Александр Осуалд Броди: Әскери шенеунік және саяхатшының өмірі

Кіріспе

Америкалық әскери офицер және саясаткер (1849–1918)

Александр Освальд Броди (13 қараша 1849 – 10 мамыр 1918) – американдық әскери офицер және инженер. Ол Үнді соғыстары кезінде көзге түсіп, испан-американ соғысында Rough Riders құрамындағы қызметімен танымал болды. Теодор Рузвельтпен достығының арқасында Броди 1902–1905 жылдар аралығында Аризона территориясының губернаторы болып тағайындалды.

Өмірбаян

Александр О. Броди Шотландия королі Роберт III-нің тікелей ұрпағы болды. Оның отбасы Солтүстік Шотландиядан шыққан және оның Броди кланының тармағы Кейтнесс Бродиі деп аталады. Броди 1849 жылдың соңында Нью-Йорк штатының Эдвардс қаласының жанында Джозеф пен Маргарет (Браун) Бродидің отбасында төрт баланың екіншісі болып дүниеге келді. 13 жасында Нью-Йорк штатының Кантон қаласында Санкт-Лоуренс университеті басқаратын пансионда оқыды. Броди 1866 жылы АҚШ Әскери академиясына қабылданды және бітіргеннен кейін 1870 жылдың 15 маусымында АҚШ 1-ші кавалерия полкінің екінші лейтенанты болып тағайындалды. Жаңадан тағайындалған офицер ретінде Броди Апач лагеріне тағайындалды, онда ол генерал Джордж Круктың Аризона территориясындағы науқанына қатысты. Осы қызмет барысында бірнеше маңызды оқиғалар болды. 1871 жылдың 21 маусымында Броди мен бес сарбаздан тұратын топты апачилердің көп сандық тобы шабуылдады. Жас лейтенант сегіз сағатқа созылған шайқас барысында тобының оқ-дәрісін басқарды және түн құлғаннан кейін лагерьге аман-есен оралды. Сол күні көрсеткен ерлігі үшін Броди әскери министрдің алғыс айтуын алды. Басқа бір оқиғада ол тағы бір сарбазбен бірге Сан-Карлос апачилер резервациясынан қашқан апачилер тобын қуып, тұтқынға алды. Топты тапқаннан кейін, олардың басшысы Бродиді өлтіремін деп қорқытты. Броди жауап ретінде басшыны атып өлтірді. Бұл оқиғаны көрген қалған апачилер резервацияға бейбіт түрде оралды. 1874 жылдың тамызында ол Вашингтон штатының Уолла-Валла фортына тағайындалды, онда бас Джозефтің және оның Нез Персе тобына қарсы науқанға қатысты. Содан кейін Броди Калифорниядағы Бенисия Арсеналында және Вашингтондағы Форт Колвиллде қызмет етті, содан кейін 1876 жылдың 25 мамырында аға лейтенант болып жоғарылатты. Осы жоғарылатумен бірге Броди Вашингтон штатының Уолла-Валла қаласынан Кейт Рейнольдсқа үйленді. Оның әйелі мен жаңа туған қызы 1877 жылдың тамызында немесе қыркүйегінде босанған кезде қайтыс болды, ал Броди 1877 жылдың 30 қыркүйегінде қызметтен кетті. Әскери қызметтен кеткеннен кейін Броди Канзаста мал өсіруші болып жұмыс істеді және Дакота территориясында кенші болды, содан кейін 1883 жылдың тамызында Миссури штатындағы Джефферсон казармасында АҚШ атты әскеріне қайта қосылды. Оның әскерге қайта шақырылуы оны Аризона территориясына қайтарды, ол 1884 жылдың ақпанында демобилизацияланды. Территорияда қалып, Броди Прескотта тұрақты тұрақтап, азаматтық және тау-кен инженері ретінде аумақта жұмыс істеді. 1887 жылдан 1890 жылға дейін ол Викенбургтен солтүстікке қарай Хассаямпа өзеніндегі Уолнат Гроув бөгетінің бастығы және бас инженері болып жұмыс істеді. Бөгеттің құрылысы аяқталуға жақын болғанда, 1890 жылдың ақпанында су тасқынынан бөгет құлап, 70 адамның өміне қиындық тудырып, миллиондаған долларлық зиян келтірді. Броди бөгет құрылысының нашар сапасы туралы бұрыннан хабарлағандықтан, оның кінәсі жоқ деп танылды. 1891 жылы Броди Аризона территориясының ұлттық гвардиясының командирі болып тағайындалды, губернатор Джон Н. Ирвин осы лауазымда 1892 жылдың мамырына дейін қызмет етті. 1892 жылдың 15 желтоқсанында Броди Мэри Луиза Хэнлонға үйленді. Екінші миссис Броди Уолнат Гроув бөгетінің құлдырауынан аман қалған. Оның алыс туысы Генри Шпинглер ван Бьюрен бөгетті салған компанияның президенті болды. Олардың екі ұлы болды, біріншісі 1896 жылы қайтыс болды, екіншісі 1898 жылы дүниеге келді. Саяси тұрғыдан, Броди 1893 жылдан 1895 жылға дейін Явапай округінің тіркеушісі болып қызмет етті және 1898 жылы территориялық делегатқа республикалық үміткер болды, ол соғыс батыры ретінде территорияға оралған кезде.

