетта өзінің ең жоғары қарқынына – 145 миль/сағ (233 км/сағ) және 923 миллибарға дейін жете алды. Бірақ тағы бір көз қабырғасын алмастыру циклі болды, нәтижесінде Джульетта бірден 3 көз қабырғасына ие болды, бұл өте сирек кездеседі. Соңында Джульетта тропикалық дауылға айналды, бірақ оның айналымы әлі де анық байқалатын болды. Жылы сулар оны қайтадан дауылға дейін күшейтті, бірақ бұл ұзаққа соқпады, себебі Джульетта Баха-Калифорнияның жанынан бұрқаланып өтіп, оның ортасын анықтау қиын болды. Ол Баха-Калифорнияға тропикалық дауыл ретінде соқты. Оның айналымы Калифорния шығанағына жетті, онда ол сәл күшейді. Джульетта Баха-Калифорнияға соқтығысып, 3 қазан күні тарады. Алты сағаттан кейін ол тропикалық дауылға дейін күшейді. Желдің аз қиылысы жағдайында метеорологтар жаңа жүйенің екі күн ішінде дауыл күшіне жететінін болжады. Гватемала жағалауынан 161 км (100 миль) қашықтықта жүйе келесі бес күн ішінде батыс-солтүстікке қарай жылжыды, мексикалық Ривьераға параллель бағытта. 22 қыркүйекте ол жақсы ұйымдастырылды. 23 қыркүйек күні түстен кейін Джульетта дауылға айналды, желдің максималды жылдамдығы 120 км/сағ (75 миль/сағ) жетті. 23 қыркүйекте 1800 UTC-ге қарай Джульетта 2-ші санатқа жетіп, желдің жылдамдығы 145 км/сағ (90 миль/сағ) болды. Көп ұзамай, дауыл тікелей 4-ші санаттағы дауылға күшейді, 3-ші санатты кезеңді өткізіп кетті, бұл тропикалық циклон үшін ерекше жағдай. Барлығында Джульетта 18 сағат ішінде 130 км/сағ (80 миль/сағ) жылдамдықпен күшейді. Дауыл өте суық бұлт температурасын дамытты, сонымен қатар қарқынды дауылдың классикалық құрылымы мен өте анық көзге ие болды. Ірі дауыл.

Жоғары қарқынынан кейін, төмен қысымның күшті ағыны Джульеттаны солтүстікке қарай жылжытты, онда циклон суық су температурасымен кездесті. Дауылдың көз қабырғасын алмастыру циклі оның күшіне әсер етті; бұл жолы әдеттегі екіге қарағанда үш орталық көз қабырғасы пайда болды, бұл өте сирек кездесетін жағдай. Күтілгеннен әлдеқайда шығысқа жылжып, 27 қыркүйекте спутниктік суреттерде көз байқалмайтын болды. Джульетта солтүстік-батысқа қарай жылжуын баяулатты және 28 қыркүйекте тропикалық дауылға дейін әлсіреді. Баха-Калифорния түбегінің жанындағы жылы судың кішкентай аймағы 29 қыркүйекте дауылдың күшін қайтадан күшейтіп, дауылға айналуына мүмкіндік берді. Осы кезде компьютерлік модельдер дауылдың бағытының екі мүмкіндігін көрсетті. Кейбіреулер Джульетта даулымының құрлыққа өтетінін болжады, ал басқалары дауылдың түбекке параллель қозғалатынын күтті. Жағалауда бұрқаланып жүрген орталықты анықтау қиын болды. Төменгі деңгейдегі айналым терең конвекциядан ашық болды, өйткені жоғарылаған тік қиылыс қайтадан Джульеттаға әсер етті, ал дауыл 30 қыркүйекте 0000 UTC-де Баха-Калифорнияға минималды тропикалық дауыл ретінде соқты. Ғалымдар Калифорния шығанағында сәл күшейуі мүмкін екенін ескерсе де, Джульеттаның төменгі деңгейі жарты аралды кесіп өткенде сақталды және Калифорния шығанағының солтүстігінде қайтадан күшейді. Терең конвекция болмағандықтан, ол батысқа қарай жылжыды, содан кейін Солтүстік-Шығыс Баха-Калифорнияға соқтығысып, 3 қазанның басында тарады. Жағалауда бір балықшы дауылға тікелей бет алғаннан кейін қаза тапты. Геррерода қатты жаңбырдан су тасқыны пайда болып, екі көпірді алып кетіп, 20 үйді қиратты. Келесі күндері жаңбыр жауғандықтан тау беткейлері құлап, жер сілкінісі болды, нәтижесінде жеті адам қаза тапты. Сондай-ақ, қатты жел бірнеше штаттарда ағаштарды түбімен жұлып, электр желілерін құлатты. Сонымен қатар, екі балықшы Джульеттаның толқынынан кейін жоғалып кеткен деп хабарланды. Мичоаканның барлық аймағында дауылдан 1000-ға жуық адам үйсіз қалды.

Баха Калифорния түбегі

"Жулиетта" даулы Баха-Калифорния Сур штатының жағалауынан қашықталғанда, аймақта ұзаққа созылған, күшті жаңбыр жауды. Штаттың шығыс жағалауының кең аумағында жаңбыр мөлшері 200 мм-ден асты, ал оңтүстік ұшындағы аймақтарда 100 мм-ден астам жаңбыр жауды. Ең көп жаңбыр Кауданьода жауды – 300 мм, бұл штат тарихында тропикалық дауылдан жауған ең көп жаңбырдың көрсеткіші. Күшті жаңбыр штат бойынша су тасқыны мен тау жылауына әкеп соқты. Жарты аралының оңтүстік ұшында, шамамен 3000 адам су тасқынынан қалаларының оқшауланғандығына байланысты көшірілді. Тағы 800-ге жуық адам үй жағдайларына байланысты эвакуацияланды. Су тасқынынан келген зиян аймақта кеңінен тарады, 9000-нан астам адам дауылдан келген зиянды баяндады. Дауылмен байланысты оқиғалар салдарынан кем дегенде екі адам қаза тапты. "Жулиетта" дауылынан келген зиян 400 миллион долларға (2001 жылғы USD; қазіргі курс бойынша USD) бағаланды.

АҚШ-тың оңтүстік-батысы

Джульеттаның өмірінің соңында және одан кейін қалған қалдықтар Американың оңтүстік-батысына қатты дауылды ауа-райы әкелді, Оңтүстік Калифорнияда ағаштар мен электр сымдарын жұлып түсірді. АҚШ-та жауын-шашынның ең жоғары көрсеткіші Аризона штатындағы Патагонияда 0,9 дюймді құрады.

Кейінгі оқиғалар мен жазбалар

Оңтүстік штаттардағы ауқымды зардаптардан кейін Мексика билігі мен әскері көлік және құтқару ұшақтарымен қатар медициналық бригадалар мен шұғыл көмек заттарын жөнелтті.