Кіріспе
Аргентинадағы Монте-Писсис тауы – Аргентинаның Ла-Риоха және Катамарка провинцияларының шекарасында, Чили шекарасының шығысында және Аконкагуа тауынан солтүстікке қарай орналасқан сөнген жанартау. Бұл тау Батыс жарты шардағы үшінші биік тау болып есептеледі. Монте-Писсис Чили үкіметі үшін жұмыс істеген француз геологы Педро Хосе Амадео Писсистің құрметіне аталған. Атакама шөлінде орналасқандықтан, таудың климаты өте құрғақ, бірақ бұл аймақта сирек кездесетін кең мұздыққа ие, оның жарықтары да бар.
Monte Pissis is an extinct volcano on the border of the La Rioja and Catamarca provinces in Argentina, to the east of the Chilean border and about north of Aconcagua. The mountain is the third highest in the Western Hemisphere. Monte Pissis is named after Pedro José Amadeo Pissis, a French geologist who worked for the Chilean government. Due to its location in the Atacama Desert, the mountain has very dry conditions but features an extensive glacier, with crevasses, which is unique in the region.
Биіктігі
1994 жылы Аргентина экспедициясы, сол кезде қол жетімді GPS технологиясын пайдалана отырып, Монте-Писсистің биіктігі Охос-дель-Саладодан жоғары екенін мәлімдеді. Он жылдан кейін, жоғары дәлдікті ұсынатын жүйелерді қолдану арқылы, бірнеше басқа зерттеулер осы өлшемдердің дұрыс еместігін көрсетті: 2005 жылы австриялық команда Писсистің шыңын DGPS арқылы зерттеді және биіктігін анықтады. 2006 жылы халықаралық экспедиция шыңдағы биіктікті өлшеді, нәтижелер шамамен биіктікке сәйкес келді. Бұл 2007 жылы Чили-Аргентина-Еуропа экспедициясымен расталды, ол Охос-дель-Саладо мен Монте-Писсисті зерттеді және алдын ала біріншісінің биіктігін және екіншісінің биіктігін анықтады.
Геология
Монте-Писсис – үлкен андезиттік-дациттік жанартау орталығы. Ол 6,6–6,2 миллион жыл бұрын қалыптасқан. Серро Бонете Чико сияқты, бұл да сол кезде деформацияланған Наска плитасының үстінде пайда болған ірі жанартау кешендерінің бірі. Аймақтағы жанартау белсенділігі шамамен 2 миллион жыл бұрын тоқтады. Монте-Писсис, Серро Бонете Чико және Инкапильо әлемдегі ең биік жанартау кешендерінің бірін құрайды. Инкапильо Монте-Писсис жанартаудың атқылауы тоқтағаннан кейін пайда болды, ал Инкапильодағы гидротермальдық активтілік бүгінге дейін сақталуы мүмкін.
Үстірту
Соңғы кездерге дейін бұл тауға көп көңіл бөлінбеді. Алғашқы сәтті көтерілу 1937 жылы поляк альпинистері Стефан Осьецки мен Ян Альфред Шчепанскийдің Екінші поляк Анд экспедициясының құрамында жасалды. 1985 жылға дейін тау қайтадан көтерілген жоқ. Аймақтағы кен өндірудің басталуы соңғы 15 жылда қарапайым жолдардың салынуына әкелді. Бұл Атакама шөлінде туризмді дамытты және қазір көбірек адамдар тауға көтеріледі, әдетте Fiambalá қаласында көтеріліс ұйымдастыру үшін тоқтайды. Тауға көршілес Чилиден де жуықтауға болады, бірақ ол ұзақ жолға соқтырады. Тау өте биік және шалқай болғандықтан, ұзақ дайындық қажет, бірақ көтерілу оңай және ешқандай арнайы альпинистік дағды талап етпейді. Дегенмен, түнгі температура мұздай төмендеп, желдің күші зор болғандықтан, жылы киім мен жақсы аяқ киім қажет. Әдетте, көптеген командалар жылдың ең жылы кезеңінде, желтоқсан мен наурыз айларында шыңға көтеріледі. Шыңы – Атакама шөліндегі ең көп мұздықпен жабылған шыңдардың бірі, бірақ мұздық аймағы тек белгілі бір биіктіктен басталады және мұздықтың көлемі таудың жалпы ауданымен салыстырғанда шағын. Таудың ізінен бірнеше күндік саяхат қажет. Шыңға әдетте мұздықтың жиегінде орналасқан биік лагерьтен тікелей жетеді.