Alexander O. Brodie was a lineal descendant of Robert III, King of Scotland. His family originated in Northern Scotland and his branch of the Clan Brodie is known as Brodie of Caithness. Brodie was born to Joseph and Margaret (Brown) Brodie near Edwards, New York, in late 1849, the second of four children. By age 13 he was a student in a boarding school in Canton, New York operated by St. Lawrence University. Brodie received an appointment to the United States Military Academy in 1866 and upon graduation was commissioned a Second Lieutenant in the 1st Cavalry Regiment (United States) on June 15, 1870. As a newly commissioned officer, Brodie was assigned to Camp Apache, where he participated in General George Crook's campaign in Arizona Territory. During this assignment there were several events of note. On June 21, 1871, Brodie and a group of five troopers were ambushed by a numerically superior band of Apache fighters. The young lieutenant managed his group's ammunition supply over the course of an eight hour fight, and returned safely to camp after nightfall. As result of his efforts that day, Brodie received a personal commendation from the Secretary of War. During another incident he and one other soldier pursued and captured a band of Apache that had escaped from the San Carlos Apache Indian Reservation. After finding the group, the band's leader threatened to kill Brodie. Brodie responding by shooting the chief. After seeing this exchange the rest of the band returned peacefully to the reservation. In August 1874, he was assigned to Fort Walla Walla, Washington where he participated in the campaign against Chief Joseph and his band of Nez Perce. Following this, Brodie served at Benicia Arsenal, California and Fort Colville, Washington before being promoted to first lieutenant on May 25, 1876. Around the time of his promotion, Brodie married Kate Reynolds of Walla Walla, Washington. His wife and newborn daughter died during childbirth in August or September 1877, and Brodie resigned his commission on September 30, 1877. After leaving the military, Brodie worked as a cattleman in Kansas and miner in Dakota Territory before enlisting in the U. S. Cavalry at Jefferson Barracks, Missouri in August 1883. His enlistment returned him to Arizona Territory, where he was discharged in February 1884. Remaining in the territory, Brodie established a permanent residence in Prescott while working around the territory as a civil and mining engineer. From 1887 till 1890 he worked as superintendent and chief engineer of the Walnut Grove Dam on the Hassayampa River north of Wickenburg. As the dam was nearing completion, in February 1890, a flood caused the dam to collapse, causing 70 deaths and millions of dollars in damage. Brodie himself was held innocent of wrongdoing in the failure as he had publicly called for higher construction standards on the project. In 1891, Brodie was appointed commander of the Arizona Territorial National Guard by Governor John N. Irwin, a position he held till May 1892. On December 15, 1892, Brodie married Mary Louise Hanlon. The second Mrs. Brodie was a survivor of the Walnut Grove Dam failure. A distant uncle, Henry Spingler van Beuren was the president of the company that built the dam. The couple had two sons, with the first dying in 1896 and the second being born in 1898. Politically, Brodie served as Yavapai County recorder from 1893 till 1895. and was the Republican nominee for Territorial delegate in 1898, when he returned to the territory as a war hero.

Испан-Америкалық соғыс

1898 жылдың 3 наурызында Испания мен АҚШ арасындағы соғыс басталуы мүмкін болған кезде, Броди президент Уильям МакКинли мен губернатор Майрон Х. Маккордқа ерікті ат әскерін құруға рұқсат сұрап телеграмма жіберді. Испания-Америка соғысы басталғанда Rough Riders құрылды және Аризона территориясына 170 адамдық квота бекітілді. Броди 1898 жылдың 25 сәуірінде майор шенімен жоғары офицер болып тағайындалды. Сан-Антониода (Техас штаты) жаттығудан өткеннен кейін Бродидің бөлімі Кубаға жіберілді. 1898 жылдың 24 маусымында Лас-Гуасимас шайқасында оң білегіне оқ тиіп жараланды. Алғашқыда шайқастан кетуден бас тартқан майор Броди, ақырында ауырсыну мен қан жоғалту салдарынан шайқас алаңынан кетуге мәжбүр болды. Ол Кубадан эвакуацияланып, Нью-Йорк штатындағы Форт-Уодсворт ауруханасында емделді. Жарасынан жазылғаннан кейін, Броди 1898 жылдың 11 тамызында Rough Riders қатарына қайта оралды және подполковник шеніне көтеріліп, Теодор Рузвельттің орнына бөлім командирі болды. Броди 1898 жылдың 15 қыркүйегінде әскери қызметтен босатылып, Аризона территориясына кен инженері болып жұмыс істеу үшін оралды.

