Кіріспе

Сингапурлық миллиардер (1929–2024)

Ерте өмір

Уи Қытайдың Фуцзянь провинциясындағы Киньмен қаласында бизнесмен Вэй Кхенг Чианг пен Киньмен қаласының Жинчэн аймағындағы Ко Гек Сиудың отбасында дүниеге келді. Ко Гек Сиу Кенг Чиангтың бірінші әйелінің келісімімен екінші әйелі болды. 1937 жылы Уи мен оның отбасы Қытай-жапон соғысынан қашу үшін Борнеодағы Кучингке қашты. Сингапурға көшіп барғанға дейін ол шамамен бір жыл әкесінің бірінші әйелінің отбасында тұрды. Сингапур мен Малайзияға жапондықтардың басып кіруі оның білімін үзіліске ұшыратты, және Уи жапондық оккупацияның көп бөлігін Индонезиядағы Каримун аралында отбасымен өткізді. Жапондық оккупация аяқталғаннан кейін Уи Сингапурға оралып, Чунг Ченг орта мектебінде оқыды. Ол онда отаршылдыққа қарсы саяси қозғалысқа қатысты, британдық билік оны тергеді, содан кейін әкесі оны мектептен алып кетті.

Ерте мансап

1949 жылы Уи Кхенг Леонда жұмыс істеді, ал Уи сол кездегі үлкен активтер базасы мен филиалдар желісіне ие болған банк үшін келісім жасасқандығы үшін газет беттерінде жарияланды. 22 миллион долларлық мәміле UOB-ны алтыдан астам қарсыласын жеңіп, UOB-ның көлемін екі есеге арттырып, Сингапур мен Малайзиядағы екінші ірі банк тобын құрды. Уи кейін Чунг Хиау мәмілесін өзінің ең маңыздыларының бірі деп атады, себебі ол UOB-ның Азия нарығына кеңінен қадам басуын белгіледі. 1972 жылы UOB Гонконг биржасында тіркелді және Ли Ва Банкін сатып алды. Екі жыл өткен соң, әкесі UOB төрағасы қызметінен зейнеткерлікке шыққанда, Уи оның орнын басты. 1970-ші жылдардың соңында Уи Haw Par Brothers International және қытай тілдес Sin Chew Jit Poh газетінің төрағасы болды, сондай-ақ Сингапурдің Даму Банкінің (DBS), Sime Darby және Straits Steamship Company директорлар кеңесіне кірді. UOB тобы 1980-ші жылдары Far Eastern Bank және Өнеркәсіптік-Коммерциялық Банкті сатып алып, өсуін жалғастырды. Уи UOB-ны бағалы қағаздар брокерлік қызметіне, қорларды басқаруға және фьючерстік саудаға енгізіп, қонақүйлер мен сауда орталықтарын қоса алғанда жылжымайтын мүлікті сатып алды. The Business Times Уиді 1990 және 2001 жылдары Сингапурдың жыл іскері деп атады, ал АСЕАН Бизнес Форумы оны 1995 жылы АСЕАНның жыл іскері деп таныды. 1990-шы жылдары Сингапурдің банк секторын либерализациялау және шетелдік банктерге нарыққа кеңірек қол жеткізуді көздеген үкіметтің жоспарын сынаған Уи, UOB операцияларын күшейтілген бәсекелестікке бейімдеу және аймақтағы банктің кеңеюін жалғастыру үшін қайта құрылымдады. 2001 жылдың маусым айында UOB 10 миллиард долларлық ақша және акциялармен Overseas Union Bank (OUB) банкін сатып алды. Уи жергілікті бизнес мәдениетін жақсы түсінуінің арқасында, OUB-ны сатып алуға талпынған үкіметтік DBS-ті басып өтті. DBS-тің OUB-ға жасаған бұрынғы хабарланбаған ұсынысынан кейін бір күн өткен соң Уи OUB-ның негізін қалаушы Лиен Ин Чжоумен кездесіп, Лиен отбасын UOB-ға үлестерін сатуға көндірді. Кейін Уи сұхбатында Лиеннің жауабына қарамастан, OUB-ны сатып алуға ниеттенгенін айтты, өйткені бұл мәміле UOB-ның өмір сүруі үшін маңызды болды.

