Реактивтік ұшқышсыз аппарат: Ryan Model 147 Lightning Bug тарихы

Кіріспе

Реактивтік қуатпен жұмыс істейтін дрон

Ryan Model 147 Lightning Bug – бұл реактивтік қуатпен жұмыс істейтін дрон, немесе пилотсыз ұшу аппараты, ол Ryan Aeronautical компаниясымен әзірленген және өндірілген, бұл алдыңғы Ryan Firebee нысаналық дрондарының тізбегінен шыққан. 1962 жылдан бастап 147 үлгісі Fire Fly деп аталатын АҚШ Әуе күштері жобасына арналған барлау RPV (қашықтан басқарылатын көлік, сол дәуірдің номенклатурасы) ретінде енгізілді. Келесі онжылдықта, жаңадан құрылған Ұлттық барлау кеңсесінің құпия қаржыландыруымен, Стратегиялық әуе қолбасшылығының және Ryan Aeronautical компаниясының өз ресурстарының қолдауымен бірге, негізгі Model 147 дизайны көптеген жаңа жүйелер, сенсорлар мен пайдалы жүктемелерді пайдалана отырып, Оңтүстік-Шығыс Азияда осы дрондардың операциялық орналасуы кезінде жетілдірілген және жаңартылған, миссияға арналған рөлдердің кең ауқымына конфигурацияланған әртүрлі нұсқаларға айналды. Model 147 сериялы RPV-нің орындаған тапсырмалары жоғары және төмен биіктіктегі фото және электрондық әуе барлауын, қадағалауды, алдауды, электрондық соғысты, сигналдар барлауын және психологиялық соғысты қамтиды. Ryan дрондары жеңілдік үшін және салмақты үнемдеу үшін қондырғысыз жасалған. Firebee-дің алдыңғы үлгісі сияқты, Model 147 дронын үлкен тасымалдаушы ұшақтан немесе қатты ракеталық күштеуішті пайдалану арқылы жерден ұшыруға болады; миссиясын аяқтағаннан кейін дрон өзінің құтқару парашютын іске қосады, оны құтқару тікұшағы ауада ұстап алады (жауынгерлік жағдайда дронды жау территориясынан немесе оған жақын жерден құтқаруға тырыспайтын, ал жерге немесе суға түсу дронның немесе оның жүктемесінің зақымдануына немесе жоғалуына әкелуі мүмкін). 1975 жылы Вьетнам соғысының аяқталуымен АҚШ әскерінің ұрыс дрондарына деген қажеттілігі және қолда бар қаржысы күрт азайды, тіпті Teledyne Ryan Model 147 сериясының BGM 34 соққы және қорғаныс басу RPV сияқты одан да жетілдірілген үлгілерін ұсынған кезде де. Lightning Bug дрондарын толық дайын күйде ұстау шығындары енді ақталуы мүмкін емес. 1990 жылдарға дейін ғана АҚШ Әуе күштері мен барлау агенттіктері ұрыс АПҰ-ларын әзірлеуге, сатып алуға және кеңінен қолдануға қайтадан қызығушылық танытып, ұйымдастырып, қаржыландырды.

The Ryan Model 147 Lightning Bug is a jet powered drone, or unmanned aerial vehicle, produced and developed by Ryan Aeronautical from the earlier Ryan Firebee target drone series. Beginning in 1962, the Model 147 was introduced as a reconnaissance RPV (Remotely Piloted Vehicle, nomenclature of that era) for a United States Air Force project named Fire Fly. Over the next decade – assisted with secret funding from the recently formed National Reconnaissance Office along with support of the Strategic Air Command and Ryan Aeronautical's own resources – the basic Model 147 design would be developed into a diverse series of variants configured for a wide array of mission specific roles, with multiple new systems, sensors and payloads used, modified and improved upon during the operational deployment of these drones in Southeast Asia. Missions performed by the Model 147 series RPVs included high and low altitude photographic and electronic aerial reconnaissance, surveillance, decoy, electronic warfare, signals intelligence, and psychological warfare. The Ryan drones were designed without landing gear for simplicity and to save weight. Like its Firebee predecessor, the Model 147 could either be air launched from a larger carrier aircraft or launched from the ground using a solid rocket booster; at completion of its mission the drone deployed its own recovery parachute which could be snatched in mid air by a recovery helicopter (in a combat environment it was naturally not desired to recover the drone on, from or near enemy territory and ground or water impact could also cause damage to or loss of the drone or its payload). At the end of the Vietnam War in 1975 the U. S. military's available funding and need for combat drones severely declined, even as Teledyne Ryan introduced further advanced developments of the Model 147 series such as the BGM 34 strike and defense suppression RPVs. Costs of maintaining the Lightning Bugs at full readiness could no longer be justified. Only by the 1990s did substantial interest, organization and funding again emerge from the U. S. Air Force and intelligence agencies to develop, acquire and widely deploy combat UAVs.

