Кіріспе

Вокинг – «Вокк (немесе 'Вокка') ізбасарларының қонысы». Уақыт өте келе, атау әртүрліше жазылған, мысалы, Wochingas және Wokynge.

Тарихқа дейінгі

Хорселл-Коммон аймағында шамамен 3-4 мың жыл бұрын салынған үш көне қоңыраулы қорған қабірлері бар. Бұл қабірлердің болу себебі (қоңыраулы қорған қабірлері Суррейде сирек кездеседі) – олар Уэссекстен көшіп келіп, жаңа жерлерді мекендеу үшін келген көшбасшыларды еске алу мақсатымен салынған болуы мүмкін. Бұл үш қабір туралы мәліметтер 1718 жылы антиквар Джон Обридің "Сарри тарихы" атты кітабында келтірілген. Бұл қорған қабірлер бұрыннан мәлім болғанымен, олардың қазба жұмыстары жүргізілгендігіне ресми куәлік жоқ. Бұл жер бұрын егістікке пайдаланылған, бірақ топырағының құнарсыздығына байланысты, оның орнына қабірлер салынған болуы ықтимал. Одан да көп қабірлер болуы мүмкін, бірақ әзірге олар табылған жоқ.

Римдік, англосаксондық және нормандық

Уокинг 12 ғасырда Питерборо аббаттығында, бұрын Медешамстеде деп аталған, ертерек оқиғаларды сенімді түрде сипаттайтын жазбаларда кездеседі. Олардың ең ерте мысалы – Папа Константиннің (708–715) Вохингастағы монастырға берген жеңілдіктері. 8 ғасырдың соңында Мерсия королі Оффаның жарлығы осы шіркеуді көптеген стандартты міндеттемелерден босатып, қосымша жеңілдіктер берді. Бұл жарлық 12 ғасырдағы Англо-саксон жылнамасының 777 жылғы жазбасына енгізілген, ол да Питерборода жазылған:

Мерсия королі Оффаның тұсында Бродда есімді елдёрман болды. Ол патшаға деген құрметінен өзінің Уокинг деп аталатын шіркеуін босатуды өтінді, себебі ол оны Медешамстедеге, Санкт-Петерге және сол кездегі абат Пузаға беруді қалаған. Патша Уокинг шіркеуін патшаға, епископқа, графқа және барлық адамдарға тиіс барлық міндеттемелерден босатты, осылайша онда Санкт-Петер мен абаттан (Медешамстедедегі) басқа ешкімнің билігі болмауы керек еді. Бұл келісім Фреорикбурнадағы патша сарайында расталды. Шіркеу шамамен 1300 жыл бұрын құрылған, Чертсиден келген монахтар қазіргі Уокинг ауданына қызмет ету үшін шіркеу салған. Шіркеу шамамен 1030–60 жылдары викингтер тарапынан қиратылған деп есептеледі. Шіркеу 1066 жылға дейін қайта салынды. Уокинг 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Вокингс деп тіркелген. Оның сипаттамасы күрделі, себебі ол кезде үш иелік ретінде сақталды: король Вильгельм Жеңімпаз, Уиндзор қамалының констеблі Уолтер ФицОтер және Осберн ФицОсберннің қол астындағы Ансгот пен Годфри, сол кезде Эксетер епискобы. Ескі Уокингтің шығысында римдік елді мекеннің болғанына куәліктер бар.

