Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық инженер
American engineer
Мюррей Рейни (14 қазан 1885 – 3 наурыз 1966) – Кентукки штатының Карроллтон қаласында туған американдық машина жасау инженері. Ол Raney nickel деп белгілі болған никель катализаторын жасаған, ол өнеркәсіптік процестерде және ғылыми зерттеулерде молекулалардағы көптеген ковалентті байланыстарды тотықтыру үшін жиі қолданылады.
Murray Raney (October 14, 1885 – March 3, 1966) was an American mechanical engineer born in Carrollton, Kentucky. He was the developer of a nickel catalyst that became known as Raney nickel, which is often used in industrial processes and scientific research for the hydrogenation of multiple covalent bonds present in molecules.
Өмірбаян
Рейни Кентукки штатының Кэрроллтон қаласында Уильям Вашингтон Рейни (1848–1929) және Кэтрин Райт Рейни (1857–1935) отбасында дүниеге келген. Ол орта мектепті бітірмей-ақ, 1909 жылы Кентукки университетінде механикалық инженер мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін ол Шығыс Кентукки мемлекеттік нормалық колледжінде оқытушы болып жұмыс істеді және 1910 жылға дейін колледждің жылу және жарықтандыру жүйесіне жауапты болды. 1910 жылдан 1911 жылға дейін Нью-Йорк штатының Хадсон өзеніндегі Кастелтон қаласындағы Fort Orange Paper Company компаниясының қағаз кесу бөлімінде жұмыс істеді. 1911 жылы ол Иллинойс штатының Спрингфилд қаласына A. L. Ide Engine Company компаниясына бу машиналары өндірісіне жұмыс істеу үшін көшті, онда 1913 жылға дейін қалды. Сол жылы ол Теннесси штатының Чаттануга қаласына көшіп, өмірінің соңына дейін Чаттануга теміржолы, жарық және энергетика компаниясында қуат сатушысы болып жұмыс істеді. 1915 жылы Рейни Lookout Oil & Refining Company компаниясына қосылды. Ол өсімдік майларын гидрирлеу үшін қолданылатын сутегінің өндірісінде менеджердің көмекшісі болып тағайындалды. Осы кезеңде ол кейін "Рейни" катализаторлары деп аталған заттарды дайындаумен айналыса бастады. 1925 жылы ол Lookout Oil компаниясынан Gilman Paint and Varnish Co компаниясына сату менеджері болып жұмысқа өтіп, ақырында компания президенті болды. 1950 жылы ол Gilman Paint компаниясынан кетіп, Raney Catalyst Company компаниясын құрды. Одан кейін ол өзінің катализаторларын өндіруге толық көшті. Бұл компания 1963 жылы W. R. Grace and Company компаниясымен сатып алынды және бүгінге дейін Raney никелін өндіріп келеді. Рейни екі рет үйленді, алғаш рет 1920 жылдың 12 маусымында Кэтрин Элизабет Макрейге (1883–1935) үйленді, одан бір қызы болды. Екінші некесі 1939 жылдың 31 наурызында Лора Огден Макклелланмен (1898–1953) болды. 1951 жылы оған құрметті ғылым докторы дәрежесі берілді. Ол Америка химия қоғамы мен Америка май химия қоғамының мүшесі болды. Ол өзінің катализаторларын және оларды дайындауға қажетті металлургиялық процестерді жасағаны үшін алты американдық және бес еуропалық патент алды. Сұхбаттарының бірінде Рейни өзі былай деді: "Менде катализатор туралы идея болды және ол бірінші реттен-ақ жұмыс істеді, менде жақсы мүмкіндік болды".
Raney was born in Carrollton, Kentucky, to William Washington Raney (1848–1929) and Katherine Wright Raney (1857–1935). Without having attended high school, he obtained his bachelor's degree in mechanical engineering from the University of Kentucky in 1909. Following his graduation he became a teacher at the Eastern Kentucky State Normal College and was also in charge of the heating and lighting facilities there until 1910. From 1910 until 1911 he worked in the beater room of the Fort Orange Paper Company in Castleton on Hudson, New York. In 1911 he moved to Springfield, Illinois to work in the production of steam engines at A. L. Ide Engine Company, where he stayed until 1913. That same year he moved to his final residence in Chattanooga, Tennessee, to work for the Chattanooga Railway, Light & Power Co as a power salesman. Raney joined the Lookout Oil & Refining Company in 1915. He was assigned to work as an assistant manager in the production of hydrogen used in the hydrogenation of vegetable oils. It was during this time he started to work in the preparation of what later became known as "Raney" catalysts. He left Lookout Oil in 1925 to take a sales manager position at Gilman Paint and Varnish Co., eventually becoming president of the company. In 1950 he left Gilman Paint and founded the Raney Catalyst Company. He then started to dedicate full time to the production of his catalysts. This company was bought by W. R. Grace and Company in 1963 and still produces Raney nickel to this day. Raney was twice married, first on June 12, 1920, to Katherine Elizabeth Macrae (1883–1935), with whom he had one daughter. His second marriage was to Laura Ogden McClellan (1898–1953) on March 31, 1939. He was awarded an honorary Doctor of Science degree in 1951. He was member of the American Chemical Society and the American Oil Chemists' Society. He was granted a total of six American and five European patents for the development of his catalysts and metallurgical processes needed for their preparation. To this, Raney himself said in an interview "I was just lucky I had an idea for a catalyst and it worked the first time."