Кіріспе

Орыс-американдық суретші (1899–1965)

Борис Михайлович Арцзыбашев (25 мамыр 1899, Харьков, Харьков облысы, Ресей империясы – 16 шілде 1965) – өте еңбекті және көбінесе сюрреалистік дизайндарымен ерекшеленетін орыс-американдық суретші.

Өмір және мансап

Арцыбашев Харьков қаласында, жазушы Михаил Арцыбашевтің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Ақ гвардияшы ретінде шайқасқан деген аңыз бар. 1919 жылы Нью-Йоркке келді, онда граверлік шеберханада жұмыс істеді. Оның алғашқы туындылары 1922 жылы «Верочканың ертегілері» және «Қош салайын» кітаптарына салған суреттері ретінде жарық көрді. 1920 жылдары көптеген кітап иллюстрациялары жарыққа шықты. Оның «Құс – Гай Нек» (Gay Neck, the Story of a Pigeon) кітабына салған суреттері 1928 жылы Ньюбери жүлдесімен марапатталды. «Жеті Симеон» кітабы 1938 жылы Кальдекотт құрметті кітабы атағын алды. Өмірі бойында ол шамамен 50 кітапқа сурет салған, олардың бірнешеуін өзі жазған, ең танымалдарының бірі – «Менің көзқарасымша» («As I See»). Дегенмен, Арцыбашевтің өміріндегі ең танымал жұмыстары журналдарға салған суреттері болды. Ол Life, Fortune және Time сияқты ірі американдық журналдармен ынтымақтастық етті. 1942 жылдан 1966 жылға дейін Time журналының 219 мұқабасын безендірді, олардың ішінде Дмитрий Шостаковичтің (20 шілде, 1942), Луи Армстронгтың (21 ақпан, 1949) және Дэйв Брубектің (8 қараша, 1954) портреттері бар. Time журналы мұқабаларының «алтын ғасыры» деп аталатын осы кезеңде Роберт Викри, Джеймс Ормсби Чапин, Бернард Сафран және Борис Шаляпин сияқты суретшілер де жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Мемлекеттік департаментінің Психологиялық соғыс бөліміне сарапшы-кеңесші ретінде қызмет етті. 1940 жылдан кейін ол коммерциялық өнерге белсенді түрде араласты, Xerox, Shell Oil, Pan Am, Casco Power Tools, Alcoa Steamship lines, Parke Davis, Avco Manufacturing, Scotch Tape, Wickwire Spencer Steel Company, Vultee Aircraft, World Airways және Parker Pens компанияларының жарнамаларын жасады. Оның графикалық стилі ерекше. Коммерциялық жұмыстарында ол антропоморфизмдегі экспрессивті тәжірибелер жасады, оларда еңбек құралдары адам сипаттарын көрсететін. Керісінше, Бакминстер Фуллердің басы геодезиялық күмбез түрінде бейнеленген суреті 1964 жылғы 10 қаңтардағы TIME журналының мұқабасында және 2004 жылғы 12 шілдеде шығарылған 37 центтік американдық ескерткіш маркасында пайда болды. Жеке туындыларында ол адам психологиясы мен эмоцияларының кең және шектен тыс диапазондарын бейнелеуді зерттеді. Оның мұрағаты Сиракуза университетінде сақталады.