Кіріспе

MFC Metalurh Zaporizhzhia (Футбо́льний клуб «Металу́рг» Запорі́жжя) – Украинаның Запорижжя қаласындағы кәсіби футбол клубы. 2017 жылы қайта құрылған, ол 1935–2016 жылдары болған түпнұсқа кеңестік зауыт командасы «Металлургияның» жаңа өркендеуі саналды. Түпнұсқа клуб кеңес футболының бірнеше тарихи рекордын сақтайды, әсіресе Кеңес екінші лигасына қатысқан кезде (1971–1991 жылдары Бірінші лига деп аталды). Клуб Кеңес екінші лигасының ең көп маусымын өткізген және ең көп турнирлік ұпай жинаған командасы болып табылады. Сондай-ақ клуб үш рет Украина республикалық жарыстарында жеңіске жеткен. 1991 жылы КСРО тарағаннан кейін 2015 жылға дейін клуб Украинаның жоғары лигасының мүшесі болды және бірнеше рет Украина атынан Еуропа клубтық жарыстарында өнер көрсетті. 2015 жылы түпнұсқа клуб банкротқа ұшырады, ал 2016 жылы Украина Премьер-лигасы оны жарыстардан шеттетіп тастады. 2016 жылы Запорижжядағы тағы бір әуесқой клуб (FC Rosso Nero Zaporizhzhia) ресми түрде атын FC Metalurh Zaporizhzhia деп өзгерткені және сол жылы Украинаның Әуесқой футбол лигасына қатысуды жоспарлағаны туралы хабарланды. 2018 жылы «Россо Нероның» «Металлургиясына» кәсіби лига жарыстарына лицензия берілмеді, ал қаланың демеушілік көмегімен құрылған клуб Екінші лигаға қабылданды. «Металлургия – Россо Неро» бұрыннан қатысып жатқандықтан, 2017 жылдың мамырында Запорижжя қаласының мэрі Олимпиадалық резервтің «Металлургия» спорт мектебінің негізінде жеке қалалық клуб құру туралы шешім қабылдады. 2017 жылдың 31 мамырында Запорижжя қалалық кеңесі қала әкімінің бастамасын мақұлдады және «Металлургия Запорижжя» қалалық клубын құрды. Жаңадан құрылған клуб «Россо Нероның» «Металлургиясымен» бірігу туралы ұсыныстан бас тартты. «Металлургия Запорижжя» жастар спорт мектебі негізгі клубтың жаттығу алаңдарында орналасқан, онда ресей-украин соғысына дейін басқа спорт мектептерінің жергілікті чемпионаттары тұрақты түрде өткізілетін. Бұл – Запорижжя қаласындағы және барлық аймақтағы ең ірі жастар спорт мектебі.

Алғашқы жылдары (1935-1946 жж.)

Металургтің тарихы 1935 жылы болат өндіруші компания "Запорыжсталь" "Стал" футбол клубын құрған кезде басталды. Жыл соңына қарай аймақтық спорт одағы "Стал" клубына өңірдегі бас клуб мәртебесін берді. 1930 жылдары команда тұрақты түрде отандық жарыстарда өнер көрсетіп, көбінесе КСРО Жоғары лигасының клубтарымен ойнады, олардың ең танымал клубы – Мәскеудің "Спартак" клубы болды. Бірақ, көп ұзамай Екінші дүниежүзілік соғыстың ауыр жылдары "Запорыжсталь" компаниясы мен оның командасының төмендеуіне алып келді. Дегенмен, 1946 жылы клуб қайта құрылды және 1949 жылы "Стал" Запорожье облысы кубогын жеңіп алды.