Уокинг сарайы

1272 жылы Уокинг сарайы орналасқан жерде алғаш рет ғимарат тіркелген. 1466 жылы король Генрих VII-нің анасы және король Генрих VIII-нің әжесі Леди Маргарет Бофорт, сондай-ақ оның үшінші күйеуі сэр Генри Стаффорд корольдік жарлық арқылы Вокингтің бұрынғы Бофорт иелігін алды. Олар Генри Стаффорд 1471 жылы қайтыс болғанға дейін осы сарайда тұрды. 1490 жылы Генрих VII Испаниямен Уокинг (немесе Окинг) шарты деп белгілі келісімге қол қойды. Бұл одақ Арагондық Екатеринаның Уэльс принці Артурға үйленуімен нығайтылды. Жақын орналасқан Голдсворт паркіндегі қазіргі Бофорт мектебі Леди Маргареттің құрметіне аталған. Генрих VII 1503 жылы иелікті анасынан қайтарып алып, сарайды сарайға айналдыру процесін бастады. 1509 жылы әкесінен кейін таққа отырған Генрих VIII осы процесті жалғастырды, ал сарай корольдің сүйікті резиденциясына айналды. 1620 жылы Уокинг сарайының меншігі король Джеймс I-ден сэр Эдвард Зухқа өтті, ол сарайды тастап, Хоу Бридж Плейсте өзіне жаңа сарай салды. Содан кейін ғимараттар құлдырап, сарайды қоршаған бастапқы парктің жері ауыл шаруашылығына берілді. Жыл бойы 3 демалыс күні сарай жалпы жұртшылыққа ашылады. Осы күндері бөшке тәрізді күмбезді бөлмеге кіруге болады және оның маңында түрлі шаралар ұйымдастырылады. Король залының артында түрлі көрмелер орналасқан, олардың ішінде аңшылық құстарын ұшыру көрсетілімдері және Тюдорлардың олармен қалай аң аулағаны туралы түсіндірмелер бар. Залдың айналасында бау-бақшалар мен балық көлдері де бар. Сарай қираған жердің оңтүстігінде Вей өзені ағып өтеді, ал қоршау сарайдың 8 акрға жуық аумағын қоршап тұр.

17 ғасыр

1651 жылы Уэй навигациялық каналы Гилфордтан Уокинг арқылы Темза өзеніне дейін кеме жүруге ашылды. Бір ғасырдан астам соң, 1791 жылы Уэй навигациялық каналынан Басингстокке дейінгі канал Хорселлге дейін салынды. 1792 жылы Басингсток каналы Пирбрайтке дейін ашылды. Бруквуд каналындағы кеме жүру 1947 жылы тоқтатылды. 1991 жылы еріктілердің жөндеу жұмыстарынан кейін Бейсингстоук каналы толық ұзындығы бойынша ресми түрде қайта ашылды. 1661 жылы сэр Эдвард Зучтың немересі Джеймс Зуч Уокингке базар құқығын алды. Сегіз жылдан кейін Зуч Суррей округінің шерифі болды (1669–1670 жылдары). 1760 жылы Джеймс Тернер Уокинг Манорының иесі, Онслоу графынан "Голдингстер ондығы" деген жерді сатып алды.

XIX ғасыр

1849 жылы Лондон некрополын (көмекей орны) Уокинг еншігіне орналастыруды алғаш рет Денсаулық сақтау кеңесі ұсынды. 1879 жылы Сент-Джонс қаласында Уокинг крематорийі салынды, ол 1884 жылы Ұлыбританиядағы алғашқы заманауи кремация кезінде алғаш рет пайдаланылды. Г. Уэллс 1898 жылы Уокингте Мейбери-роудта тұрып, "Әлемдер соғысы" кітабын жазды. Оқиғаның көп бөлігі Хорселл, Уокинг және айналасындағы аудандарда өтеді.