Райан Модель 136 Қызыл Вагон және Люси Ли

1959 жылы Ryan Aeronautical компаниясы өзінің Firebee мақсатты ұшағын ұзақ қашықтықтағы барлау миссияларында қалай пайдалануға болатынын зерттеу үшін зерттеу жүргізді. Ryan инженерлері Firebee ұшағының ұшу қашықтығын ұлғайту арқылы, Баренц теңізінен ұшырылғаннан кейін Түркияда қалпына келтіріліп, Кеңес Одағының үстінен оңтүстікке ұшуы мүмкін екенін анықтады. Firebee-нің радиолокациялық бейнесі төмен болғандықтан, оны анықтау қиын. Қанаттары ұзартылған жағдайда, ұшқышсыз аппарат жоғары биіктікте ұша алады, бұл оның жасырындығын одан әрі арттырады. Оны Lockheed DC-130 ұшағымен немесе JATO күшеуімен құрлықтан немесе кемеден ұшыруға болады. Ryan зерттеулердің қорытындыларын 1960 жылдың сәуір айының ортасында АҚШ Әуе күштеріне ұсынды. 1960 жылдың 1 мамырында американдық Lockheed U-2 тыңшылық ұшағы КСРО үстінен атып түсірілді, ал оның пилоты Фрэнсис Гэри Пауэрс тұтқындалды. 1 шілдеде Кеңес шекарасына жақын халықаралық әуе кеңістігінде электрондық барлау миссиясын орындаған Boeing RB-47H барлау ұшағы атып түсірілді; оның төрт экипаж мүшесі қаза тапты, ал қалған екеуі тұтқынға алынды. Бірнеше күннен кейін Әуе күштері Ryan компаниясына қосымша зерттеулер жүргізу үшін 200 000 АҚШ доллары көлемінде келісімшарт берді. Ryan Firebee модельдерінде радарлық өлшемдер жүргізіп, олардың радарлық сигнатурасын реактивті сорудың үстіне сым тор орнату, ұшақтың бөліктерін өткізбейтін бояумен бояу және фюзеляждың екі жағына радар сәулесін жұтатын материалдарды жабыстыру арқылы азайтуға болатынын анықтады. 1961 жылдың қыркүйек және қазан айларында модификацияланған Firebee ұшақтарының сынақ ұшулары жүргізілді. Ұшуларға жасырын сылтау келтірілді, ұшқышсыз аппараттар әуеден жерге зымыранға қарсы (САМ) жаттығуларда қолданылатын жоғары биіктіктегі нысаналар ретінде сипатталды, егер олардың бірі қоғамдық жерге құлап қалса. Ұшулар өзгерістер Firebee-нің өнімділігіне зиян келтірмейтінін көрсетті. Ryan барлау миссиясы үшін толығымен жаңа ұшқышсыз аппарат, Ryan Model 136 құрастыруды қалады. Model 136, немесе "Қызыл вагон" жоғары биіктікте ұшу үшін ұзын, тік қанаттарымен, төменнен көрінетін радарлық және инфрақызыл сигнатураларды азайту үшін фюзеляждың артқы бөлігіне орнатылған қозғалтқышымен және шығарылатын газдар ағынын жасыру үшін ішке қарай бұрылған екі құйрық қанатымен жабдықталған. Алайда, жоба тоқтап қалды, себебі келе жатқан Кеннеди әкімшілігі көптеген әскери жобаларды қайта қарастыруға ниеттенгендіктен, "Қызыл вагон" уақытша тоқтатылды. Содан кейін Ryan "Люси Ли" деп аталатын тағы бір ұшқышсыз аппарат жобасын ұсынды, ол Кеңес Одағының әуе кеңістігінен тыс жерде фото және сигналдық барлауды (SIGINT) жүргізуге арналған, күшті модификацияланған Firebee-ден тұратын. "Люси Ли" жолға қойылған сияқты көрінді, бірақ 1962 жылдың қаңтарында күрт тоқтатылды.

In 1959, Ryan Aeronautical performed a study to investigate how the company's Firebee target drone could be used for long range reconnaissance missions. Ryan engineers concluded they could increase the Firebee's range to allow it to fly south over the Soviet Union after launch from the Barents Sea, with recovery in Turkey. The Firebee has a low radar cross section, making it hard to detect. With lengthened wings, the drone would also be able to fly at high altitude, further increasing its elusiveness. It could be launched by a Lockheed DC 130, or JATO boosted from a land site or ship. Ryan presented its report on the studies to the U. S. Air Force in mid April 1960. On 1 May 1960 an American Lockheed U 2 spy plane was shot down over the USSR and its pilot, Francis Gary Powers, captured. On 1 July a Boeing RB 47H reconnaissance aircraft flying an electronic intelligence mission in international airspace near the Soviet border was shot down; four of its crew were killed and the other two captured. A few days later, the Air Force awarded Ryan a US$200,000 contract to perform further studies. Ryan conducted radar measurements on sub scale Firebee models and determined that their radar signature could be reduced by placing a wire screen over the jet intake, painting parts of the drone with non conductive paint, and placing radar absorbent material pads on both sides of the fuselage. Test flights of the modified Firebees were performed in September and October 1961. Flights were given a cover story, describing the drones as high altitude targets for surface to air missiles (SAMs) in case one of them came down in a public area. The flights demonstrated that the modifications did not compromise the Firebee's performance. Ryan actually wanted to build a completely new drone, the Ryan Model 136, for the reconnaissance mission. The Model 136, or Red Wagon, was optimized for the role with long straight wings for high altitude flight, an engine set on the back of the fuselage to reduce its radar and infrared signatures as seen from below, and inward canted twin tail fins to conceal the exhaust plume. The project stalled, however as the incoming Kennedy Administration was certain to reassess many military projects and Red Wagon was put on hold. Ryan then proposed another drone project named "Lucy Lee" consisting of a highly modified Firebee intended to perform photographic and signals intelligence (SIGINT) reconnaissance from outside Soviet airspace. Lucy Lee seemed to be on track, but was then abruptly cancelled in January 1962.