КСРО дәуірі (19461990)

1949 жылғы қазан айында команданың атауы "Металлург" деп өзгертілді. 1950 жылы "Металлург" КСРО кубогында тұңғыш рет ойнады және 64-ші турда "Локомотив" (Петрозаводск) командасын 5:0 есебімен жеңіп, бірақ келесі кезеңде "Торпедо" (Сталинград) командасына 2:3 есебімен есе жіберді. Дегенмен, келесі жылы клуб сегізінші финалға өтті, жолында "Динамо" (Минск) командасын 1:0 есебімен және "Локомотив" (Мәскеу) командасын 4:0 есебімен жеңді. 1953 жылы клуб 1952 жылы Украина КСР чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін КСРО чемпионатында дебют жасады. 1953 жылдан 1962 жылға дейін "Металлург" КСРО чемпионатының "В" дивизионында өнер көрсетті. 1963 жылы "Металлург" КСРО чемпионатының "А" дивизионында орын алды және белгілі бір табыстарға қол жеткізді. Олар 1971 жылға дейін сонда болды, ал 1970 жылғы маусымда клуб "А" дивизионында және КСРО Бірінші лигасына жолдама алды. Алғашқы маусымда төртінші орынды алып, КСРО чемпионаттарындағы клубтың ең жоғары жетістігіне қол жеткізді.

FC Rosso Nero негізінде FC Metallurh (20162018)

"ФК Россо Неро" 2009 жылы Запорожьеде осы атпен аталатын пиццерияның иесі Андрей Бохатченко құрды. Алғашқы екі маусымда клуб футзал (жабық футбол) түрінде өнер көрсетті. 2011 жылы клуб Запорожье қалалық кубогы мен жағажай футбол қалалық лигасын жеңіп алды. 2012 жылы "Россо Неро" 8х8 футболдан (Ресейде танымал футболдың бір түрі) күміс жүлдегер атанды. 2014 жылы клуб қала чемпионы атанды, бұл жолы қала чемпионы "Мотор Запорожье" командасын жеңіп, титулға ие болды. Осы жеңіс "Россо Нероны" ұлттық жарыстардың Екінші лигасына қатысуға жігерлендірді. 2015 жылдың күзінде "Металлург Запорожье" тарату процесін бастағанда, "Россо Неро" оларға легендарлық клубты беруді ұсынды, бірақ келісімге келісім болмады. 2016 жылдың 26 наурызында Запорожьеде "Металлург мәңгілік" қоғамдық ұйымының отырысы өтті, онда "ФК Россо Неро" клубының атын "ФК Металлург" деп өзгерту туралы шешім қабылданды. Сол отырыста клуб түпкілікті "Металлург" клубының символикасы мен түстерін қабылдады. Клуб келесі маусымға қатысуға сертификат алмай, 2018 жылдың маусымында таратылды. "Металлург-Россо Нероның" өнер көрсетуі өте нашар болды. Клуб кәсіби деңгейде (үшінші лига) 65 матч өткізіп, 9 матчта жеңіске жетті, 3 матч тең нәтижемен аяқталды, ал 53 матчта жеңіліске ұшырады. Соққан голдарының саны 49 болса, өткізілген голдары 237 (188) құрады. "Металлург-Россо Неро" Украина кубогына да қатысты, бірақ екі рет те алғашқы кезеңнен шығарылды.

МФК Металлурх Запорожье (2017 жылдан бері)

2017 жылдың 6 тамызында жаңа қалалық футбол клубы МФК «Металлурх» Запорожье 2017–18 жылғы Украина футбол әуесқойлар лигасының алғашқы ойынында «Яруд» командасымен Мариупольдегі «Азовец» стадионында кездесті. 2016 жылы жаңа клуб Запорожье қалалық әкімдігі тарапынан «Славутич Арена» стадионына иелік ететін «Орталық стадион» коммуналдық мекемесінің негізінде құрылды.

