Кіріспе

Моаня – Испанияның Галисия аймағында, Понтеведра провинциясында орналасқан муниципалитет. 2018 жылы оның халқы 19 448 адамды құрады. Бұл муниципалитет Бюэ, Кангас-до-Моррасо, Марин және Вилабоа қалаларымен бірге О Моррасо түбегін құрайды. Бұл түбек Виго шығанағы мен Понтеведра шығанағын бөліп тұрады. Моаняның жағалауында бірнеше жағажай бар, бұл аймақ туризмді дәстүрлі теңіз өнімдерін өндірумен үйлестіреді. Айналасындағы теңізде мидия, остриц және басқа да түрлер өсірілетін шаруашылықтар бар, бұл теңіз спортымен айналысуға өте қолайлы орын. Қазір Моаняны Редондела муниципалитетімен байланыстыратын Ранде көпірі орналасқан Ранде бұғазында Виго шығанағы шайқасы (немесе Ранде шайқасы) болған. Моаня жанды мәдени өмірге ие, оның ең жарқын шаралары – Моразоның халықаралық кельт фестивалі, Карнавал аптасы және көптеген жергілікті мерекелер. Моаняда 20 ғасырдың бірінші жартысында әлеуметтік қозғалыстар маңызды рөл атқарды, онда CNT (Ұлттық еңбек конфедерациясы) ықпалды болды. Шындығында, қазіргі кезде зейнеткерлер жиналатын жергілікті бар-ресторан Екінші испан республикасы кезінде осы синдикаттың Моанядағы бас кеңсесі болған.

Тарих

Бұл жерлерді адамдар мекендегені туралы алғашқы мәліметтер Ашеул дәуіріне (б.з.д. 75 000 жыл) жатады. Домейо, О Карме, Мейра және Тиран аудандарында неолиттен орта ғасырға дейінгі қоныстардың қалдықтары мен шақ тасты құралдар табылған. Бекер мәдениетінің жерлеу орындарынан тыс элементтері Галисияда алғаш рет А Фонтела (Домейо) аймағында анықталған. Меира, Домейо және Тиранда мыс пен қоладан жасалған құралдар мен қару-жарақтар табылды, онда маңызды петроглифтерді көруге болады. Кастро мәдениеті муниципалитетте кеңінен таралған, және римдік ықпалы күшті болған. Орта ғасырларда Моаня Ирия Флавия және Сантьяго-де-Компостела епископтарының билігінде болды. 7-ғасырда нормандардың шабуылдары Морразоның халқының азаюына себеп болды, бірақ 12-ғасырдан бастап архиепископ Диего Гельмирес жағалауды қорғау жоспарын жасағаннан кейін халық саны қайта жандана бастады. Осы кезеңге Тирандағы Сан-Мартино және Сан-Хоан шіркеулері жатады. 14-ғасырдан бастап Меира, Валадар және Сутомайор сияқты әулеттер қаланың бақылауын өз қолына алды. Ирмандино соғыстары (1467–1469) кезінде Мейра мұнарасының қиратылуы ерекше оқиға болып саналады. 17-ғасырда жүгерінің енгізілуі жергілікті экономиканы өзгертіп, егістік жердің 90% осы өсімдікке арналды. Осының салдарынан аудандағы өзендер бойында су диірмендері көбейді. Балық аулау осы уақыттың бәрінде жергілікті экономиканың маңызды бөлігі болды. 17-ғасырда Каталониядан келген кәсіпкерлер балық консервілеу өнеркәсібін құрды, бұл халық саны мен экономикалық өсімнің айқын өсуіне әкелді. 1702 жылы Ранде шайқасы болды, онда британдық және голланд әскерлері Домейо, Мейра және Тиранды басып алып, тонады. Жүз жыл өткен соң (1809) осы жерде француз басқыншыларына қарсы шайқастар өтті.

Климат

Моаняның жұмсақ мұхиттық климаты бар. Температуралар шектен тыс емес, жылдық орташа температурасы 15 °C құрайды. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1300-1500 мм аралығында болады.

Экономика

Моанияның экономикасы әрқашан теңізбен байланысты болған. Бұл байланыс барлық экономикалық секторларды қамтиды. Бірінші сектордың қызметі теңіз қызметіне негізделген өнеркәсіптік және қызмет көрсету салаларын толықтырады. Бірінші секторда (көбінесе балық аулау) жұмыс істейтін халықтың 24,4% құрайды (2006 жылғы деректер). Жұмыс істейтін халықтың 39% екінші секторда жұмыс істейді. Бұл сектордың басты қызметтері құрылыс, кеме жасау және теңіз өнімдерін консервілеу болып табылады. Қызмет көрсету секторы жұмыс істейтін халықтың 37%ын қамтиды, олардың негізгі қызметтері сауда және туризм. Аймақтағы туристік мүмкіндіктерге гольф алаңы және үш демалыс порты кіреді.