Райан 147А үлгісіндегі отты ұшқыш

Сол кезде барлау дрондарының идеясы толығымен күңкірегендей болғанда, АҚШ Әуе күштері бағдарламаны құтқаруға кірісті. Әуе күштері ең арзан нұсқаны таңдады – минималды өзгерістермен жасалған Firebee негізіндегі барлау дроны. 1962 жылдың 2 ақпанында 1,1 миллион АҚШ доллары көлемінде келісімшарт жасалды, ол әуедегі барлау үшін модификацияланған төрт Firebee дронын талап етті. Модификацияланған Firebee-лер 1950-ші жылдары құрылған "Big Safari" бағдарламасынан қаржыландырылды, бұл бағдарлама барлық қолданыстағы ұшақтарды барлау миссиялары үшін жылдамдетілген түрде қайта жарақтандыруға арналған. Big Safari Вьетнам соғысы кезінде барлау дрондарымен жұмысын жалғастырды және кейінгі соғыстарда да БПҰ бағдарламаларына көмектесті. Жаңа барлау дрондары 147А моделі деп белгіленді және Fire Fly деп аталды. Техникалық талаптарда 55 000 фут (16 764 м) қашықтық пен крейсерлік биіктік көрсетілді. Бірінші 147А моделі стандартты Firebee болды, оған таймер бағдарламасы, гирокомпас және биіктік өлшегіштен тұратын жаңа басқару жүйесі қосылды. Fire Fly белгілі бір уақыт аралығында белгілі бір биіктікте белгілі бір бағытта ұшуға, содан кейін кері бұрылып, келген жолымен қайтуға бағдарламаланатын болды. Бұл ұшақ тек демонстрациялық мақсатта және жаңа басқару жүйесін бағалау үшін жасалды, ол камералармен жабдықталмаған. 1962 жылдың сәуір айында үш сынақ ұшуы жүргізілді, ол ұшақтың Нью-Мексикодан солтүстікке Ютаға, содан кейін жерден басқарусыз (бірақ B-57 ұшағымен бірге) қайта оралу мүмкіндігін көрсетті. Екінші 147А моделіне фюзеляжға қосымша 68 галлон (258 литр) отын сыйымдылығын ұлғайту үшін "қосымша" енгізілді, бұл жалпы ұзындығын 22 футтан (7 м) 25 футқа (8 м) дейін арттырды. Сондай-ақ, ол U-2 ұшағынан алынған камерасы бар жаңа мұрын бөлігіне ие болды. 1962 жылдың сәуір және мамыр айының басында төрт сәтті сынақ ұшудан өткеннен кейін үшінші және төртінші 147А модельдері (екінші үлгіге ұқсас) пайдалануға жіберілді және Нью-Мексикодағы Холломан әуе базасында Lockheed DC-130 Hercules ұшағымен орналастырылды. Сол жазда жүргізілген сынақтар көрсеткендей, дрон жердегі радарлар үшін дерлік көрінбейді, ал оны іздеуге жіберілген ұшақтар бір-бірін қуалауға мәжбүр болды. Бір ғана мәселе – дронның конденсациялық із қалдыруы, ол оның орнын ашты. Келесі нұсқаларда бұл мәселені шешу үшін "контральсыз" бағдарламасы іске қосылды, бірақ бұл 147А моделіне орнатылмаған. Жүйе дрон жау территориясына кіргенде қозғалтқыш құбырына хлорсульфон қышқылын инъекциялап, мөлдір конденсациялық ізді құрайтын ұсақ мұз кристалдарын жасады. Бұл тиімді жүйе болды, бірақ хлорсульфон қышқылының жоғары коррозиялық қасиеттеріне байланысты жоғары сапалы тот баспайтын болаттан жасалған құбырларды пайдалану қажет болды. Кубалық зымыран дағдарысы кезінде 1962 жылдың 27 қазанында U-2 ұшағы Куба үстінде SA-2 зымыранымен түсіріліп, оның пилоты қаза тапты. Содан кейін 147А модельдері U-2 ұшақтарының орнына барлау миссияларына жіберуге рұхсат етілді. Дрон DC-130 Hercules басқару ұшағының қанатының астына орнатылды, оның винттері айналып, Әуе күштері штабының бастығы Кертис Лемей миссия тоқтатылғаны туралы хабарлама бергенге дейін ұшу-қону жолағында дайын күйде тұрды. U-2 ұшақтары Куба үстінен барлау үшін пайдаланылды, ал миссиялар 1962 жылдың 5 қарашасында қайта басталды. Лемей Fire Fly-ды кейінгі уақытқа сақтағысы келді.