Қарсылық және мұрагерлік

2000 жылдардың ортасында Уи компаниялардың қайта құрылымдалуы кезінде UOB тобының әртүрлі компанияларына отбасылық бақылауды сақтауға қиындық туды. Бұл жағдай үкімет банктерге негізгі емес бизнес салаларындағы үлестерін белгіленген деңгейге дейін төмендетуді міндеттегеннен кейін орын алды. United Overseas Land (UOL), Overseas Union Enterprise (OUE), United Industrial Corporation (UIC) және Haw Par Corporation сияқты компаниялар UOB-да үлеске ие болғандықтан, және керісінше, кез келген компанияның жоғалуы Уи отбасының топқа және тіпті UOB-дың өзекті бизнесіне деген бақылауын әлсірететін еді. Алайда Уи, филиппиндік миллиардер Джон Гоконгвейдің сәтсіз әрекетінен кейін, UOL-ді мемлекеттік инвестициялық компания Темэсек Холдингс-тен сатып алудан қорғап, UIC-тің бақылауын сақтап қалды. 2006 жылдың қараша айында Уи, Сингапурдың қаржы индустриясындағы пионерлік еңбегі үшін Credit Suisse Ernst & Young Lifetime Achievement Award сыйлығын алды. Кейіннен газет басылымдары оны ең көп жалақы алатын жергілікті банк басшысы деп атады, 2006 жылы ол 9 миллионнан 9,25 миллион долларға дейін табыс тапқан. 2007 жылдың сәуірінде UOB-дың 65-ші жылдық жалпы жиналысында Уи банк президенті лауазымынан кетіп, оның орнына үлкен ұлы Э Чонг келді. Ол UOB төрағасы қызметін сақтап қалды, ол 18 елде 500-ден астам филиалы мен кеңсесі бар Сингапурдың нарықтық капитализациясы бойынша ең ірі банкіне айналды. 2017 жылы Уи 2018 жылдың сәуірінде UOB-тан кететіні жарияланды, бірақ ол төрағалыққа қатысуын жалғастырып, басқарманың құрметті кеңесшісі болып қалды. 2021 жылдың мамыр айына қарай Bloomberg Billionaires Index бойынша Уидің таза байлығы 9,47 миллиард АҚШ долларына бағаланды, бұл оны Сингапурдың ең бай адамдарының біріне айналдырды.

Жеке өмір

Біздің үш ұлымыз және екі қызымыз болды.

Қауымдастықтар

1969 жылы Уи Экономикалық даму кеңесіне және Валюта кеңесіне тағайындалды, ал келесі жылы Сингапур ғылым орталығы кеңесінің төрағасы болды. 1971 жылы Сингапур қытай сауда палатасының (кейін Сингапур қытай сауда және өнеркәсіп палатасы (SCCCI)) бірінші президенті болып сайланды және екі ерекше мерзімге қызмет етті. Ол SCCCI-нің құрметті президенті болды. 1972 жылы АСЕАН сауда-өнеркәсіп палаталары мен өнеркәсіптерінің басшысы және өкілі болды. Уи 1972 жылдан 2010 жылға дейін Хоккиен Хуай Куанды (клан қауымдастығы) басқарды, оған Уи отбасының алғашқы 30 миллион доллары қаражат бөлді. Бұл қайырымдылық қоры білім беруге және мұқтаждардың әл-ауқатын жақсартуға бағытталған, сонымен қатар қытай тілі мен мәдениетін және әлеуметтік интеграцияны насихаттайды.

Білім

Уи Чунг Ченг орта мектебі (Басты), Чунг Ченг орта мектебі (Ишун) және Наньянг кіші колледжінің бірлескен мектеп басқару комитетінің төрағасы болды. Ол сонымен қатар Сингапур Хоккьен Хуэй Куанының төрағасы да болды.

Тану

1971 жылы Сингапур үкіметі оған «Бинтанг Бакти Масаяракят» (Халыққа қызмет көрсету жұлдызы) орденін табыс етті, ал 1990 және 2001 жылдары «Сингапурдың жыл іскері» атағын иеленді. 2006 жылы банк секторына қосқан үлесі үшін оған алғашқы «Credit Suisse Ernst & Young өмір бойы жетістіктері» сыйлығы ұсырылды. 2008 жылдың шілдесінде Сингапур Ұлттық университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. 2009 жылы банк индустриясына және жалпы қоғамға қосқан үлесі үшін Уи «Азия банкирінің өмір бойы жетістіктері» сыйлығымен марапатталды. 2011 жылы Forbes журналы оны Сингапурдың ең бай адамы деп тізімдеді, оның күйі 4,2 миллиард долларды құрады. Уи SFCCA-дағы және NTU проканцлері лауазымындағы қызметі үшін «Даржа Утама Бакти Чемеранг» (Ерекше қызмет көрсету ордені) орденімен марапатталды.