Кіріспе

Доундоучи ("Жоғары төбе", сондай-ақ Доучи деп те аталады) – Нигердегі коммуна. Ол Ниамей қаласынан шығысқа қарай 300 шақырым, ал Нигерия шекарасынан 40 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл коммуна астананы шығыстағы Маради және Зиндер қалаларымен байланыстыратын, сондай-ақ солтүстікке қарай Тахуа, Агадес және Арлит қалаларына бағытталған RN25 тас жолындағы 1-ші ұлттық жолдың бойында жатыр. Догондоучи ауданының шекаралары шамамен ежелгі Аруа аймағының шекараларымен сәйкес келеді. 2008 жылдан бері Догондоучи – осы аттас Догондоучи департаментінің әкімшілік орталығы. Ол Доссо облысының құрамына кіреді. Халық саны шамамен 70 мың адамды құрайды, оның 40 мыңы қалалық орталықта, ал қалғандары 5-30 шақырым қашықтықтағы 17 ауылда және 5 фула тайпасында тұрады.

Догондуччидің орны

Догондутчи қаласының солтүстігін оның атын алған әсерлі төбе билейді, ал қала Маври Даллол деп аталатын уақытша ағысының бойында жатыр. Ол Нигердің оңтүстік-шығысында, солтүстіктегі Сахель және оңтүстіктегі саванна аймағының жиегі арасында орналасқан. Аймақ кең аңғарлармен (Даллольдар) ерекшеленеді, олар көбінесе құрғақ болады, бірақ жаңбырлы маусымда солтүстіктегі Айр және Адрар де Ифораның жоғары жерлерінен басталып, оңтүстіктегі Нигер өзеніне дейін кең аумақты суға толытады. Бұл шөгінді алапта құм мен саздың кең қоймалары бар, олардың ең жаңасы Үшінші және Төртінші кезеңдерге жатады. Төртінші кезеңдегі құрғақ климаттың салдарынан олар қатая түсіп, көптеген қысқа шатқалдарды (корилер) құраған латериттік үстірттерге айналды, олар арқылы жаңбыр суы Маври Даллолға жетеді.

Жаңбыр, құрғақшылық және эрозияға қарсы күрес

Догондучтидегі жылдық жауын-шашын мөлшері 400-600 мм аралығында, бұл шамамен Франциядағы Жерорта теңізі аймағындағы жауын-шашын мөлшерімен тең, бірақ ол тек маусымнан қазанға дейін жауады, ал қазаннан мамырға дейін жаңбыр жаумайды. Жауын-шашынның қарқындылығы күніне 50-150 мм-ге жетеді, бұл кенеттен су тасқынына алып келіп, құристы бойлай орналасқан құрғақ саз (банко деп аталатын) үйлерге құрылымдық зақымдар келтіреді және егістік топырағын шайып кетеді. Су жылдам жер асты суларына сіңеді немесе жаңбырлы маусым бітісімен құрғап қалатын немесе жартылай тұрақты болып қалатын (мысалы, қалаға жақын Тапкин көлі) тоғандарға жетеді. 2002 жылғы қатаң су тасқынынан кейін тұрғындар халықаралық көмек және Біріккен Ұлттар Ұйымының "Еңбек үшін тамақ" бағдарламасымен бірлесіп, қаланы қорғайтын бес шақырымдық бөгеттерді салды. Осы операция кезінде алынған тәжірибе Нигердің басқа аймақтарында және Малиде Нигерлік "RAIL" үкіметтік емес ұйымының көмегімен қолданылды.

Ауыз суға қол жеткізу

Догондоучи маңындағы жер беті сулары (уақытша көлдер) малға пайдалы, бірақ адамдарға ішуге жарамсыз. Дегенмен, терең су қабаты бар, бірақ оны пайдалануда қиындықтар бар: құмды немесе қиыршықты жергілікті аумақты жабу қажет, ал құдықтың тереңдігі (25-75 метр) суды көтеру үшін көп энергия талап етеді. Бұл энергияны адам күшімен (көбінесе әйелдер күшімен) және малдың көмегімен қамтамасыз етеді. Осы мәселелерді шешу үшін жергілікті билік Нигерден шақырылған агенттікке жүзге жуық құдықты жөндеу және салу, сондай-ақ жергілікті техникалық персоналды оқыту бағдарламасын жасауды тапсырды. 2016 жылы аяқталуға тиіс бұл бағдарлама халықаралық ынтымақтастық және жергілікті қаржы есебінен қаржыландырылды.

