Кіріспе

Пакистан Steel Mills Corporation, көбінесе Pak Steels деп аталатын компания, Пакистанның мемлекеттік меншікті кәсіпорны болып табылады және елде ұзын созылған болат және ауыр металл өнімдерін өндіреді. Штаб-пәтері Синд провинциясының Карачи қаласында орналасқан PSMC қазіргі таңда Пакистандағы ең ірі өнеркәсіптік мегакорпорация болып есептеледі, оның өндірістік қуаты 1,1–5,0 миллион тонна болат және темір қорыту зауыттарын құрайды. Оның құрылысы 1,29 миллион текше метр бетон және 5,70 миллион текше метр жер жұмыстарын қамтиды, сондай-ақ шамамен 330 000 тонна ауыр машиналар, болат конструкциялар және электр жабдықтары орналасқан. Пакистан үкіметі құтқару жоспарын мақұлдамады. Нәтижесінде, болат зауыттары кері шара ретінде мемлекеттік меншікке және басқаруға қайтарылды, Ұлттықлендіру бағдарламасы арқылы. 2020 жылдың қараша айында Пакистан болат зауыттары шығындарды қысқарту мақсатында 4 544 қызметкерін, оның ішінде бөлімше және көмекші менеджерлерін жұмыстан босатты. Өмірінің бір кезеңінде PSM 30 000 қызметкерді жұмысқа алған, бірақ қазіргі таңда олардың саны шамамен 9 000-ға дейін азайды, олардың көп бөлігі зейнеткерлікке шықты.

Тарих

1947 жылы Пәкістан құрылғаннан кейін Премьер-министр Лиакат Али Хан үкіметі темір және болатты жергілікті өндірудің маңыздылығын түсінді. Бастапқыда импортқа тәуелділік мемлекет үшін жоғары импорттық баға түрінде экономикалық қиындықтарға әкелді. Алғашқы идеялар мен зерттеулер Ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер кеңесі (PCSIR) жүргізіп, Пәкістанның бесжылдық жоспарларына (1955–1960 жж.) ұсыныс енгізді. 1956 жылы Кеңес Одағының премьер-министрі Николай Булганин Премьер-министр Сухравардиге болат зауыттарына қатысты техникалық және ғылыми көмек ұсынды және елдегі алғашқы болат зауыттарын салуға қызығушылық танытты. Жоба Премьер-министр Хөсейн Сухраварди және Президент Әйүп Хан үкіметтерінде жан-жақты талқыланды. Өндіріс процесі, қажетті машиналар мен шикізат көздері, зауыт орналасқан жері, отандық руда мен импорттық руда, меншік нысаны, өнімдер жиынтығы және барлық шетелдік қаржыландыру несиелері жобаны ұзақ уақытқа тоқтатты. АҚШ қандай да бір көмек көрсетуден бас тартты. Соңында 1969 жылдың қаңтарында Кеңес Социалистік Республикалар Одағының (КСРО) V/O Tyaz Promexport компаниясымен келісімге қол жеткізілді. Активтердің жалпы құны 72,5 миллиард рупийден 100 миллиард рупийге дейін бағаланды. Ауыр техника, дивидендтер, мүліктер, сыртқы және ішкі активтерді есепке алғанда, болат зауыттарының жерінің нарықтық құны 125,5 миллиард рупийден асып түседі, бұл 2006 жылғы тексеруде сауда-саттық процесінен белгісіз себептермен бас тартқан әлеуетті сатып алушылардың бағалауынша 945 миллиард рупийге тең болды. Денсаулық және қауіпсіздік, сондай-ақ жұмыс ортасының жағдайы үздіксіз жүйеленген бақылауда. Пәкістан Стил Миллз өзінің негізгі қызметінен басқа, үш ерекше жобаны іске қосып, Пәкістан Стил маңындағы ортаны жасыл және сұлу етуде үлкен үлес қосты: Қуаид-и Азам саябағы, Қуаид-и Азам Крикет паркі және Қуаид-и Азам жағажайы. Қуаид-и Азам саябағы 1,5 шаршы километр аумақты алып жатыр, онда бір-бірімен байланысқан алты көл, жасыл көгалдар, шалғынды алаңдар, түрлі-түсті гүлзарлар, фонтандар, табиғи өлшемдегі темірден жасалған жабайы және теңіз жануарларының мүсіндері, жүгіру жолы, құстар қорығы және шағын зообақ, сондай-ақ балалар ойын-сауық алаңы мен демалыс орны, қайықпен жүру мүмкіндігі бар. Болат зауыты спортты дамытуда да белсенді және Пәкістан Премьер-лигасында өнер көрсететін "Pakistan Steel FC" футбол командасына ие. 2006 жылы Премьер-министр Шәүқат Азиз болат зауыттарын жекешелендіру бағдарламасы аясында біріктіру туралы шешім қабылдады. Жоғарғы Сот 2006 жылдың 8 тамызында Пәкістан Стил Миллз активтерін сату процесі асығыспен жүргізілгенін, қаржылық кеңесші зауыттардың тиімділігі мен активтерін бағалау алдында ескермегенін анықтады. Бұл мәміле процедуралық бұзушылықтарды көрсететін процестің нәтижесі болды, делінген PSM ісі бойынша 80 беттік сот шешімінде. 2011 жылы болат зауыты мемлекеттік басқаруға берілді, кеңейтілді және қайта құрылымдалды. Директорлар кеңесінің құрамы қазіргі тоғыз мүшеден он екіге дейін ұлғайтылып, қосымша құтқару жоспары бекітілді. 2012 жылы Украина болат зауыттарының жұмысын бағалағаннан кейін технологиялық дамуды ұсынып, шикізатты жеткізу тізбегін қалпына келтіруге көмектесуге уәде берді. Украина елшісі: "Пәкістан Стил Миллз-дің негізгі операциялық бөлімшелерінің жұмысы таң қалдырады" деді. Украина елшісі Владимир Лакомов Украинаның Пәкістанмен іскерлік қарым-қатынас орнатуға мүдделі екенін және PSM болат зауыты екі ел арасындағы "достықтың символы" болады деп мәлімдеді.