Кіріспе
Дублиндегі мамандандырылған мұражай, Ирландия. Табиғи тарих коллекциясы зоология, геология және ботаника салалары бойынша қосалқы коллекциялардан құралған. Геологиялық коллекциялар 1960 жылдардан бері көбінесе сақтауда, ал ботаникалық коллекция 1970 жылы Ұлттық ботаникалық бақтарға көшірілді. Дегенмен, мұражайдың зоологиялық коллекциясы мен ғимараты Виктория дәуірінен бері көтеріңкі өзгермеген, сондықтан оны кейде "музей ішіндегі музей" немесе "өлімнің салтанатты үйі" деп сипаттайды. Кіру ондаған жылдар бойы тегін болды, ал келушілер саны 2007 жылы 106 000-нан 2017 жылы 336 000-ға, ал 2019 жылы 388 000-ға жетті. Коллекциялар мұражайдың ресми Twitter арнасында баяндалғандай, шамамен он ай ішінде көшірілді.
The Natural History Collection comprised sub collections for zoology, geology and botany; the geological collections have largely been held in storage from the 1960s, and the botanical collection was moved to National Botanic Gardens in 1970. However, the museum's zoological collection, and its building, have changed little since Victorian times, and it is sometimes described as a "museum of a museum" or a "stately home of death". Admission has been free of charge for decades, and attendance grew from 106,000 in 2007 to over 336,000 in 2017, and 388,000 in 2019, with the collections being moved over a period of around ten months, as detailed on an official museum Twitter channel.
Жинақ және экспонаттар
Табиғи тарих коллекциясы зоология және геология салаларындағы 2 миллионнан астам затты қамтиды, олардың миллиондаған данасы – жәндіктер. Бұрын ботаникалық коллекция да болған, бірақ ол 1970 жылы Ұлттық ботаникалық бақтарға берілді. Көптеген табиғи тарих музейлеріндегідей, заттардың көп бөлігі көрмеге қойылмайды, мысалы, геологиялық коллекциялардың барлығы. 1962 жылы негізгі геологиялық экспонаттар орналасқан "Анекс" деп аталатын ғимарат, Dáil Éireann мейрамханасы мен кеңсесі үшін бұзылды; осының салдарынан коллекциялар Beggars Bush және басқа да жерлердегі ғимараттарда сақтауға алынды, және көпшілігі содан бері сақтауда. Коллекцияны зерттеген көптеген ғалымдардың ішінде Стивен Джей Гулд мұражайдағы ирланд бұғысына арналған эссе жазды.
Көрме және көрме
Мұражай ғимараты – кең ауқымды және жан-жақты зоологиялық коллекцияны көрсетуге арналған «кабинет стиліндегі» мұражай, ол бір ғасырдан астам уақыт бойы көтеріңкі өзгеріске ұшырамады. Көрмеде әлемнің түкпір-түкпірінен әкелінген 10 000 мың экспонат қойылған. Мұражайдың бірінші қабатындағы Ирландия бөлмесі ирланд жануарларын, әсіресе алып ирландиялық бұғыларының бірнеше жиналған қаңқаларын көрсетеді. Қабырғалар осы және басқа бұғылардың көптеген бас сүйектерімен әсемделген. Сақталған және орнатылған сүтқоректілер, құстар, балықтар – сондай-ақ Ирландияда өсетін немесе табылған жәндіктер мен басқа да жануарлар – бірінші қабаттың қалған бөлігін құрайды. Қазіргі уақытта тірі жануарлардың көптеген үлгілері, мысалы, тышқан, қоян және түлкі, бір ғасырдан астам уақыт бұрын жиналған. Осы төбеден бір қара акула ілінген. Ирландия фаунасының бір бөлмеде топтастырылуы 1910 жылға дейін созылады, сол кезде коллекциялар таза таксономия емес, географиялық принцип бойынша жинақталды. Көптеген жиналған үлгілер Дублиндегі Корольдік зоологиялық бақтан сатып алынған немесе оларға сыйлық ретінде берілген. Ричард Баррингтон қалдырған ирландиялық құстардың үлкен коллекциясының бір бөлігі бір қабырғаға орнатылған. 1792 жылы Қоғам Ричард Кирванның тапсырмасымен Натаниел Готфрид Леске коллекциясын сатып алды. Леске коллекциясы Еуропадағы ең ірі табиғат тарихы коллекцияларының бірі болды. Осы негізгі коллекциядан RDS-тегі минералогия профессоры Карл Людвиг Гизеке Ирландияға және халықаралық сапарлар жасап, Гренландияны да қамти отырып, коллекцияны кеңейтті. Музей ғимараттарына электр жарығы 1882 жылы енгізілді, бірақ газ жарығын толық ауыстыруға жеткілікті жағдай тек 1895 жылы ғана туды. Осы кезеңде көптеген қызметкерлер коллекцияны толықтырды, олардың ішінде Валентин Болл, Ричард Дж. Ушер және Альфред Корт Хэддон болды. Үлгілер Роберт Деймон, Эдвард Джеррард және ұлдары, Дейроль, Вацлав Фрич, Вильгельм Шлютер, Роуланд Уорд және Уильямс және ұлдары, Дублин сияқты жеткізушілерден де сатып алынды. 1905 жылдан 1911 жылға дейін Шарфф және басқа да қызметкерлер Ирландия жағалауындағы Ламбай және Клэр аралдары сияқты аралдарды зерттеуге қатысты. Сондай-ақ, қызметкерлер үңгірлерді зерттеуге қатысып, алынған материалдарды мұражайға тапсырды.