Мекемелер

1850 жылдары "Жаңа Уокингтің" алғашқы құрылысы "Альбион" қонақ үйінің салынуымен басталды. 1862 жылы Мейбериде, қазіргі Lion Retail Park орналасқан жерде Корольдік драмалық колледж ашылды. Колледж 1877 жылы жабылды. 1884 жылы Ориенталдық институт ашылды, бірақ 1898 жылы жабылды. 1859 жылы Уокинг мүгедек қылмыстықтар түрмесі Лондон некрополі компаниясынан сатып алынған жерде ашылды. Алғашқыда мүгедек ер адамдар қамалды, кейін әйелдер бөлімі қосылды. Ерлер түрмесі 1889 жылға дейін жұмыс істеді, ал әйелдер түрмесі 1895 жылы жабылды, одан кейін созылмалы аурулары бар қылмыскерлердің санының азаюы оны қажетсіз етті. Бір кезде түрмеде психикалық ауруы бар адамдар да болды. Белгілі тұтқындар: Чарльз Кикхэм, Джордж Бидуэлл және Джон Линч. 1880 жылдары 1887 жылы Уокинг полиция бөлімі ашылды; содан кейін 1889 жылы Уокинг футбол клубы құрылды. Осы жылы Уокинг мешіті (Батыс Еуропадағы алғашқы мақсатты мешіт) ашылды. Бхопал бәкшайымы Шахжахан оның салынуына қаржылай көмек көрсетті және қазір оның құрметіне Шахжахан мешіті деп аталады. Виктория ауруханасы 1899 жылы ашылды. Уокинг 1890 жылы электр энергиясын, ал 1891 жылы газды алды. 1899 жылы Уокингтің кәріз жүйесі салынды.

Темір жолдар

1838 жылы Лондон және Саутгемптон компаниясы (1839 жылы Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолы деп аталды) Винчфилдке дейін темір жол салу арқылы Уокингке келді. Уокинг ортақ станциясы (қазіргі Уокинг станциясы) ашылды.

Саясат

1830 жылы Уокинг приходында азаматтық наразылықтар болды. 1834 жылы Гилдфорд (Уокинг приходын қамтиды) және Чертси (Хорселл приходын қамтиды) кедейлер заңы бірлестіктері құрылды. Ерекше айта келерлік жайт, 1864 жылы Гилдфорд және Чертси жолдар округтері құрылды. 1872 жылы Гилдфорд және Чертси ауылдық санитарлық мекемелері құрылды; ал 1874 жылы Уокинг мектеп басқармасы құрылды. Уокинг жергілікті басқармасы 1894 жылы құрылды. Ол алғаш рет Голдсворт залында Кнафилл, Сент-Джонс, Мейфорд, Саттон Грин, Бруквуд, Олд Уокинг, Мейбери округтерін өкілдік ететін 18 кеңесшімен отырыс өткізді. 1895 жылы Уокинг қалалық округтік кеңесі құрылды, ол жергілікті басқарманың және Чертси ауылдық округтік кеңесінің орнын басты.

Газеттер

1894 жылы "Woking News" газеті Чертси-роудтағы кеңселерден алғаш рет жарық көрді. Әр данасы 1 пенни тұрды. 1895 жылы "Woking Mail" газеті Goldsworth Road кеңсесінен алғаш рет жарық көрді. Әр данасы 1/2 пенни тұрды. Кейіннен бұл газеттер бірігіп "Woking News and Mail" газеті болып өзгерді.

1900-1945 жылдар

1930 жылы Уокинг кеңесіне Арм колледжі герб берді. Бұл қызығушылық тудырады, себебі ол Мэнордың бұрынғы иелерінің гербтерінен алынған бөліктерден құралған. Гербтің геральдикалық сипаттамасы: Алтын және қызыл түстермен төрт бөлікке бөлінген, алтын гүлдер арасында бірінші және төртінші бөліктерде флер-де-лис, екінші және үшінші бөліктерде фрет орналасқан, барлығы түстері ауыстырылған. Девизі "Fide et Diligentia" – "Иман және Еңбекпен". Ортадағы крест – Эдуард Исповедниктің кресті, ал гербтің қызыл және алтын түстері король Джон Мэнорды сыйлаған Бассетт отбасының гербінен алынған. Екінші және үшінші бөліктердегі фреттер 1281 жылдан бастап Уокингті иеленген Деспенсердің гербінен алынған; ал Уокинг гербінің бірінші және төртінші бөліктеріндегі флер-де-лис Бофорт гербінен алынған, Мэнор 1416 жылы осы отбасының иелігіне өтті. 1924 жылы жергілікті саудагерлерді жарнамалайтын "Woking Offers" тегін газеті жарық көрді. 1928 жылы "Woking Offers" газеті "Woking Outlook" деп өзгертілді, ал 1933 жылы "Woking Review" деп аталды. Бұл Ұлыбританиядағы ең көне тегін газет деп саналады. 1924 жылы Энтони Уотерр Кнафилл балабақшасынан Уотерс паркін Уокингке сыйлады. Кнафилл футбол клубы сонда ойнауын бастады. 1945 жылы Германиядан ұшырылған V-2 зымыраны Уокингке құлады.