Just as the whole idea of reconnaissance drones seemed to be completely dead, the USAF came to rescue the program. The Air Force selected the cheapest option, a reconnaissance drone based on a Firebee with minimal changes. A US$1.1 million contract was issued on 2 February 1962, requesting four Firebee drones modified for aerial reconnaissance. The modified Firebees were funded from a program named "Big Safari", established in the 1950s to fund fast track conversions of existing aircraft for the reconnaissance mission. Big Safari would continue to work on reconnaissance drones during the Vietnam War, and would also assist UAV programs in later wars. The new reconnaissance drones were designated Model 147A and codenamed Fire Fly. Specifications dictated a range and a cruise altitude of 55,000 feet (16764 m). The first Model 147A was a standard Firebee with a new guidance system consisting of no more than a timer programmer, a gyrocompass, and an altimeter. The Fire Fly could be programmed to fly in a certain direction at a certain altitude for a certain time, and then turn around and return the way it came. This aircraft was intended only as a demonstrator and to evaluate the new guidance system; it carried no cameras. Three test flights were performed in April 1962 and demonstrated the validity of the concept, with the drone performing a mission which ranged from New Mexico, north into Utah, and then back again with no guidance from the ground (though accompanied by a B 57 chase plane). The second Model 147A had an "plug" inserted into the fuselage to carry an additional 68 US gallons (258 litres) of fuel, increasing overall length from 22 feet (7 m) to 25 feet (8 m). It also had a new nose containing a camera from the U 2. After four successful test flights performed in April and early May 1962, the third and fourth Model 147As (which were almost identical to the second example) were declared operational and deployed at Holloman Air Force Base in New Mexico with a Lockheed DC 130 Hercules launch aircraft. Tests conducted that summer showed the drone was almost invisible to ground radar, and interceptors that were scrambled to find it ended up chasing each other. The only problem was that the drone generated a contrail, which gave it away. A "no con" (no contrail) program was initiated to fix the problem in subsequent variants, though apparently it wasn't fitted to the Model 147A. The system injected chlorosulfonic acid into the engine tailpipe when the drone entered hostile territory, creating tiny ice crystals which formed a transparent contrail. An effective system, although the chlorosulfonic acid was very corrosive which required use of high grade stainless steel plumbing. During the Cuban Missile Crisis a U 2 was shot down over Cuba on 27 October 1962 by an SA 2 and its pilot killed. Afterwards the Model 147As were authorized for reconnaissance missions in place of the U 2. The drones were mounted under the wings of their DC 130 Hercules controller aircraft, its propellers turning, at ready on the runway when notification came from Air Force Chief of Staff Curtis LeMay that the mission was scrubbed. The U 2s were used for reconnaissance over Cuba instead, with missions resuming on 5 November 1962. LeMay wanted to reserve the Fire Fly for later.

Райан 147B, 147C және 147D модельдеріндегі найзағай

Fire Fly әлі пайдалануға берілмесе де, Әуе күштері бұл тұжырымға қызығушылық танытып, оны дамытуға келісімшарттар жасады. АҚШ Әуе күштері тоғыз 147B үлгісін тапсырыс берді, оның ішінде екі прототип және жеті өндірістік ұшақ бар еді. 147B үлгісі жоғары биіктіктегі барлау үшін жобаланған, қанатының ұзындығы 147A үлгісінің 13 футынан (4 м) 27 футқа (8 м) дейін ұзартылды, бұл 147B-нің операциялық биіктігін 62 500 футқа (19050 м) көтерді. Жоғары биіктіктегі 147B үлгісін жеткізу кестесі бірнеше айға созылғандықтан, Әуе күштері 147A-ның өндірістік нұсқасы – 147C үлгісінің жеті данасын уақытша шешім ретінде тапсырыс берді. 147C үлгісінің қанаты 5 метрге дейін ұзартылды және оған ізсіз ұшу жүйесі енгізілді. Осы партияның үш данасы арнайы мақсаттағы 147D үлгісіне айналдырылды. 147D барлау функцияларын және Firebee-дің бастапқы әуе нысанасы миссиясын біріктірді: оны SA-2 зымырандарына жем ретінде пайдалану жоспарланған, SA-2-ге байланысты сигналдар туралы деректер алу үшін. Зымыранды Fan Song кодовый атымен аталатын радар нысанаға алатын, ал оның сигналын қарапайым SIGINT ұшағымен анықтауға болар еді. SA-2 сонымен қатар жерден басқару байланысы арқылы нысанаға радиомен басқарылатын, зымыранда Fan Song радарын сигналдарды жіберуге мүмкіндік беретін транспондер орнатылған. Радио-командалық сигналдарды қабылдау қауіпті болды, себебі олар тек зымыран ұшырылғанда ғана пайда болатын. Жақын жердегі оқшаулау сигналы ең қауіптісі болды, өйткені ол зымыран жарылғанға дейін бірнеше сәт алдын ала ғана анықталады. Fire Fly ұшқышсыз аппаратына осы сигналдарды анықтау үшін арнайы "SAM sniffer" Radar MASINT жүктелді, ал ұшқышсыз аппарат деректерді ERB 47H электрондық соғыс ұшағына жіберді. Жаудың ұшқышқа атуын ынталандыру үшін белсенді радарлық күшейткіш құрылғы орнатылды. Үш 147D үлгісі 1962 жылдың желтоқсан айында жеткізілді. Осы уақытқа дейін Fire Fly кодовый аты жария болғандықтан, жаңа ұшқыштарға Lightning Bug кодовый аты берілді. 1963 жылдың шілдесінде Lightning Bug толыққанды операциялық мәртебеге ие болды, бірақ олар әлі операциялық миссияны орындаған жоқ. 1963 жылдың желтоқсан айының соңында Әуе күштері тағы он төрт 147B үлгісіне тапсырыс берді. Бұл кезде Фидель Кастро Куба үстінен ұшып бара жатқан U-2 ұшақтарын атып түсірумен қорқытып, 1964 жылдың мамырындағы зерттеу Lightning Bug ең жақсы балама екенін көрсетті. Ұсыныс туралы ақпарат баспасөзге тарағаннан кейін АҚШ әкімшілігі U-2 ұшақтарын Lockheed A-12 ұшағымен, SR-71 Blackbird тыңшы ұшағының алдын ала нұсқасымен қамтамасыз етуді шешті. Ryan Model 147 ұшқышсыз аппараттары осы уақытқа дейін көшбасшылық рөлдерде ғана болған, бірақ АҚШ-тың Қытай және Солтүстік Кореямен қарым-қатынасы, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Азиядағы оқиғалар келесі он жылда олардың операциялық қатысуын күрт арттырады. Ryan Aeronautical компаниясының инженерлік тәжірибесі және Әуе күштерінің ұшқыштармен жұмыс істеу тәжірибесі оларды үздіксіз өзгертуге, қайта жобалауға және жақсырақ орындау үшін оңтайландыруға, сондай-ақ жаңа миссияларды орындау үшін одан әрі дамытуға ықпал етті. Осы кезеңде 147 үлгісіндегі ұшқыштарды Әуе күштерінің Стратегиялық әуе қолбасшылығы және оның барлау қанаттары DC-130 ұшыру ұшақтарымен және қалпына келтіру тікұшақтарымен жабдықталған. Ұлттық барлау кеңсесінің үздіксіз қолдауы, жобаның бастапқы кезеңдерінен бастап D бағдарламасы арқылы қаржыландыруды қамтамасыз етіп, Lightning Bug жобасының толыққанды әуе барлау бағдарламасына айналуына көмектесті. Соғыс кеңейген кезде, Қытайдың іс-әрекетін бақылау үшін Lightning Bug ұшқышсыз аппараттарын пайдалану туралы шешім қабылданды. Ұшқышсыз аппараттар DC-130 басқару ұшақтарымен бірге Окинавадағы Кадена әуе базасына Қытайдың оңтүстігінен ұшуды жүргізу үшін жіберілді. Бірінші Lightning Bug миссиясы 1964 жылдың 20 тамызында орындалды, бірақ кейбір қиындықтар туды. Миссияны басқарған DC-130-да 147B үлгісіндегі екі ұшқыш болды. Бір ұшқыш ұшырылмады және кейін қанаттың астындағы тіректен құлап жоғалып кетті. Екінші 147B Қытайдағы миссиясын сәтті аяқтап, Тайваньға оралды, парашютін ашты және күріш даласына құлады. Алайда парашют ұшқышсыз аппаратты жерге сүйреп, оны қатты зақымдады. Оның фильмдік жүктелген заттары толық қалпына келтірілді, және ұшқыштың навигациясы күтілгендей дәл болмаса да, бірнеше маңызды нысандардың суреттері алынды. Қытай үстінен бес Lightning Bug миссиясы орындалды. Олар "Роллинг Тондер" операциясы кезінде АҚШ Әуе күштерінің қабілетін арттырды, бірақ 1968 жылдың қараша айында Солтүстік Вьетнамға жасалған әуе шабуылдары тоқтатылғаннан кейін олар аз қолданылды. 1969 жылы 11-ші тактикалық ұшқыштар эскадрильясының құрамына енген 147NC үлгісі 147NA үлгісіне ұқсас болды, бірақ оның құйрық бөлігінде қосымша қанаттар болды. Кейбір 147SD үлгілері 147SDL үлгісіне айналдырылды, олар LORAN радиолық орналасу желісінен позициялық ақпарат алатын навигациялық жүйемен жабдықталған, бұл ұшқышқа үлкен дәлдік берді. Бір 147SD үлгісі Әуе күштерінің Compass Robin бағдарламасы үшін сынақ алаңы ретінде пайдаланылды, мақсаты – кеңістікте орналастырылатын радио жиілікті сенсорларды әзірлеу, оларды зымырандарға немесе ұшқыштарға жасырын орналастыруға болады, сондай-ақ советтік SA-2 Fan Song радарларымен қоршалған аймақтарда электрондық барлау ақпаратын жинауға мүмкіндік береді.

