Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вануатудағы дәстүрлі кездесу орны
Traditional meeting place in Vanuatu
Накамал – Вануатудағы дәстүрлі кездесу орны. Ол жиналыстар, рәсімдер және кава ішу үшін пайдаланылады. Накамал Вануатудың барлық маңызды қауымдастықтарында кездеседі, бірақ накамалдың дизайны мен оған байланысты дәстүрлер аймақтар бойынша өзгеше болады.
A nakamal is a traditional meeting place in Vanuatu. It is used for gatherings, ceremonies and the drinking of kava. A nakamal is found in every significant Vanuatu community, but the design of the nakamal and the traditions surrounding it vary between areas.
Этимология
Накамал термині – Вануатуда қолданылатын, Солтүстік Эфате сияқты кейбір мұхиттық тілдерден алынған бислама сөзі. Бұл тілдерде мұндай сөзді na kamal(i) деп жіктеуге болады, ол жалпы қолданылатын сөздік бөлшегі na және камал немесе камали есімдіктерін біріктіреді. Көне мұхиттық және көне малайя-полинезия тілдеріндегі *kamaliR этимологиялық түбірінен шыққан, ол "ерлер үйі" деген мағынаны білдіреді. Океандық емес тілдердегі туыс сөздерге Себуано және Тагалог тілдеріндегі kamalig ("астық сақтау қоймасы") жатады.
The term nakamal is a Bislama word, borrowed from certain Oceanic languages spoken in Vanuatu, such as North Efate. In those languages, such a form can be parsed as na kamal(i), combining the common article na and a noun kamal or kamali. Ultimately, it descends from a Proto Oceanic and Proto Malayo Polynesian etymon *kamaliR, meaning "men's house". Cognates in non Oceanic languages include Cebuano and Tagalog kamalig “granary”.
Дәстүрлі накамальдар
Вануатудың солтүстігі мен орталығында накамаль көбінесе белгілі бір басшының жетекшілігімен, бүкіл қауымның күшімен дәстүрлі материалдардан салынған үлкен ғимарат болып табылады. Накамалға әдетте ерлер ғана кіре алады, ал ғимарат үйленбеген ерлер мен ұлдардың, сондай-ақ ауылға келген ер азаматтардың тұру және демалу орны ретінде пайдаланылуы мүмкін. Маңыздысы, көптеген накамальдердің құлыпталатын есігі жоқ, бұл барлық достық келгендерге қош келдің деуді білдіреді, бірақ кіреберісте малдың кірмеуі үшін төменгі кедергі орнатылуы мүмкін. Накамалдың алдында көбінесе билер мен ашық ауада жиналулар үшін пайдаланылатын тегіс алаң – насара болады. Вануатудың оңтүстігінде накамаль үлкен, жабық сыртқы кеңістік болуы мүмкін, мысалы, банян ағашының көлеңкесінде. Вануатудың астанасы Порт-Виладағы ұлттық басшылар кеңесінің (Мальватумаури) жиналыс ғимараты дәстүрлі накамаль үлгісінде салынған.
In north and central Vanuatu, the nakamal generally takes the form of a large building, assembled from traditional materials with the help of the entire community, under the direction of a particular chief. Entry to the nakamal is often restricted to men, and the building may be used as a sleeping and living area for unmarried men and boys and for male visitors to the village. Significantly, most nakamals lack a lockable door, indicating that all friendly visitors are welcome, although there may be a low barrier across the entrance to keep out animals. In front of a nakamal there is often a flattened clearing, or nasara, used for dances and outdoor gatherings. In southern Vanuatu, a nakamal may be a large, sheltered outdoor space, such as under a banyan tree. In Vanuatu's capital Port Vila, the assembly building of the national council of chiefs (Malvatumauri) is designed in the form of a traditional nakamal.
Накамал кава-бақша ретінде
Накамалдың қазіргі кездегі ең маңызды қызметі – кава дайындау және ішу орыны болып табылады. Вануату қалаларында және көршілес Жаңа Каледонияда "накамал" термині кава сатылатын барды білдіруі мүмкін, бірақ Вануатудың ауылдық аймақтарында дәстүрлі накамал (кава дайындау – бұл ортақ іс-әрекет және көбінесе ақша қолма-қол айналыспайды) кава барынан өзгеше болып келеді. Кава сатылатын қалалық накамал немесе кава барлары кіреберісінде орналасқан түрлі түсті шам арқылы жарнамаланады.
The nakamal’s most prominent function nowadays is as a place for the preparation and drinking of kava. In urban Vanuatu, and in neighbouring New Caledonia, the term nakamal may be used for a kava bar where the drink is sold, although in rural Vanuatu a traditional nakamal (where kava preparation is a communal activity and money does not usually change hands) is distinct from a kava bar. An urban nakamal or kava bar at which kava is available for sale is advertised by a coloured light displayed at the entrance.