Стадион

Өз тарихы бойында клуб Запорожье маңындағы түрлі стадиондарда ойнады, бірақ 2001 жылы Украина Футбол Федерациясы қауіпсіздік алаңдауларына байланысты «Металлурхтың» өз үй стадионы – «Орталық Металлурх» стадионында ойнауына тыйым салды. Сөйтіп, клуб «Авто ЗАЗ» стадионында ойнауға мәжбүр болды (бұл стадион бұрын банкрот болған «Торпедо Запорожье» клубына тиесілі еді). Ұзақ өтпей, клуб басқармасы команда үшін ескі стадионның орнына жаңа стадион салу жоспарларын бекітті. Құрылыс 2004 жылдың соңында басталды және 2006 жылдың 29 шілдесінде «Славутич Арена» ашылды. Жаңа стадиондағы алғашқы ойында «Металлурх» украин футболының алыптары – «Динамо» Киев командасымен кездесті. Стадион қаланың орталық бөлігінде, жақында украин футболының легендарлық ойыншысы және жаттықтырушысы Валерий Лобановскийдің есімімен аталатын көшеде орналасқан. Стадион тек футбол ойындары үшін ғана арналған және жалпы сыйымдылығы 12 000 орындыққа жетеді. Ол солтүстік, оңтүстік, шығыс және батыс – төрт жеке трибунадан тұрады, олардың екеуі шатырмен жабылған. Стадион 6x10 метр өлшемді бір түсті экранмен және 1400 люкс жарықтандыру жүйесімен жабдықталған. Футбол алаңының өлшемдері 105х68 метрді құрайды. Соңғы кезде ол Украина Премьер-лигасының «Зоря» (Луганск) клубы үшін ойын өткізу орны ретінде жиі пайдаланылады, ал «Металлурх» өз жаттығу базасында ойнауға мәжбүр. «Металлурх» жаттығу базасы «Великий Луг» (Ұлы шабынды) деп те аталады.

Кеңес Одағы

Маусым Див. Орын. Ойын. Ж. Т. Ж. Голдар (кірген-өткізілген). Ұпайлар Домашний кубок Еуропа Ескертулер1950 4-ші 4 1/32 финалы1951 4 1/8 финалы1952 1 1/64 финалы Чемпионатты жеңіп алды, Украина чемпионы1953 2-ші 3 14 6 3 5 3 4 26 15 1/8 финалы Плей-оффта «Металург» (Одесса) 1–4 және «Торпедо» (Ростов/Дон) 4–51954 3 22 11 5 6 3 4 24 27 1/32 финалы1955 8 30 13 6 11 3 7 33 32 1/32 финалы1956 3 34 21 4 9 5 4 35 461957 8 34 14 11 9 4 1 34 39 1/16 финалы1958 2 30 17 5 8 5 5 29 39 1/64 финалы1959 6 28 14 4 10 4 0 30 321960 2-ші 1 36 25 9 2 7 8 29 59 1/128 финалы Чемпионат плей-офын «Суднобудивник» командасынан жеңіп алды, «Шахтер» (Донецк) командасына жол берді1961 4 36 15 12 9 5 0 37 42 1/128 финалы «СКА» (Львов) командасынан жеңіліп, жалпы есепте 8-ші орын алды1962 2 24 13 5 6 4 2 21 31 1/64 финалы Жаңарту тобына қатысты6 10 15 4 13 2 271963 2-ші 4 3 4 12 17 5 3 6 17 4 1/8 финалы1964 8 26 7 12 7 1 9 16 26 1/32 финалы Төмендеу тобына қатысты17 3 8 1 1 7 10 3 5 2 5 3 9Регламенттік топ1965 14 30 8 9 13 2 8 37 25 1/32 финалы Төмендеу тобына қатысты28 4 6 1 1 5 20 4 4 6 0 3 7Регламенттік топ1966 7 34 12 12 10 3 5 28 36 1/32 финалы1967 2 38 18 14 6 5 0 24 50 1/128 финалы 2-ші орын алған командалар үшін плей-оффқа қатысты4 4 2 1 1 6 5 51 Жеңіс тобы1968 9 40 14 15 11 5 2 42 43 1/64 финалы1969 7 42 15 14 13 4 9 35 44 1/32 финалы Төмендетілді1970 3-ші 1 42 26 10 6 7 3 36 2 1/64 финалы Жаңарту алды, Украина чемпионы1971 2-ші 44 21 6 14 12 5 1 39 46 1/16 финалы1972 14 38 13 7 18 4 5 49 33 1/8 финалы1973 6 38 14 6 18 6 2 53 34 1/16 финалы 5 тең ойын жеңіліс ретінде есептелді1974 13 38 11 12 15 4 2 50 34 1/16 финалы1975 13 38 11 13 14 4 7 45 35 1/16 финалы1976 13 38 14 8 16 3 8 40 36 1/16 финалы1977 16 38 11 11 16 3 5 48 33 1/16 финалы1978 14 38 10 14 14 3 9 39 47 1/32 финалы1979 10 46 19 8 19 6 9 65 461980 20 46 15 11 20 5 7 67 411981 13 42 16 14 16 5 7 51 44 2 ұпай тең ойын шегінен асып кетті1982 12 42 17 7 18 5 4 44 241983 5 42 21 8 13 6 6 46 50 1/32 финалы1984 5 42 18 12 12 5 7 43 48 1/16 финалы1985 7 20 7 5 8 1 7 191986 12 46 17 11 18 5 9 54 45 1/16 финалы1987 9 42 14 12 16 5 4 53 40 1/8 финалы1988 17 42 12 13 17 3 0 43 36 1/32 финалы 1 ұпай, тең ойын шегінен асып кетті1989 7 42 17 12 13 5 5 40 46 1/64 финалы1990 3 38 19 14 5 5 8 30 52 1/16 финалы Жаңарту алды1991 1-ші 13 30 9 7 14 2 7 38 25 1/64 финалы1992 Лига жарысы тоқтатылды1/16 финалы