Халық саны

Халық саны шамамен 80 000 (2011) адамды құрайды, оның шамамен 30 000-ы қалалық орталықта (алдыңғы деректер бойынша 2008 жылы 57 000-ға жуық, ал 1966 жылы 7300-ге жуық). Халық 11 қалалық ауданға, орталықтан 5-30 км қашықтықта орналасқан 17 ауылға және 5 Фула тайпасына тараған. Этностық топтар сандық тұрғыдан маңыздылығы бойынша: Хауса, Фула, Туарег және Джерма. Догондутчи – Хауса халқының батыс шекарасы болып табылады, олар осы аймақтан шығысқа қарай (Зиндерге) созылатын жартылай шеңберде халықтың көп бөлігін құрайды. Нигердің отырықшы халқының көпшілігін құрайтын Джерма халқы көбінесе батысқа қарай қоныстанған, ал Догондутчи – жартылай көшпелі ауылдары бар мал өсіруші Фула халқының оңтүстік шекарасы болып табылады. Догондутчи Водабе (Орталық-Шығыс Нигер) Фула халқы мен батыстағы Даллол және Битинкоре Фульфулде диалектісінде сөйлейтін Фула халқы арасындағы шамамен шекараны белгілейді. Фула халқының кейбір ересек өкілдері отырықшы болып қалған. Хауса және Джерма халқы негізінен жемшөп пен бұршақ егіп, отырықшы шаруалар болып табылады. Бастапқыда солтүстіктен келген Туарегтер де отырықшы болып қалған, бірақ дәстүрлі әдіспен мал өсіруді жалғастыруда. Кейбіреулері егін өсірумен немесе саудамен айналысады.

Әкімшілік

Қала қалалық кеңеспен басқарылады, ол 2004 жылғы реформадан бері сайланады. Алайда, Нигердің барлық жеріндегідей, "Кона" деп аталатын дәстүрлі басшы, сондай-ақ аудандар мен кантон басшылары салық жинауды жалғастырып, қаланың дамуына қатысты халықтың санасын арттыруға көмектеседі.

Тарих

Догондутчи Арура аймағының мәдени орталығы ретінде танымал, бұл шамамен Хаусаның кіші тобы – Маваридің туған жерімен сәйкес келеді. Догондутчи тарихы, негізінен, Арураның ежелгі аймағының тарихы болып табылады. 19 ғасырда Лугуда тұрған Сарауния патшайымы бастапқыда туарегтердің шапқыншылығына қарсы тұрып, 1899 жылғы Вуалет-Шанойн миссиясының отаршылдық жорылына да қарсылық көрсетті (Лугу шайқасы). Көптеген қиратулар мен көптеген адамдардың қазасынан кейін Догондутчиде француз әскери бекеті құрылды, ол Кванава халқының басқа ауылдармен қоршалған ауылының орнында салынды, кейін қаланың әртүрлі аудандары осы ауылдардың негізінде қалыптасты. Арураның орталығында Догондутчидің орналасуы әкімшілік орталықты құру мен дамытуға қолайлы жағдай жасады.

Дін

Догондучтидегі басым дін (90%) – ислам, сондай-ақ Нигер елінің барлық аймағында да ислам діні кең таралған, сондықтан көптеген мешіттер салынған. Догондучти маурилері – хауса тайпаларының арасындағы соңғы анимистер. Бұл қала сонымен қатар батыс антропологтары зерттеген Бори рухтарымен байланысты иелену рәсімдерінің орталығы болып табылады. Қала ішінде католик және протестант миссиялары да орналасқан.

Ауруханалар мен медициналық көмек

Догондучтидегі денсаулық сақтау мекемелері (2015) аудандық аурухана, ана мен бала орталығы, үш интеграцияланған денсаулық сақтау орталығы және көрші ауылдарға қарасты жеті денсаулық сақтау бөлімшесінен тұрады. 3 дәрігер, 14 медбике (ер және әйел), 6 білікті акушер, 4 "матрона", 4 дәріхана және 2 дәріхана қоймасы бар. Көптеген балалар денсаулық сақтау орталығында дүниеге келеді, бұл ана мен баланың сақталу деңгейіне жағымды әсер етеді. Көлдердің болуы безгекке байланысты масалардың көбеюіне себеп болады.