Although the Fire Fly had yet to be used operationally, the Air Force was enthusiastic enough about the concept to issue contracts for follow on variants. The USAF ordered nine Model 147Bs, including two prototypes and seven production aircraft. The Model 147B was designed for high altitude reconnaissance, with wingspan extended from the 13 feet (4 m) span of the Model 147A to 27 feet (8 m), raising the 147B's operational ceiling to 62,500 feet (19050 m). The delivery schedule for the high altitude Model 147B was several months out, so the Air Force also ordered seven Model 147Cs, a production version of the 147A, as an interim solution. The Model 147C had a wingspan extended to 15 feet (5 m), and incorporated the no contrail system. Three of this batch of Model 147Cs were modified to become special purpose Model 147Ds. The 147D combined the functions of reconnaissance and the original Firebee mission of aerial target: it was to be used as bait for SA 2 SAMs to obtain data on signals associated with the SA 2. The SAM was targeted by a radar codenamed Fan Song and it was simple enough to pick up its signals with a normal SIGINT aircraft. The SA 2 was also radio controlled to the target by a ground command guidance link, with the missile carrying a transponder that sent back a signal to the Fan Song radar to allow tracking. Picking up these radio command signals was hazardous, since they only came on when a missile was launched. The proximity fuze signal was the most dangerous because it would only be detected moments before the SAM detonated. A special "SAM sniffer" Radar MASINT payload was installed on the Fire Fly to pick up these signals, with the drone relaying the data to an ERB 47H electronic warfare aircraft. An active radar enhancement device was installed to encourage the enemy to take shots at the drone. The three Model 147Ds were delivered in December 1962. The Fire Fly code name had leaked in the meantime, so the new drones were given the codename Lightning Bug. In July 1963, the Lightning Bugs reached full operational status, though they had yet to fly an operational mission. In late December 1963, the Air Force ordered fourteen more Model 147Bs. By this time Fidel Castro was threatening to shoot down U 2s flying over Cuba, and a May 1964 study concluded that the Lightning Bug was the best alternative. After information about the proposal leaked to the press, the U. S. administration decided to back up the U 2s with the Lockheed A 12, precursor of the SR 71 Blackbird spy plane. While the fledgling Ryan Model 147 drones had thus far played only backstage roles, U. S. relations with China and North Korea and events in Southeast Asia would significantly ramp up their operational involvement in the next decade. Ryan Aeronautical's engineering expertise and feedback from the USAF's operational experience with the drones would also cause them be continually modified, redesigned and optimized for better performance, and further developed to take on an array of new missions. During this time operational deployment of Model 147 drones would be undertaken by the Air Force's Strategic Air Command and its reconnaissance wings, equipped with DC 130 launch aircraft and recovery helicopters. Continued behind the scenes support from the National Reconnaissance Office, which had allocated project funds from its outset via the classified Program D for developing airborne intelligence collection platforms, also ensured that the Lightning Bug project would grow into a full fledged aerial reconnaissance program. intervention in the widening war, and decided to use the Lightning Bugs to monitor Chinese activities. The drones were sent with their DC 130 director aircraft to Kadena Air Base on Okinawa to conduct overflights of southern China. The first Lightning Bug mission took place on 20 August 1964, though there were problems. The DC 130 controlling the mission was loaded with a pair of Model 147Bs. One drone failed to launch, and was later lost when it fell off its underwing pylon. The second 147B successfully completed its mission over China, flew back to Taiwan, deployed its parachute and splashed down in a rice paddy. The drone, however was dragged over the ground by the parachute which badly damaged the machine. Its film payload was recovered intact and although the drone's navigation hadn't been as accurate as hoped, images of several primary targets were recovered. A total of five Lightning Bug missions were performed over China While they were a good asset to USAF capabilities during Operation Rolling Thunder, these medium altitude Combat Angel ECM RPVs saw little use after the November 1968 official halt to air strikes on North Vietnam. The Model 147NC, which entered service in 1969 with the 11th Tactical Drone Squadron was generally similar to the Model 147NA, with the addition of endplate auxiliary fins on its tailplane. Some 147SDs were converted to the Model 147SDL which featured a navigation system that obtained position information from the LORAN radio location network, providing the drone with greater accuracy. One Model 147SD served as a testbed for the USAF's Compass Robin program, which aimed to develop expendable radio frequency sensors that could be covertly ejected from RPVs or drones in areas defended by Soviet SA 2 Fan Song radars and thus provide the capability to collect electronic intelligence information.