Коммуналдық қызметтер

1902 жылы Уокинг қаласындағы газ шамдары электр шамдарымен ауыстырылды. Бес жыл өткен соң Хорселлде кәріз жүйесі пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уокинг өрт сөндіру бригадасы Ұлттық өрт сөндіру қызметінің соғыс уақытындағы басқаруына көшті және 1948 жылдың 1 сәуірінен бастап Суррей округі кеңесінің қарауына берілді.

Мекемелер

1900 жылы алғашқы Уокинг ашық ауадағы жүзу бассейні ашылды. 1935 жылы екінші Уокинг ашық ауадағы жүзу бассейні ашылып, сол жылы Уокинг жүзу клубы құрылды. 1929 жылы Уокинг кітапханасы есігін ашты.

Көлік

1902 жылы Гилфорд және аймақтық моторлық қызметтер Гилфорд пен Уокинг аймағында автобус тасымалын бастады. Бұдан әрі, Уокинг пен Багшот жеңіл темір жолы жобасы ұсынылды, ол Уокинг/Хорселл шекарасының Уокинг жағындағы қазіргі Голдсворт паркі аумағынан өтуі тиіс еді. Бірақ 1910 жылға қарай бұл жоба тоқтап қалды. Содан кейін 1915 жылы Гилфорд және аймақтық моторлық қызметтерді Альдершот және аймақтық тракция компаниясы сатып алды, ол Гилфорд пен Уокинг аймағындағы қызметтерді толығымен өз бақылауына алды. 1923 жылы Оңтүстік темір жолы құрылды. Ол Вокинг стансасы арқылы көптеген бағыттармен қатынайтын. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік темір жолы үкімет бақылауына көшті.

Мартинсайд

1908 жылы Хельмут П. Мартин мен Джордж Х. Хандасайд құрған, Бруклендте орналасқан Мартин мен Хандасайд авиакомпаниясы 1915 жылы атын Мартинсайд Лтд деп өзгертті, содан кейін кеңсесі мен ұшақтарды жасау қызметін Вокингтегі бұрынғы Шығыс институтына көшірді. 1918 жылға қарай Мартинсайд ұшақтарының өндірісі соншалық деңгейге жетті ki, ол Ұлыбританиядағы үшінші ірі ұшақ өндірушісі болды. 1920 жылы зауыт өрттен қирады, ұшақ өндірісі тоқтады, бірақ мотоцикл өндірісі 1922 жылы компания таратылғанға дейін жалғасты. 1924 жылы Мартинсайдтың активтері Aircraft Disposal Company (ADC) компаниясына өтті. 1926 жылы бұл орын Джеймс Уокер Инжиниринг болып, кейін Lion Works деп аталды.

1945 жылдан кейін

1983 жылы Уокинг Нидерландыдағы Амстельвеен қаласымен туыстық қарым-қатынас орнатты, алайда Достық шарты 1989 жылы қол қойылды. Содан кейін 1992 жылы Уокинг Франциядағы Ле Плессис Робинсон қаласымен туыстық қарым-қатынас орнатты, бірақ Достық шарты 1993 жылы қол қойылды. 1999 жылы Уокинг Германиядағы Раштат қаласымен туыстық қарым-қатынас орнатты, алайда Достық шарты 2001 жылы қол қойылды.

