Кіріспе

Шығарып кеткен динозаврлар туысы

Чилингзавр ("Чилингті кесіртке") – Қытайдың Сычуань провинциясындағы Жоғарғы Шаксимао формациясынан табылған, Кентрозаврға ұқсас, шөппен қоректенетін стегозаврлар туысы. Оның жасы оны стегозаврлардың ең ежелгі түрлерінің бірі етеді, ол шамамен 160 миллион жыл бұрын өмір сүрген. Өсімдік жегендіктен, ғалымдар Чилингзавр сол кезде көптеп өскен папоротниктер мен цикадаларды жеген болуы мүмкін деп есептейді.

Ашық жерлер мен түрлер

Чиалингзаврдың қазбаларын 1957 жылы геолог Куан Яову немесе Гуан Яо Ву Қытайдың оңтүстігіндегі Чиалинг өзенін зерттеу кезінде Кусиан ауданының Тайпинстай қаласында тапқан. Типтік түрі Chialingosaurus kuani деп аталып, екі жыл өткен соң 1959 жылы палеонтолог Ян Чжунцзянь ("C. C. Young") сипаттаған. Туыс атауы Чиалингке сілтеме жасайды. Ал түр атауы Куанды құрметтеу үшін берілген. Чиалингзавр Қытайдан сипатталған алғашқы стегозавр болды. Голотипі IVPP 2300 Жоғарғы Шаксимао формациясының Оксфорд-Киммеридж кезеңіне жататын қабатынан табылған. Бұл бас сүйегі жоқ жартылай қаңқа. Оған алты омыртқа, қалқанша сүйектері, жамбас сүйектері, оң жарымжүзді және үш тікен кіреді. 1978 жылдың қарашасынан кейін түпнұсқа материалды Чонцин қалалық мұражайының Чжоу Шиву толықтырған. CV 202 нөмірімен екінші үлгі қарастырылды. Ол жартылай бас сүйегі мен төменгі жақ сүйектері, бірнеше омыртқалар мен аяқ-қол элементтері және төрт пластинасы бар қаңқаны көрсетеді. Чжоу голотип пен CV 202 бір индивидқа жататындығы мүмкін деп санайды, себебі материалдардың арасында қайталау байқалмайды. Үшінші үлгі, CV 203, бас сүйегі жоқ жартылай қаңқа, паратип ретінде белгіленді. Барлық үлгілер жас немесе жартылай ересек. 1999 жылы Ли Куй, Чжан Югуан және Цай Кайдзи екінші түрді атады: Chialingosaurus guangyuanensis. Алайда, оның сипаттамасы берілмеген, сондықтан бұл атау nomen nudum ретінде қарастырылады.

Сипаттама

1959 жылы Янг диагноз қойып, жануардың жіңішке дене бітімін ерекше атап көрсетті. Сюзанна Мейдмент 2008 жылы тіпті Чиалингозавр куаниді стегозаврлардың филогенезиясы бойынша жарамсыз стегозаврлар тобына жатқызды. Бұл 2006 жылы Мейдмент пен Вейдің бұрынғы жұмыстарына сүйенген, онда авторлар Чиалингозавр үшін ешқандай аутапоморфияны немесе ерекше белгілер жиынтығын анықтай алмады, осылайша оны номен дубиум деп санайды. Дегенмен, 2004 жылы Галтон оның Кентрозаврға өте жақын болғанымен, бірақ одан да ерекшеленетін жағдайын анықтады. Донг оның Stegosaurinae-ге жататындығын растады.