Райан 147SK үлгісі

АҚШ Әскери-теңіз күштері де біраз уақытқа барлау дрондарымен айналысуға шешім қабылдады. Олар RATO күштеу құрылғысын пайдаланып, кемеден ұшыруға бейімделген 147SC үлгісінің бір партиясын тапсырыс берді. Әскери-теңіз күштерінің Lightning Bugs дрондары 147SK үлгісі деп аталды және негізінен 147SC үлгісіне ұқсас болды, бірақ төменгі артқы фюзеляж/емпеннажда RATO баллонына арналған тіреулер және қанат кеңдігі ерекшеленді. Алғашқы сынақ ұшуы 1969 жылдың қараша айында өтті. RATO арқылы ұшырылғаннан кейін 147SK үлгісі Grumman E-2A Hawkeye ұшағынан радиобайланыс арқылы басқарылып, бастапқы бақылау пунктына жеткізілді. Осы бақылау пунктинен бастап дрон автономды навигациялық жүйесімен ұшуды жалғастырды, содан кейін тікұшақпен құлдарылды. Бірнеше ондаған операциялық ұшу орындалды, оларды Әскери-теңіз күштері (белгісіз себептермен) "Белфри Экспресі" деп атады; олар 1970 жылдың мамырында аяқталды. Әуе күштерінің 100-ші стратегиялық барлау қанатының "Стратегиялық барлау 1956-1976: 4080/100 SRW бөлімшесінің тарихы" кітабының 207-бетінде (Teledyne Ryan ұсынған статистикалық миссияның сенімділік деректеріне сүйене отырып) қанаттың "31 147SK ұшуына Әскери-теңіз күштеріне көмек көрсеткені" айтылады. Әскери-теңіз күштері "Жарқылдақ" дронын одан әрі жетілдірмеді. Қытай және Солтүстік Вьетнам көрсеткен зақымдалған ұшақтардың арасында 147SK үлгісінің қалдықтары бар екені хабарланды.