Жағажайлар

Моаняның бүкіл оңтүстік шекарасы жағалаудан тұрады. Ранде бұғазынан бастап Кангас муниципалитетіне дейін тас жартастар мен жағажайлар кездеседі. Жарлардың биіктігі төмен, ал олардың түбінде шағын жағажайлар бар. Үлкен жағажайлар шығанақтарда қалыптасады. Ең танымалдары:

А Xunqueira жағажайы, қала орталығында орналасқан. Оны саябақ және спорттық нысандар қоршап тұр. O Con жағажайы, Моаняның басты порты мен Кортес мүйісінің арасында орналасқан. Құмның сапасы жақсы. Толық жабдықталған «Көк Ту» белгісі бар жағажай. Канабал жағажайы немесе «Немістер жағажайы», Тиран приходында орналасқан, өте тыныш жер. Аңыз бойынша, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде осы жерде неміс әскерлері тұрған. Домейо жағажайы, Домейо портының жанында орналасқан. Меира жағажайы, А Xunqueira жағажайының жанында, Сент-Бартоломей аралы мен Меира приходының жағалауы арасында орналасқан. Raven's Nest Beach (Praia do Niño do corvo), Тиран жағалауындағы қысқа жардың төменгі бөлігінде орналасқан шағын жағажай. Борна жағажайы, Домейо приходында орналасқан. Видеира жағажайы, Тиран приходында орналасқан.

Бос уақыт өткізу, ескерткіштер мен қызықты жерлер

О Росальдың ауылдық үйі (Пазо-ду-Росаль), 18-ғасырдың екінші жартысындағы азаматтық сәулет өнерінің қызықты үлгісі. Капеллада контр-адмирал Касто Мендес Нунес жерленген. Чан-Да-Аркиня дольмені, оның шекарасында Моррасоның ең биік нүктесі, 622 метрлік Фаро тауы орналасқан. Таудың шамасында 5000 жылдан астам тарихы бар маңызды мегалиттік ескерткіш орналасқан демалыс аймағы бар. Ол он бір тік тастан және дәлізден тұратын көпбұрышты бөлмеден тұрады. Ол шығысқа қарай салынған. Қазба жұмыстары кезінде тас құралдар мен керамика сынықтарынан тұратын толық жерлеу жиынтығы табылды. Моана демалыс порты, мұнда желкендесу немесе спорттық балық аулау сияқты теңіз спортымен айналысуға болады. 1989 жылы құрылған Риа де Виго гольф клубы, Домейо приходында орналасқан, мұнда ойыншылар Виго шығанағының ерекше көрінісін тамашалай алады. Фрага өзенінің жанында орналасқан О Беке муниципалды кемпингінде теннис корты, бассейн, балалар алаңы, пикник аймағы, мейрамхана және тұрақ бар. Сан-Мартин шіркеуі (Igrexa de San Martiño), 12-ғасырда салынған, Галисиядағы роман стилінің ең жақсы үлгілерінің бірі. Тиранның Әйенді Жохан шіркеуі, 13-ғасырдың соңындағы роман стилінен готика стиліне өту кезеңінде салынған шағын шіркеу. Меираның Әйенді Эвралия шіркеуі, барокко стиліндегі шіркеу. Су диірмендері жолы, онда отыз бір диірмен қалпына келтіріліп, бұл серуенге енгізілген. 6 шақырымға созылған өзен жағалауында, жақсы сақталған жасыл Атлант орманымен жабылған. Су диірмендерінің үшеуі әлі де жұмыс істеп тұр.

Спорт

Қайықпен жүзу – ең танымал спорт түрлерінің бірі. Екі белсенді қайық шатыру клубы бар, S. D. Samertolameu (Meira) және S. D. Tirán, олар ең жоғары санатта бақталастырады. 1960 жылы екі клубтың ең үздік қайық шатырушыларынан құралған команда Моаня деген атпен Испанияның қайық шатыру чемпионатында жеңіске жетті. Содан кейін S. D. Tirán бұл жарысты 1961, 1996 және 1997 жылдары тағы үш рет ұтып алды.