Ірі жергілікті жұмыс берушілер

1947 жылы Kenwood Уокинг қаласында қызметін бастады, ал 1961 жылы компания Хэмпширдің Хавант қаласына көшкен кезде қаладан кетіп қалды. 1961 жылға қарай Kenwood-та 700 адам жұмыс істеді. 1957 жылы James Walker Engineering Олд Уокингте жаңа орын ашты, ол 2006 жылы жабылды. 1963 жылы McLaren Racing Team құрылды, ал 1999 жылы олар жаңа Mercedes SLR құрастыруға кірісті. 1976 жылы British American Tobacco Экспорт үйі мұнарасына көшті. 2001 жылы Telewest орналасты, ал алты жылдан кейін Virgin Media болды. 2009 жылы Mouchel Group PLC жақын жердегі West Byfleet-тегі West Hall-дан Export House-қа, Mustang Engineering компаниясымен бірге көшіп келді.

Спорт

1954 жылы Уокинг сквош клубы құрылды, ал 1968 жылы Уокинг садақ ату клубы ашылды. 1994 жылы Уокинг футбол клубы ФА кубогын жеңіп алды, және 1995 және 1997 жылдары оны қайта жеңіп алды.

Қалалық жоспарлау

1953 жылы Суррей жоспары 1970-жылдардың ортасында Уокинг қалалық округінің халқы шамамен 67 000-ға жететінін көздеген, бірақ 1961 жылғы халық санауы осы көрсеткіштен асып кетті. 1965 жылы жаңартылған қала жоспары 1981 жылға қарай халқы 97 000-ға жететінін болжады және 3 жаңа тұрғын үй жобасын салуды ұсынды, олардың бірі Слоккокстің балалар бақшаларына тиесілі жерге салынбақ болған «Slococks» деп аталды. 1970 жылы New Ideal Homes және Woking Council «Slococks» салу үшін серіктестікке келісті. 1973 жылы тұрғын үй кешенін салу жоспары Үкімет тарапынан бекітілді. Жоба Голдсворт паркі деп аталды. Жұмыс Голдсворт Вейлде басталды (бірінші кезең – Уилдерс Клоуз және т.б.), шамамен 4500 үйге және шамамен 15 000 тұрғынға арналған. Сондай-ақ көл, спорттық жабық кешендер, гольф алаңы, дүкендер, жүзу бассейні, кітапхана, өнеркәсіптік аймақ, жастар орталықтары, пабтар, шіркеулер, өрт сөндіру стансасы және әлеуметтік инфрақұрылым салу жоспарланған. Бір жыл өткен соң алғашқы тұрғын үйге көшіп кірді.

Мекемелер

1971 жылы Wolsey Place сауда орталығы ашылды. Осы кезеңде Орталық залдар мен Уокинг орталық кітапханасы да есігін ашты. 1973 жылы жаңа жабық Уокинг бассейні (Орталық бассейн деп аталды) А320 тас жолындағы Toys'R'Us және Peacocks Corner орналасқан жерге жақын ашылды. Парктегі бассейн 1989 жылы пайдалануға берілді. 1977 жылы Марджори Ричардсон (1962/3 жылдары Уокинг қалалық округтік кеңесінің 46-шы төрағасы) Уокингте зейнеткерлерге арналған орталық ашты. 1983 жылы Глостер герцогы Уокинг әкімшілік кеңсесін ашты. 1992 жылы Peacocks сауда орталығы, кітапхана, Қала қақпасы, кинотеатр, Жаңа Виктория театры және Парктегі бассейндегі демалыс лагунасы ашылды. Олардың құрылысы үшін Орталық залдар, Орталық бассейн және Уокинг орталық кітапханасы бұзылды. 1996 жылы "Планеталар" ойын-сауық кешені құрылысын аяқтады. 2010 жылы Peacocks орталығының алдына шыныдан жасалған қосымша бөлім салынды. Кейбір жергілікті тұрғындар бұрынғы сағатты көре алмағаны үшін бұл өзгеріске қарсы болды. 1999 жылы Суррей тарихы орталығын Уэльс принці Чарльз ресми түрде ашты. 2007 жылы Уокинг теміржол станциясының қала жағындағы Альбион алаңындағы навес құрылысы 3,1 миллион фунт стерлингке аяқталды.