Райан 147T және 147TE/TF ұрыс таңғы үлгілері

1968 жылға қарай Lightning Bug миссияларының көп бөлігі төмен биіктіктегі ұшулардан тұрды; дегенмен, Әуе күштері жоғары биіктіктегі миссияны да маңызды деп санады және 147H үлгісінің жетілдірілген нұсқасын, 147T үлгісін алуға тырысты. Оның басты жетістігі – Teledyne CAE J100 CA 100 атты қуаттырақ қозғалтқыш, күші 2800 фунт (1270 кг) болатын, ол дрондарға 75 000 футқа (22860 м) дейін жоғары биіктікте жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Алғашқы 147T миссиясы 1969 жылдың сәуір айында орындалды, бірақ жоғары биіктіктегі барлау миссияларының жалпы саны азая берді, ал Соңғы 147T миссиясы Оңтүстік-Шығыс Азияда 1971 жылдың маусымында жүзеге асырылды. Жоғары биіктіктегі барлауға арналған RPV-нің жалпы қолданысы төмендесе де, жаңа миссиялар пайда болды. 1969 жылдың сәуір айында Солтүстік Кореяның истребительдері халықаралық әуе кеңістігінде Lockheed EC 121 Super Constellation SIGINT ұшағын атып түсірді, нәтижесінде ұшақтағы 31 экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. Бұл оқиға SIGINT жұмысын орындау үшін ұшқышсыз дронды пайдалану мүмкіндігін қарастыруға әкелді, соның нәтижесінде 147TE үлгісі немесе Combat Dawn RPV құрылды. 147TE үлгісінің алғашқы сынақ ұшуы 1970 жылдың ақпан айында өтті, бірақ бұл және одан кейінгі екі айдағы ұшулар негізінен бағалау сынақтары болды. Сынақтар сәтті аяқталды және 15 дана 147TE дронына тапсырыс берілді, ал алғашқы өндірістік 147TE дроны 1970 жылдың қазан айында ұшты. 147TE үлгілері жау территориясының үстінен ұшпады, олар салыстырмалы түрде жоғары биіктікте теңізде немесе Солтүстік және Оңтүстік Корея арасындағы шекара бойында ұшып жүрді. Олар өздігінен немесе DC 130 ұшағы арқылы басқарылатын болды. Дрон SIGINT деректерін талдау үшін жердегі станцияларға деректерді жіберді. Бұл деректерді жіберу технологиясы Lockheed U 2 және Beechcraft RC 12 Guardrail сияқты басқа барлау ұшақтарында да қолданылуға тиіс болды. 147TE бағдарламасының соңында, станцияда болу уақытын 5 сағаттан 8 сағатқа дейін ұзарту үшін қанат астына сыртқы жанармай бактері қосылды. 1973 жылы жаңартылған нұсқасы, 147TF үлгісі, стандартты сыртқы бактермен және жақсартылған SIGINT жабдықтарымен пайдалануға берілді. 1970 мен 1975 жылдар аралығында 147TE және 147TF Combat Dawn RPV модельдерімен 500-ге жуық миссия орындалды.

By 1968 most of the Lightning Bug missions were low altitude flights; yet the Air Force still regarded the high altitude mission as important enough to obtain a refined version of the Model 147H, the Model 147T. Its main improvement was a more powerful engine, the Teledyne CAE J100 CA 100 with 2,800 pounds of thrust (1,270 kgp) which allowed the drone to operate at higher altitudes up to almost 75,000 feet (22860 m). The initial 147T mission was flown in April 1969 but overall frequency of high altitude reconnaissance missions continued to decline, with the last Model 147T missions over Southeast Asia performed during June 1971. Despite the general decline in high altitude reconnaissance RPV use, new mission roles would emerge. In April 1969 a Lockheed EC 121 Super Constellation SIGINT aircraft was shot down in international airspace by North Korean fighters, killing all 31 crew members on the aircraft. This incident led to consideration of using an unmanned drone to do the SIGINT job, resulting in the Model 147TE or Combat Dawn RPV. The Model 147TE's first operational flight was in February 1970, although this flight and those that followed over two months were really just evaluation tests. The tests proved successful and an order for fifteen production Model 147TE drones followed, with the first operational flight of a production 147TE in October 1970. The Model 147TEs did not overfly hostile airspace; they stayed well out to sea at relatively high altitude, or cruised along the border between North and South Korea. They could fly under their own guidance or be controlled by their DC 130 launch aircraft. The drones relayed SIGINT data over a data link to ground stations for analysis. This data link technology would be developed for use in other reconnaissance aircraft, such as the Lockheed U 2 and the Beechcraft RC 12 Guardrail. Late in the Model 147TE program, underwing external tanks were added to improve time on station from five to eight hours. In 1973 an updated version, the Model 147TF, with external tanks as standard and improved SIGINT gear went into operation. Almost 500 missions were flown by Model 147TE and 147TF Combat Dawn RPVs between 1970 and 1975.

1969-1975 жылдардағы Найзағай жәндіктерінің соңғы күндері

1969 жылы АҚШ Әуе күштері Райан 147 бағдарламасының модельдерін ресми түрде AQM 34 деп қайта атады (төмендегі кестеге қараңыз), бірақ өндіруші тағайындаған нөмірлер халық арасында жиі қолданыла берді. Оңтүстік-Шығыс Азияда "Жылтқыр жәндіктер" әрі қарай ұшуларын жалғастырды. Көптеген миссиялар Солтүстік Вьетнамдағы Сон Тэй қаласының жанындағы әскери тұтқын лагеріне бағытталды, мақсаты – американдық әскери тұтқындардың онда ұсталып тұрғандығын анықтау. Сон Тай лагерінің ұшқыштарсыз әуе көліктерімен жүргізілген барлау миссиялары Lockheed SR 71 Blackbird барлау ұшағымен ауыстырылды, себебі АҚШ барлау қызметінің өкілдері ұшқыштарсыз ұшудың көп болуы жауды күдікке түсіруі мүмкін деп санады; осының рас екені кейіннен дәлелденді, өйткені 1970 жылдың 21 қарашасында өткен "Кот-д'Ивуар" операциясы кезінде лагерьде ешбір американдық әскери тұтқын табылған жоқ. Бұл соғыстың ең қауіпті операцияларының бірінен күтілмеген және көңіл көншітпейтін нәтиже болды. 1970 жылға қарай 147 модельінің бағдарламасы жариялылыққа ие бола бастады. Aviation Week журналы сол қарашада ұшқыштарсыз әуе көліктері туралы мақала жариялады, бірақ ол ресми емес және расталмаған ақпаратқа негізделген. Келесі көктемде Әуе күштері ұшқыштарсыз әуе көліктерінің суреттерін жариялады және олардың барлау мақсатында қолданылғанын мәлімдеді. Техникалық және операциялық егжей-тегжейлі мәліметтер жарияланбады. 1971 және 1972 жылдары ұшқыштарсыз әуе көліктерімен жасалған ұшулардың саны арта берді. 147SC моделі осы кезеңде төмен биіктіктегі барлау жұмыстары үшін негізгі құрал болды; 1972 жылдың желтоқсанында "Linebacker II" операциясы кезінде АҚШ Әуе күштері нашар ауа райының салдарынан бомбалық соққыдан келген зиянды бағалау үшін Buffalo Hunter AQM 34L/M RPV-ге дерлік толығымен сүйенді. бірақ Вьетнам соғысынан кейінгі бюджеттік қысқартулар (және РПВ-ге арналған Ұлттық барлау басқармасының қаржыландыруын тоқтату) салдарынан…