Баспалдақ құлап қалады
2007 жылдың 5 шілдесі күні таңертең 150 жыл бұрын салынған Портленд тасынан жасалған баспалдақ (жалпы жұртқа қолжетімді емес) ішінара құлады. Осы аумақта мұғалімдерді даярлау курсы өтіп жатқандықтан 11 адам жарақат алды. Бұл баспалдақ өте әсем құрылым болды, себебі Лейнстер үйі бұрын Корольдік Дублин қоғамының резиденциясы болған. Қоғам мүшелері Лейнстер үйінен осы ғимаратқа кіру үшін қазіргі мұражайдың артқы есігін пайдаланған, сондықтан оны әсерлі ету үшін салған. Кейін ғимараттың қауіпсіздігі мен денсаулық сақтау жөніндегі тексеру өтті, одан кейін жақсарту жоспарлары жасалды. Мұражай үш жылға жуық уақытқа, 2010 жылдың 29 сәуірінде бірінші және екінші қабаттары қайта ашылғанға дейін жабылды. 2021 жылдың қазіргі күніне дейін галереяның екі қабаты да жоғары қабаттарда авариялық шығулардың болмауына байланысты жабық күйде қалып отыр.
Жоспарлар: 2000-шы жылдар
2000 жылдары қолданыстағы ғимараттың бір жағын кеңейту жобалары қарастырылды, осы арқылы көрме орынын арттыру және жалпы құны 15 миллион еуро болатын лифттер құрылысын жүзеге асыру мүмкін болар еді.
2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін
Мұражай 2018 жылы жарияланған 2018-2027 жылдарға арналған Ұлттық даму жоспарына қосылған. Жоспарда тарихи ғимараттың архитектуралық ерекшелігін бұзбас жаңа бөлім салуға қаражат бөлінген, онда көрме залдары, білім беру орталығы, кафе, дүкен, лифтер және мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін қолайлы жағдайлар жасалған. Сондай-ақ, мұражайдың жоғарғы қабаттарынан қосымша төтенше жағдайларда эвакуацияға арналған шығулар да қарастырылған.
Жабу және қайта жаңарту
2020 жылға қарай Қоғамдық жұмыстар басқармасы шатырды қалпына келтіру жұмыстарын бастауға дайындалып жатты, және бұған толыққанды қайта жаңарту жұмыстары (қазіргі Project Ireland 2040 бағдарламасы аясында) жүргізілетіні күтілді. 2020 жылдың соңында музейдің шатыры мен құрылымын жөндеу үшін коллекцияларды, оның ішінде төбеден ілінген екі кит қаңқасын алып тастау жұмыстары басталды.
Басқару және операциялар
Ирландияның Ұлттық мұражайы бірыңғай ұйымдық құрылымға және бюджетке ие, оның бір жалпы директоры бар, әр ірі коллекция үшін сақтаушы тағайындалған, соның ішінде табиғи тарих, сондай-ақ белгілі бір дәрежеде орналасқан жері де ескеріледі. Тіркеу, білім беру, АТ және әкімшілік функциялары ортақ қолданыста. Галереяларға қызметкерлерді қамтамасыз ететін материалдық-техникалық база да ортақ. Ұзақ жылдар бойы штаттық кезең шектеліп келді, ал Табиғи тарих мұражайында бұл шектеулердің салдарынан тек бір кәсіби зоология маманы қызмет еткен кезең болды. 2000-шы жылдары кем дегенде екі жыл бойы білім беру жұмысы тоқтатылып, мұражай дүкені бірнеше жылға жабылды. 2018 жылдың наурыз айының соңында дүкен қайта ашылып, кітаптар және басқа да ғылымға қатысты заттар сатуды бастады.
Кәсіби функциялары
Соңғы жылдары мұражай сақтаушысын қоса алғанда, кәсіби қызметкерлердің саны бар болғаны 3–5 адамды құрайды, бұл көптеген басқа ұқсас мекемелерге қарағанда әлдеқайда аз. Олар басқару, жинақтарды күту, жіктеу, халықаралық ынтымақтастық және ғылыми кеңес берумен айналысады. Атап айтқанда, мұражай таксономиялық сұрақтарды шешу және материалдар мен анықтамалық деректермен алмасу арқылы әлемдік ғылыми қауымдастықтың бір бөлігі болып табылады. Мектеп оқушылары жазған кітаптар сериясының бірі – "In Pieces" кітабы, сондай-ақ балалар романы "Молли Малоун мен Брэм Стокер "Өлі жануарлар бағындағы қос қиындықтарда"" мұражайды оқиға орны ретінде пайдаланады. Мұражай, әсіресе Виктория дәуіріне арналған драмалардың түсірілім алаңы ретінде жиі қолданылады. Мысалы, 2013 жылы "Риппер-стрит" телесериалының 2-ші маусымында бір эпизод түсірілді. 2015 жылы "Пенни Дреадфул" телесериалының 3-ші маусымы мұражайда түсірілді, онда мұражай Лондон Табиғат тарихы мұражайының орнына қолданылды.
Басқа қолданыстар
2018 жылы мұражай сонымен қатар үйлену тойларын өткізу орнына айналды; сол жылы бұрынғы қызметкер Ребекка О'Нилл мен оның күйеуі Грег Шифтің арасында алғашқы үйлену тойы болды.