Басқарушылық

Оукс Мерфи Аризона территориясының губернаторы лауазымынан кеткеннен кейін, Броди осы лауазымға ұсынылып, 1902 жылдың 1 шілдесінде қызметке кірісті. Оның алғашқы айлары жаңа шенеуніктерді тағайындаумен және әкімшілігін ұйымдастырумен өтті. 22-ші Аризона аумақтық заң шығарушы жиналысына дейін болған маңызды іс-әрекет – Перл Хартты моральдық негізде кешіру болды. Сол кезде ол Юма аумақтық түрмесіндегі жалғыз әйел тұтқын болды және оның болуы күзетшілер мен басқа тұтқындардың назарына таласуына себеп болып, тәртіпсіздік тудырды. 1902 жылдың желтоқсанында Хартқа аумақтан кету шартымен кешірім берілді, ол осы шартты дереу орындады. Жаңа губернатордың этикалық қағидаларын көрсететін тағы бір әрекет – жеке пайдалануға арналған 750 АҚШ долларын пайдаланудан бас тартуы болды. Броди бұл қорды құруға қатысты заңнамалық актіні заңсыз деп есептеді, себебі оның теріс пайдалануды болдырмау үшін бақылау тетіктері болмады. 1903 жылдың қаңтар айында 22-ші заң шығарушы жиналыс жұмысын бастағанда, Броди аумақтық салық кодексіне бірнеше өзгеріс енгізуді сұрады. Оның алғашқы ұсынысы – тау-кен кәсіпорындарына салық ставкаларының жоғарылатуы болды, губернатор олардың аумақтық экономиканың басқа салаларымен салыстырғанда лайықты үлес төлемейтінін сенді. Сонымен қатар, ол жаңа теміржолдарға 10 жылға, ал су электр стансаларына 9 жылға салықтан босату ұсынды, бұл аумақта көлікті және электр қуатын өндіруді дамытуға ықпал етуі керек еді. Тау-кен кәсіпорындарына енгізілген басқа өзгерістерге кеншілер үшін сегіз сағаттық жұмыс күнінің белгіленуі, теміржол қызметкерлері үшін 16 сағаттан аспайтын жұмыс уақытының шектелуі және кеншілерге компанияның дүкенінде ғана қолданылатын, компанияның төлем қағаздарымен (скрип) жалақы төлеу практикасын тоқтату кірді. Броди сондай-ақ губернатордың хатшысының жалақысын жылына 125 доллардан 150 долларға дейін көтеруді сұрады. Сессияда қабылданған басқа заңдарға стоматологтар мен дәрігерлерді лицензиялауды талап ететін заңдар, мектептерде сабақ кезінде АҚШ туын ілуді талап ететін заңдар, аумақтық психиатриялық аурухананың инфрақұрылымын кеңейту және 1000 немесе одан көп тұрғыны бар мектеп округтеріне музыка және сурет мұғалімдерін жұмысқа алуға рұқсат беру кірді. Броди сессияның екі заң жобасы бойынша да беделді емес ұстанымды қабылдады. Біріншісі – әйелдерге дауыс беру құқығын беру туралы заң жобасына қарсылық көрсету болды. Броди жеке өзі әйелдердің сайлау құқығын қолдағанмен, бұл заң жобасы Аризонаның негізгі заңының шектеулеріне сәйкес келмейтініне байланысты оған қарсы шықты. Екінші беделді емес ұстаным – Нью-Мексикомен бірлескен штат құруды қолдайтын заң жобасын мақұлдауы болды. Заң шығарушы жиналыстар арасында Броди Аризона рейнджерлерінің санын он төрттен жиырма алтыға дейін ұлғайтуға жауапты болды. Одан кейін ол Рузвельт бөгеті үшін жерді таңдады. 1905 жылғы заң шығарушы жиналыстың басында губернатор Нью-Мексикомен бірлескен штат құру мүмкіндігін зерттеудің екі жылдық нәтижелерін жариялады, Аризона тұрғындары мұндай қадамға күшті қарсылық білдіргенін және заң шығарушылардан мұндай бірігуге қарсы шығуын сұрады. Өтінішті тыңдағаннан кейін заң шығарушы орган АҚШ Конгресіне бірлескен штат құруға қарсылық білдіретін меморандум жіберді. Броди сессия алдындағы сөзінде салық реформасы туралы алдыңғы сессиядағы өтінішін қайталады. Сондай-ақ ол "әйелдерді тастап кетудің өсіп келе жатқан проблемасымен" күресу және аумаққа көшіп келіп, туберкулезден зардап шегушілерді емдеу үшін санаторий құру туралы заңдарды қабылдауды сұрады. Броди 1905 жылдың 14 ақпанында губернаторлық лауазымынан кеткенін мәлімдеді. Демократтар бақылауындағы заң шығарушы орган республикалық губернаторға оның құрметінің белгісі ретінде салтанатты қылыш сыйлады.

