Кіріспе

Американдық композитор, әнші-күйші, аранжировщик, хор дирижері және актер (1901–2000)

Джестер Джозеф Хейрстон (9 шілде 1901 – 18 қаңтар 2000) – американдық композитор, әнші-күйші, аранжировщик, хор дирижері және актер. Ол афроамерикандық рухани әндер мен хор музыкасы саласындағы жетекші сарапшы ретінде танымал болды. Оның ең белгілі шығармаларының қатарында «Амин» – «Далалық лилиялар» фильмінен шыққан евангелистік үнді әуені және 1964 жылы Impressions тобының хитке айналған әні, сондай-ақ «Марияның баласы» атты Рождество әні бар.

Ерте өмір

Хейрстон Солтүстік Каролина штатының Стоукс, Форсайт, Рокингем және Гилфорд округтерінің шекарасында орналасқан Белевс-Крик ауылдық қауымдастығында дүниеге келді. Оның ата-анасы құл болған. Ол әжесі мен оның достары плантациядағы өмір туралы әңгімелесіп, ән айтқанын естіп, осы тарихты музыка арқылы сақтап қалуға бел буды. Ол түрлі шіркеу хорлары мен хорлық топтарға қатысты, ал аккомпаниатор Анна Лора Киддер оның әлеуетін байқап, оған демеушілік жасады. Киддер Хейрстонға Тэфтс университетінде музыка оқуына қаржылай көмек берді. Ол Тэфтс университетіне қабылданған алғашқы қара нәсілді студенттердің бірі болды. Кейін ол Джульярд мектебінде музыканы оқыды. 1925 жылы Хейрстон Каппа Альфа Пси бауырластығының Чи бөліміне қабылданды. Ол мансабының басында хор дирижері болып жұмыс істеді. Бродвейде хорлармен жұмыс істегеннен кейін, ол пьесаларда, фильмдерде, радио бағдарламаларында және телешоуларда әнші және актер ретінде танылды.

Мансап

Кейін Хэйрстон Харлемдегі Холл Джонсон хорымен бірге ән шырқады, бірақ кейбір әндерде қолданылатын ауылдық диалекттерді дұрыс айтуда қиындыққа тап болғандықтан, толыққанды қара хорынан шығарылып кетуі мүмкін еді. Ол бостондық акценттен құтылып, ата-анасы мен ата-бабаларының ауылдық тілін қайта үйренуге мәжбүр болды. Джонсон оған: "Біз 'айтпаймын' және 'жасай алмаймын' деп айтамыз, ал сен 'айтпаймын' және 'жасай алмаймын' деп айтасың, олар спиричуэлде үйлеспейді" деді. Ол Голливуд фильмдеріне, сондай-ақ елдің әртүрлі жерлерiндегi жоғары мектептер мен колледждердің хорлары үшін спиричуэлдер жазып, аранжировкалады. Хэйрстон 1956 жылы "Mary's Boy Child" әнін жазды. Ол сондай-ақ Сидней Пуатьенің "Lilies of the Field" фильміне дубляж жасаған "Amen" әнін және дәстүрлі негр спиричуэлдерін де аранжировкалады. Хэйрстон Джон Уэйннің "Аламо" (1960) фильмінде ойнады, онда ол Джим Боуидің құлы "Джитро" рөлін сомдады. 1962 жылы "Мокингбирдті өлтіру" фильмінде Хэйрстон зорлаушылыққа айыпталған Том Робинсонның әкесінің атынсыз рөлін ойнады. 1967 жылы "Түннің ыстығында" Хэйрстон кісі өлтіру фактісі бойынша тергеліп жатқан бай нәсілшілдің үй шаруасын басқарушысын бейнеледі. Екі фильмде де Хэйрстон сол фильмдердегі ең үздік актер сыйлығын алған актерлермен бірге түсті, олар нәсілдік шиеленіс күшті мәдениетте жұмыстарын атқаруға тырысқан ақтөс оңтүстіктердің рөлін сомдады. 1961 жылы АҚШ Мемлекеттік департаменті Хэйрстонды игі ниет елшісі етіп тағайындады. Ол әлемді аралап, құлдардың халық музыкасын оқытып, өнер көрсетті. 1960 жылдары ол мемлекеттік орта мектеп хорларымен хор фестивальдерін өткізді, оларды негр спиричуэл музыкасымен таныстырды және кейде бірнеше жүз студентті қоғамдық өнер көрсетулерге жетекшілік етті. Оның әндердің тарихы туралы әңгімелері, тартымды мінезі мен юморы көптеген студенттердің жүрегіне жол тапты. Ол 300-ден астам спиричуэл жазды. Ол көптеген құрметті докторлық атақтарға ие болды, соның ішінде 1972 жылы Массачусетс университетінің докторы және 1977 жылы Тафтс университетінің музыка докторы. Хэйрстон "The Amos 'n' Andy Show" телекомедиясында әлеуметтік жағдайы жақсы Генри Ван Портер рөлінде ойнады және радио мен теледидардағы "Амос 'н Энди" бағдарламаларында Лерой кейіпкерін сомдады. Шетелдік қонақтардың осында сирек келуші шақта ол осында пайда болды.

Өлім

Хеирстон 2000 жылы 98 жасында Лос-Анджелесте табиғи себептерден қайтыс болды. Телевизия индустриясына қосқан үлесі үшін Хеирстон Голливудтың Даңқ аллеясында, 6201 Голливуд бульварында жұлдызға ие болды. Ол Калифорния штаты, Инглвуд қаласындағы Инглвуд паркі зиратына жерленген.