XQM-103 жоғары маневрлеу RPV

1970 жылдардың басында АҚШ Әскери-әуе күштерінің Ұшу динамикасы зертханасы (FDL) 147J үлгісінің ұшақ корпусын күшейтіп, жауынгерлік тапсырмаларға арналған маневрлерге алдын ала бағдарламаланған цифрлық ұшуды басқару жүйесін қосты, осылайша жоғары маневрлік ұшуды зерттеуге мүмкіндік берді. Өзгертілген дрон бастапқыда FDL 23, ал кейін XQM 103 деп аталды. Бірнеше сынақ ұшулары жасалды, машина соңғы конфигурациясында 10 G күшінде бұрылыстар жасауға қабілетті болды.

AQM-34V / Райан 255 үлгісі

1975 жылдан 1978 жылға дейін шамамен қырық жеті Model 147NC AQM 34H/AQM 34J дроны екі жақты шашырату құрылғыларымен және белсенді кедергі жасайтын жабдықтармен жабдықталған, жақсартылған қарсы шаралар спецификациясына өзгертілді және Davis–Monthan әуе күштері базасындағы 432-ші тактикалық дрон тобымен қызмет ету үшін Model 255 / AQM 34V деп қайта тағайындалды. Ұшу сынақтары 1976 жылдың мамыр айында басталды, сондай-ақ 16 жаңа Model 255 дроны қосымша сатып алынды. WZ 5 1981 жылы қолданысқа енгізілді және жақын арада жаңа БПЛА-лармен алмастырылуы күтілуде. WZ 5 прототиптері өзгертілген PLAAF Tupolev Tu-4 бомбалаушысынан ұшырылды, ал кейіннен өзгертілген Y-8 көліктік ұшақтары АҚШ Әскери-әуе күштерінің тәсіліне ұқсас әдіспен WZ 5 дрондарын әуеден ұшыруды өз мойнына алды. WZ 5 WP 11 турбореактивті қозғалтқышымен жабдықталған, ол J85 GE 100-ге жуық өнімділік көрсетеді. Қытай авиация мұражайында (Пекин) көрсетілген бір WZ 5 дроны кішкентай вьетнамдық ұлттық тулармен боялған; бұл мысал 1979 жылғы қақтығыс кезінде миссияларды орындау үшін Вьетнамға жіберілген болуы мүмкін деген кең пікір қалыптасқан.

Нұсқалар

147А: Бастапқы нұсқасы, Firebee-дің фюзеляжы созылған, шағын өзгерту. 147C: 147A жаңартуы, конденсациялық із жоқ, қанаттың ені. 147D: SAM-ның жақындық қозғалтқыштарының сәуле шығаруын анықтау үшін 147C модификацияланды. 147B: Бірінші жоғары биіктіктегі нұсқасы, қанаттың ені. 147G: 147B жаңартуы, фюзеляж созылды, конденсациялық із жоқ, жаңа қозғалтқыш. 147H: Жоғары биіктіктегі оптимизацияланған дрон, қанаттың ені. 147T: Көбірек қуатты қозғалтқышпен жақсартылған 147H. 147E: 147B, 147C SAM "сенсорымен" жабдықталған. 147F: SA 2 қарсы шараларын сынау үшін жасалған 147B модификациясы. 147J: Төмен биіктіктегі барлау үшін 147B-ның жеделдетілген модификациясы. 147TE: Кореяда қолданылған 147T-ның ELINT нұсқасы. 147TF: Сыртқы бактары бар жақсартылған 147TE. 147Н: Firebee-ден тікелей алынған, құрбан болатын алдау құралы. 147NA: Шаң себуге арналған нұсқасы. 147NC: Шаң және парақша таратуға арналған нұсқасы. 147NC(M1): 147NC-нің төмен биіктіктегі нұсқасы. 147NX: Екіншілік барлау мүмкіндігі бар, құрбан болатын алдау құралы. 147NP: 147A-дан алынған, жеделдетілген төмен биіктіктегі дрон. 147NRE: 147NP-ның түнгі барлау модификациясы. 147NQ: 147NP-ның радиобасқарылатын нұсқасы. 147SA: Төмен биіктіктегі оптимизацияланған 147, Firebee қанаттары, созылған фюзеляж. 147SB: Бірнеше биіктік басқару жүйесі бар 147S нұсқасы. 147SRE: Инфрақызыл стробтары және Доплер радары бар 147S-тің түнгі барлауы. 147SC: Жақсартылған Доплер навигациялық жүйесі, ең көп санда шығарылған. 147SC/TV: Телекамерасы бар 147SC. 147SK: Қанаттары және RATO ұшыруы бар теңіздік 147SC. 147SD: Жақсартылған навигациялық жүйесі және сыртқы бактары бар 147SC. 147SDL: LORAN бағыттау резервтік жүйесі бар 147SD.

Тірі қалған әуе кемелері

Техас штатының Каддо Миллс қаласындағы Әуе көліктері мен ұшқышсыз аппараттар мұражайында қайта жаңартылып жатқан BGM 34B.