Following the resignation of Oakes Murphy as Governor of Arizona Territory, Brodie was nominated for the position and sworn into office on July 1, 1902. His first several months were spent appointing new officials and organizing his administration. An action of note prior to the convening of the 22nd Arizona Territorial Legislature was the pardon of Pearl Hart on moral grounds. At the time, the outlaw was the only female at the Yuma Territorial Prison and her presence was causing disruptions as guards and other prisoners vied for her attentions. The December 1902 pardon was made on the condition that Hart leave the territory, a condition she quickly fulfilled. Another display of the new Governor's ethical stance was his refusal to use a US$750 discretionary fund which was available for his personal use. Brodie considered the legislative appropriation which created the fund illegal as it had no oversight provisions to prevent misuse. With the start of the 22nd Legislature in January 1903, Brodie requested several changes to the territorial tax code. The first change he asked for was increasing the tax rates for mining operations which the Governor felt were not paying a fair share in comparison to other parts of the territorial economy. He also proposed an exemption from taxation of 10 years for new railroads and 9 years for hydroelectric dams to encourage additional transportation and electrical generation capabilities within the territory. Other changes to mining operations were the establishment of an eight hour day for mine workers, with railroad workers receiving a limit of 16 consecutive hours of work, and outlawing the practice of paying miners in company scrip redeemable only at the company store. Brodie also requested the pay for the governor's secretary be increased from US$125 to US$150/year. Other legislation coming from the session were laws requiring the licensing of dentists and physicians, requiring schools to fly the United States flag during hours the school was in session, expanding the facilities of the territorial insane asylum, and authorizing school districts with 1,000 or more residents to hire music and art instructors. Brodie also took unpopular stances on two of the session's bills. The first stance was opposition to a bill granting women the right to vote. Brodie, who personally supported women's suffrage, opposed this bill on the basis that it was not permitted under the limitations of the Arizona Organic Act. The second unpopular stance was endorsing a bill supporting joint statehood with New Mexico. Between legislative sessions, Brodie was responsible for expanding the size of the Arizona Rangers from fourteen to twenty six men. This was followed by him selecting the site for Roosevelt Dam. At the beginning of the 1905 legislative session, the Governor announced the results of a two year study on possible joint statehood with New Mexico, finding the residents of Arizona strongly opposed such an action, and appealed to the legislature to oppose such a merger. After hearing the appeal the legislature memorandized the U. S. Congress expressing their opposition to joint statehood. Brodie's address to the session repeated his request to the previous session for tax reform. He also requested laws to deal with the "growing evil of wife desertion" and for creation of a sanatorium to treat the growing numbers of people suffering from tuberculosis migrating to the territory. Brodie announced his resignation as governor on February 14, 1905. As a token of their esteem the Democratically controlled legislature presented the Republican governor a ceremonial saber.

Қызметтен кейін

Губернатор лауазымынан кеткеннен кейін Броди майор шенімен АҚШ армиясына қайта оралды. Соғыс министрлігінің мұрағат және зейнетақы кеңсесінде қысқа ғана қызметтен кейін, ол Филиппинге, монахтардың жер дауына қатысты комиссияға жіберілді. 1907 жылы ол Дакота департаментінің генерал-адъютанты болып тағайындалды, ал 1911 жылы сол қызметті атқару үшін Калифорния департаментіне ауыстырылды. Борди 1912 жылы полковник шеніне көтерілді және 1913 жылы әскери қызметтен зейнетке шықты. Броди Нью-Джерси штатының Хэддонфилд қаласына көшіп, Гринфилд Холлде қоныстанды. Броди 1918 жылдың 10 мамырында қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.