Санитарлық тазалық

Гигиенаны жақсарту мақсатында, тұрғындар Орталық денсаулық сақтау комитетін құрды, ол латриналар салуға, гигиена жөнінде білім беруге және қоқыс жинауды ұйымдастыруға қатысты прогресті ынталандырды.

Латриналарды орнату

Жеке үйлерге латериналар мен сарқынды суларды жинауға арналған бассейндерді салу бағдарламасы, осы мақсатта жергілікті әйелдер тобы құрған шағын несие агенттігінен алынған несиелер есебінен қаржыландырылды. 1990 жылдардың соңынан бері 600-дан астам жеке латерина салынды. Сонымен қатар, мектептер мен қоғамдық орындарда латериналар орнатылды, олардың кейбіреулерінде душ та бар. Бұл отбасылық қаржыландыру жобасының табысы Африкада ерекше (FARM есебі 20-бет). Қаладан шалқап жатқан, тұрмыс деңгейі төмен ауылдардағы тұрғындар өз қаражатымен отбасылық латериналар салды. Бұрын USAID бастамасымен CLTS (Community Led Total Sanitation) әдісі бойынша гигиеналық сауаттылықты арттыру бағдарламасы іске асырылды. Ауылдардың әрқайсысында кездесулер өткізіліп, жергілікті радиостанция (Радио Даллол) қолдау көрсетті.

Қалдықтарды жинау

Қалдықтарды ретсіз жинау және оларды үй жануарлары таратуымен байланысты проблемаларға тап болған Орталық санитарлық комитет және аудандық кеңестер халықаралық агенттіктердің (Эссон департаменті, AESN) көмегімен жергілікті бастаманы қолға алды, бұл халықаралық қаржыландыру арқасында ауылшаруашылық өнімділігі мен кірістің өсуіне әкелді. Картоп тұқымдары тегін берілді, нәтижесінде пайдалы коммерциялық қызмет ұйымдастырылды. 2011 жылғы құрғақшылық егіс көлемін ұлғайту бағдарламасын жеделдетті. Техникалық және гидрологиялық зерттеулер нәтижесінде терең құдықтардан су алатын, 80 гектарды қамтитын және жыл бойы жұмыс істейтін суару жүйесі жобасы жасалды. Алғашқы 33 гектарға қаржылау алу жұмыстары жүріп жатыр.

Ірі қара мал мен ешкілер

Мал мен ешкі өсіруді көшпелі фула халқы көбінесе жүргізеді. Олар егін жиналысынан кейін, егістіктерде қалған жайылымдарды пайдалану үшін оңтүстікке қарай жылжиды. Егістіктерге кіру ережелерін дәстүрлі басшы (Кона) қадағалайды. Әрбір отбасыда әдетте үй құстары сияқты мал болады, сондай-ақ олар бұзауды сатуға дайындап, майландырады.

Қолөнер және бизнес

Қала орталығында дәстүрлі қолөнердің бірнеше түрі кездеседі (ағаш өңдеу, темір өңдеу). 2005 жылы жергілікті шебер құдықтардан су алу жүйесін ойлап тапты, ол екі жеке арқан жүйесін пайдалану арқылы құдықтың ластануын азайтады – біреуі құдықтың ішінде, екіншісі сыртында. Бұл жүйе халықаралық көмекпен (AESN) қолдау көрсетілген бағдарлама аясында салынған немесе жаңартылған барлық құдықтарда қолданылады. Әртүрлі техникалық жабдықтарды (суару, құдық қазу, су тарату, автомеханика және т.б.) орнату және күтіп-ұстау дағдыларын дамыту мақсатында жергілікті деңгейде техникалық оқу орталығы мен техникалық колледж ашылды.

Сауда

Догондутчи солтүстікке, Нигерияға, шығысқа және батысқа (Ниамейге) қарайтын жолдардың тоғысында орналасқан. Онда қонақ үй және көптеген мейрамханалар бар, сонымен қатар ол азық-түлік пен киім саудасының ірі орталығы болып табылады. Көтеріңкі жұма базарда жергілікті өнімдердің (астық пен көкөністердің) кең ассортименті ұсынылады, және мал сатуға арналған базар да бар.