Кіріспе

Швед-американдық физик және электр инженері (1889–1976)

Гарри Найквист (/ˈnaɪkwɪst/,; 7 ақпан 1889 – 4 сәуір 1976) – байланыс теориясына маңызды үлес қосқан швед-американдық физик және электрондық инженер.

Жеке өмір

Найквист Швецияның Вәрмланд провинциясындағы Стора Кил приходінің Нилсби ауылында дүниеге келген. Ол Ларс Йонссон Ныквист (1847–1930) және Катарина (немесе Катрина) Эриксдоттердің (1857–1920) ұлы болған. Оның ата-анасының сегіз баласы болды: Элин Терезия, Астрид, Сельма, Гарри Теодор, Амели, Ольга Мария, Аксель Мартин және Герта Альфрида. Ол 1907 жылы Америка Құрама Штаттарына эмиграциялаған.

Білім

1912 жылы Солтүстік Дакота университетіне қабылданды және 1914 жылы электротехника саласындағы бакалавр, ал 1915 жылы магистр дәрежесін алды. 1917 жылы Йель университетінде физика ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін қорғады.

Мансап

Ол 1917 жылдан 1934 жылға дейін AT&T-нің Даму және зерттеу бөлімінде жұмыс істеді, ал сол жылы ол Bell Telephone Laboratories болып өзгерген соң, 1954 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жұмысын жалғастырды. Найквист 1960 жылы IRE Құрмет медалімен «термиялық шу, деректерді беру және кері байланыс туралы сандық түсінікке қосқан негізгі үлесі үшін» марапатталды. 1960 жылғы қазан айында ол Франклин институтының Стюарт Баллантайн медалімен марапатталды, «өткен қырық жыл ішінде байланыс жүйелері саласындағы теориялық талдаулары мен практикалық өнертабыстары үшін, әсіресе телеграф таратуы, электр өткізгіштеріндегі термиялық шу және кері байланыс жүйелері тарихындағы теориялар бойынша жасаған алғашқы жұмыстары үшін». 1969 жылы ол «инженерлік салаға қосқан көптеген негізгі үлесі үшін» Ұлттық Инженерлік Академиясының төртінші Құрылтайшы медалімен марапатталды. 1975 жылы Найквист Хендрик Бодемен бірге Америка Механикалық Инженерлер Қоғамынан Руфус Олденбургер медалін алды. «Идея фабрикасы: Белл Лабораториясы және американдық инновацияның ұлы дәуірі» еңбегінде баяндалғандай, Белл Лабораториясының патенттік заңгерлері кейбір адамдардың неліктен басқаларға қарағанда (патенттер саны бойынша) өнімдірек екенін білгісі келді. Көптеген деректерді талдағаннан кейін олар өнімді қызметкерлердің ортақ ерекшелігі (Белл Лабораториясының жұмысқа қабылдау процесінен өткендерден басқа) «Белл Лабораториясының Гарри Найквист есімді электр инженерімен ең көп патенті бар жұмысшылар көбінесе түскі немесе таңғы асты бірге жеген. Никвист оларға нақты идеялар берген жоқ. Бір ғалым еске алғандай, «ол адамдарды ойға жетелеп, толқыдыратын» (135-бет). Найквист зейнеткерлікке шыққаннан кейін Техас штатының Фарр қаласында тұрды және 1976 жылдың 4 сәуірінде Техас штатының Харлинген қаласында қайтыс болды.

Техникалық үлестер

Белл зертханасында инженер ретінде Найквист жылу шуы ("Джонсон–Найквист шуы"), кері байланыс күшейткіштерінің тұрақтылығы, телеграфия, факсимиль, теледидар және басқа да маңызды коммуникациялық мәселелер бойынша маңызды жұмыс істеді. Герберт Ивспен бірге ол AT&T-нің алғашқы факсимильді машиналарын әзірлеуге көмектесті, олар 1924 жылы көпшілік назарына ұсынылды. 1932 жылы ол кері байланыс күшейткіштерінің тұрақтылығы туралы классикалық мақала жариялады. Найквист тұрақтылық критерийін кері байланыс басқару теориясы бойынша көптеген оқулықтарда кездестіруге болады. Оның ақпаратты жіберу үшін қажетті жолақтың енін анықтау жөніндегі алғашқы теориялық жұмысы Клод Шеннонның кейінгі жетістіктерінің негізін қалады, бұл ақпарат теориясының дамуына әкелді. Атап айтқанда, Найквист телеграф каналы арқылы бірлік уақыт ішінде жіберілетін тәуелсіз импульстардың саны каналдың жолақтық енінің екі есесінен аспайтынын анықтады және нәтижелерін "Телеграф жылдамдығына әсер ететін кейбір факторлар" (1924) және "Телеграф тарату теориясының кейбір тақырыптары" (1928) еңбектерінде жариялады. Бұл қағида, по сути, қазіргі кезде Найквист–Шеннон дискретизация теоремасы деп белгілі нәрсенің дуалы болып табылады.