Саясат

1974 жылы Уокинг қалалық кеңесі құрылды, ол қалалық округтік кеңестің орнына келді және консерваторлардың бақылауында болды. 1994 жылы Уокинг қалалық кеңесі консерваторлар бақылауынан түгелдей бақылаусыз жағдайға (No Overall Control) өтті. 1999 жылы Иан Иствуд қала әкімінің орынбасары болды. Сол жылы Кент, Суссекс, Гэмпшир және Уайт аралы, Суррей, Беркшир, Букингемшир және Оксфордширді қамтитын Оңтүстік-Шығыс аймақтық ассамблеясы құрылды. 2006 жылы Уокинг қалалық кеңесі "Преоритетті үйлер" – қолжетімді тұрғын үйді басты орынға қою" деген жеке қаржыландыру (PFI) жобасын жариялады. Жоспарланған құрылыс Моур-Лейннің солтүстігінде, Вестфилдте аралас иелік ету қағидаларымен 190 қолжетімді үйді қамтитын бір жерде орналасады. 2007 жылдың 23 наурызында, жұма күні, принц Чарльз "Пиакс" сауда орталығында климаттық өзгерістерге арналған көрмені ашты. "Қоғамдық бизнес" және "Британ сауда орталықтары кеңесі" (BCSC) бірлесіп ұйымдастырған, "Климат тобы" қолдауымен өткен көрмеде "қайта өңдеу, энергияны пайдалану, көлік, қалдықтарды азайту және жергілікті өнімдер" туралы ақпараттар ұсынылды.

Телефон кодтары

1989-1994 жылдар аралығында 04862 нөмірі 0483-ке өзгертілді. Бұның бастапқы себебі 04862 Гилдфордтың RING коды болғандықтан, шын мәнінде 0GU62 дегенді білдірді. British Telecom компаниясы Ұлыбританиядағы көптеген RING кодтарын оларға сәйкес CORE кодтарына көшіруге шешім қабылдады (Гилдфордтың CORE коды 0483 іс жүзінде 0GU3 дегенді білдірді). 1994 жылы Уокингтің STD телефон коды 0483-тен 01483-ке өзгерді, сондай-ақ Ұлыбританиядағы көптеген аймақтық кодтар Phoneday күні өзгертілді.

Көлік мәселелері

1993 жылдың 14 желтоқсанында Уокинг пен Вест-Байфлит арасындағы теміржол жолдарында болған жарылыс пойыз қатынасын тоқтатты және аймақтағы 9 станцияның жабылуына себеп болды. 1996 жылы South West Trains Уокинг станциясы арқылы өтетін көптеген пойыз бағыттарына жеңімпаз атанды (бұрынғы BR Network South East/South West Division). 2002 жылы Arriva компаниясының Голдсворт Парк сауда орталығындағы Уокинг депосы жабылып, Гилфордқа көшірілді.

Басқа да маңызды оқиғалар

1963 жылы The Rolling Stones Woking қаласындағы "Аталанта" бал залында концерт берді. Пол Веллер 1958 жылғы 25 мамырда Ширвотерде дүниеге келді. Ол 1972 жылы Jam тобын құрды. 2001 жылы C&A Goldsworth Park Trading Estate-дегі Swiftflow таратқыш қоймасын жапты. Содан кейін 2003 жылы бұрынғы C+A қоймасының орнында, Кестрел-Вейде жаңа, үлкен қойма салынды.