Украина

Маусым Див. Орын. Ойын. Ж. Т. Ж. Соққан. Ұрылған. Украина Кубогы Еуропа Ескертулер19921-ші11186662019181/4 финал1992–93730109113835291/4 финал1993–94163496192649241/8 финал1994–959341110134742431/8 финал1995–96534164144942521/4 финал1996–97830125134844411/2 финал1997–98930107134044371/16 финал1998–99830126124643421/2 финал1999–00630128104335441/8 финал2000–0182688102731321/8 финал2001–0242611782522401/8 финал2002–03153068162241261/16 финалҰК 1-ші раунд2003–04113088142640321/4 финал2004–051030811112532351/8 финал2005–06830116133240392-ші орын2006–077301010102532401/16 финалҰК 1-ші раунд2007–0873099122432361/16 финал2008–091-ші73012992930451/16 финал2009–10930105153148351/4 финал2010–11163066181840241/4 финалТөмендетілді2011–122-ші23424467732761/4 финалКөтерілді2012–131-ші163018211264111/16 финал2013–141428 2 6201954121/8 финал2014–1572668122040261/8 финал2015–161426032375031/16 финалШығарылды

FC Rosso Nero негізінде FC Metallurh

Маусым Див. Поз. Ойын. Ж Жеңіс Тең Осымсыз Голдар Кірген Голдар ҰпайУкраин КубогыЕуропаЕскермелер20164-ші36 2 2 2 5 6 8Қабыл алынды2016–173-ші16 32 7 2 23 35 104 231/64 финал2017–183-ші "B"123321301413371/64 финалТаратылды

МФК Металлурх Запорожье

Маусым Дивизия Орын Тәртібі Ойналған Жеңіс Тең Ойын Жеңіліс Ұрылған Голдар Кірген Голдар Украина Кубогы Еуропа Ескертулер2017–184-ші "C"4169433918311/4 финалға қабылданды2018–193-ші22718275424561/32 финалға көтерілді2019–202-ші153064202858221/32 финалға көтерілдіПлей-оффта жеңіліске ұшырады; Төмен дивизионға түсті2020–213-ші32213454220431/32 финалға көтерілді2021–221191360347451/32 финалға көтерілді2022–232-ші4281189353241ЖоқКөтерілу плей-оффы

Еуропалық рекорд

ФК «Металлург» Запорожье 2002 жылдан бері Еуропалық турнирлерде бірнеше рет қатысқан, алғашқы ойынын «Биркиркара» ФК-ға қарсы өткізді.

Маусым | Турнир | Раунд | Клуб | Үйде | Сыртта | Қорытынды
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
2002–03 | УЕФА Кубогы | Ірақалалық раунд | «Биркиркара» ФК | 3–0 | 0–0 | 3–0
| | | 1-ші раунд | «Лидс Юнайтед» | 1–1 | 0–1 | 1–2
2006–07 | УЕФА Кубогы | 2-ші раунд | «Зимбру» (Кишинев) | 3–0 | 0–0 | 3–0
| | | 1-ші раунд | «Панатинаикос» ФК | 0–1 | 1–1 | 1–2