Зеолит фациясы: төмен дәрежелі метаморфизм және оның минералдық құрамы
Zeolite facies
Зеолит фациесі – төмен дәрежелі метаморфизмнің минералды жиынтығы. Ол седименттердің өзгерісі мен теңіз қыртысының метаморфизмі арасындағы кезең. Геология термині.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Зеолит фациесі – төменгі дәрежелі метаморфизмнің қысым және температура жағдайларының нәтижесінде пайда болатын минералдық жиынтықты сипаттайды. Зеолит фациесі, әдетте, шөгінділерді шөгінді тау жыныстарына айналдыратын диагенетикалық процестер мен прехнит-помпеллит фациесі арасындағы көпірлік саналады, ол ортаңғы мұхит жоталарының таралу орталықтарындағы мұхит қыртысының тереңдегі өзгерісінің белгісі болып табылады. Зеолит және прехнит-помпеллит фациестері оргендік аймақтық метаморфизм процестерін қажет етпейтіндіктен, жерлеу метаморфизмі болып есептеледі. Зеолит фациесі көбінесе пелиттік шөгінділерде кездеседі; алюминийге, кремнийге, калийге және натрийге бай, бірақ темірге, магнийге және кальцийге азырақ. Зеолит фациесінің метаморфизмі әдетте төмен температуралы саз минералдарының каолинит және вермикулит сияқты жоғары температуралы полиморфтарға өзгеруіне алып келеді. Минералдық құрамына каолинит, монтмориллонит, лаумонтит, вайракит, пренит, кальцит және хлорит жатады. Фенгит және адулярит калийге бай тау жыныстарында кездеседі. Бұл қатарға зеолиттер, альбиттер және кварц кіреді. Бұл саздың қысым кезінде сусыздануы және шөгінділердің үстіне шөгінділердің жиналуынан туындайтын қызудың нәтижесінде жүзеге асады. Зеолит фациесі шамамен 50-150 °C температурада басталады және белгілі бір деңгейде жерлеу қажет, әдетте 1-5 км тереңдікте. Зеолит фациесі сазға бай шөгінділерде тау жынысы қабаттарына параллель жазықтық жапырақтануының пайда болуымен байланысты, бұл пластина тәрізді саз минералдарының көлденең бағытта орналасуынан туындайды, бұл олардың энергия деңгейін төмендетеді. Жалпы, плутондық және вулканилік тау жыныстары зеолит фациесінің метаморфизміне көп әсер етпейді, бірақ везикулярлы базальттардың және оларға ұқсас тау жыныстарының везикулалары зеолит минералдарымен толтырылып, амигдалалы текстураны құрайды. Сондай-ақ, Калифорния жағалауындағы Обиспо формациясында көрініп тұрғандай, туф зеолитке айналуы мүмкін.
Zeolite facies describes the mineral assemblage resulting from the pressure and temperature conditions of low grade metamorphism. The zeolite facies is generally considered to be transitional between diagenetic processes which turn sediments into sedimentary rocks, and prehnite pumpellyite facies, which is a hallmark of subseafloor alteration of the oceanic crust around mid ocean ridge spreading centres. The zeolite and prehnite pumpellyite facies are considered burial metamorphism as the processes of orogenic regional metamorphism are not required. Zeolite facies is most often experienced by pelitic sediments; rocks rich in aluminium, silica, potassium and sodium, but generally low in iron, magnesium and calcium. Zeolite facies metamorphism usually results in the production of low temperature clay minerals into higher temperature polymorphs such as kaolinite and vermiculite. Mineral assemblages include kaolinite and montmorillonite with laumontite, wairakite, prehnite, calcite and chlorite. Phengite and adularia occur in potassium rich rocks. Minerals in this series include zeolites, albite, and quartz. This occurs by dehydration of the clays during compaction, and heating due to blanketing of the sediments by continued deposition of sediments above. Zeolite facies is considered to start with temperatures of approximately 50 150 °C and some burial is required, usually 1 5 km. Zeolite facies tends to correlate in clay rich sediments with the onset of a bedding plane foliation, parallel with the bedding of the rocks, caused by alignment of platy clay minerals in a horizontal orientation which reduces their free energy state. Generally plutonic and volcanic rocks are not greatly affected by zeolite facies metamorphism, although vesicular basalts and the like will have their vesicles filled with zeolite minerals, forming amygdaloidal texture. Tuff can also become zeolitized, as is seen in the Obispo formation on the California coast.