Кіріспе

Индиялық хамелеон (Chamaeleo zeylanicus) – Шри-Ланка, Үндістан, Пәкістан және Оңтүстік Азияның таңдамал аймақтарында кездесетін хамелеон түрі. Басқа хамелеондар сияқты, бұл түр де баяу қозғалады, діңгектеп немесе тербеліп (тербеліп тұрған бұтақтарды еліктеуге тырысады) және көбінесе ағаштарда тіршілік етеді. Олардың өте ұзын және жабысқақ тілі бар, оны бірнеше метр қашықтықтағы жәндіктерді аулауға пайдаланады. Басқа хамелеондар сияқты, C. zeylanicus-тың да екі бөлікке бөлінген, қысқыш тәрізді аяқтары, құйрығы, тәуелсіз қозғалатын көздері және терісінің түсі мен өрнегін жылдам өзгерту қабілеті бар. Көптеген қате пікірлерге қарамастан, олар өздерінің қоршаған ортасына немесе фонға бейімделіп түсін өзгерте алмайды, тіпті камуфляж үшін де, және түс айырмашылықтарын қабылдай алмайды; керісінше, бұл негізінен өз түрінің басқа өкілдерімен байланысу үшін, соның ішінде аналықтың дайындығын көрсету үшін (жарық өрнектер жұптасуға ынтақтылықты білдіреді) немесе жалпы дауларда бағынушылықты білдіру үшін (аумақтық немесе еркек-аналық дауларда қараңғы түстер көбінесе бағынушылықпен, ашумен немесе жекеленуге деген құштарлықпен байланысты). Сонымен қатар, дене температурасын реттеу үшін түс өзгертілуі мүмкін, жылуды сіңіру үшін қараңғы түске, ал салқындау үшін ашық түске ауысады.

Тарату

Олар Ганг өзенінен оңтүстікке қарай Үндістанның көп бөлігінде, оңтүстік-шығыс Пакистанның және Шри-Ланканың бір бөлігінде таралған. Бұл оларды Африкада, Африкаға жақын Үнді мұхиты аралдарында, Оңтүстік Еуропада және Арабия түбегінде қоныстанған барлық басқа хамелеондардан кең географиялық тұрғыдан оқшаулайды. Филогенетикалық мәліметтер бұл ерекше таралудың Миоцен дәуірінің ортасында Арабиядан Үндістанға мұхит арқылы таралу нәтижесі екенін көрсетеді. Типтік орны Шри-Ланка, ол 1969 жылы Мертенспен шектелді.

Сипаттама

Басы сүйекті қаппен жабылған, осы қап қыртыстармен немесе түйіршіктермен әшекейленген. Көздерінің арасында сүйек бөлігі (interorbital septum) бар. Тістері акродонт түрінде; тістері қысыңқы, үшбұрышты және көбінесе үш қырлы. Жұмсақ тіссіз. Көздері үлкен, қалың, түйіршікті қабаттармен жабылған, олардың ортасында оқушы үшін кішкентай тесік бар. Құлақ пердесі немесе сыртқы құлақ жоқ. Денесі қысыңқы, ал мойны өте қысқа. Омыртқалары алдыңғы жағы ойыс (procoelian); ішкі қабырғалары бар. Аяқтары ұзын, денесін жоғары көтереді. Саусақтары екі және үштен топталған; қолындағы ішкі топ үш саусақты, сыртқысы екі саусақты құрайды; ал аяғында керісінше. Құйрығы жабыса алады. Басы мен денесі түйіршіктермен немесе түйіршіктермен жабылған. Қап артқы жағынан жоғары көтерілген, күшті қисық төбесі бар; ауыздың бұрышы мен қаптың шеті арасындағы қашықтық, мұрын ұшы мен жамбас сүйегінің шеті арасындағы қашықтыққа тең немесе жуасып келеді; мұрындық қосымшалар жоқ; қап төбесіне жетпейтін күшті бүйірлік қыртысы бар; әр жағында тері қабатының белгісі бар, бірақ төбеге жетпейді. Денесінде үлкен түйіршіктер жоқ; арқасында әлсіз тісті қыртыс бар; конус тәрізді түйіршіктер тіреуіш пен құрсақ бойында анық қыртысты құрайды. Еркектерінде табан сүйегінде өсінді немесе тікен бар, құйрығы басы мен денесінен ұзын. Жұмсақ тіссіз қыртысы мен ауыз бұрышы ақ түсті. Мұрынынан құйрыққа дейін 7 дюймға дейін жетеді, ал жабыса алатын құйрығы 8 дюйм.