Кіріспе

Лагосукус – динозаврларға тығыз байланысты, қазба қалдықтары сақталған екі аяқты рептилиялар туысы.

Лагосукус – Аргентинаның Триас кезеңінің соңғы сатысындағы авеметатарсальдық археозаврдың жойылған туысы. Лагосукустың типтік түрі, Лагосукус талампайенсис, Карний дәуірінің басындағы Чанарес формациясынан табылған кішкентай, ішінара сақталған қаңқаға негізделген. L. talampayensis-тің голотиптік қаңқасы фрагментті, бірақ оның кейбір ерекшеліктері Лагосукустың динозаврларға жақын, динозавр тәрізді жануар болғанын көрсетеді. 1972 жылы ол үлкен және жақсы сақталған үлгілерге сүйенген екінші түрді, Лагосукус лиллоенсис деп атады. 1975 жылы Жозе Бонапарт жасаған кейінгі зерттеуде екі түр де бір-бірімен синонимдес деп танылды және Лагосукус "псевдосухиандар" мен саурискиан динозаврларының арасындағы аралық форма ретінде қарастырылды. Қазіргі заманғы авторлар кем дегенде L. lilloensis-ті динозаврларға қатысты археозаврлардың эволюциялық тарамдарына жатқызады. Дегенмен, Лагосукус туысының жарамдылығы күмәнді. Пауль Серено мен Андреа Аркуччи 1994 жылғы зерттеуде L. talampayensis-тің диагностикалық белгілерін анықтау мүмкін емес деп сараптап, L. lilloensis-ті жаңа туыс ретінде жіктеді – Marasuchus. 2019 жылы Федерико Агнолин мен Мартин Эскура PULR 09, L. talampayensis-тің голотиптік қаңқасын қайта сипаттады. Олар қаңқаның ғана емес, Marasuchus lilloensis үлгілерінен де ажыратылмайтынын дәлелдеді. Осыған байланысты, олар Бонапарт ұсынған синонимияны қолдап, Marasuchus lilloensis үлгілерін Лагосукус талампайенсис деп санады. Чанарес формациясының жасы көптеген пікірталас тудырды. Бұрын ол Орта Триас кезеңінің соңғы сатысы – Ладиний кезеңіне жатады деп есептелді. 2016 жылы жүргізілген радиометриялық зерттеулер формацияның негізгі қазбалы бөлігінің Карний кезеңінің басында, Яғни Соңғы Триас кезеңінің бастапқы кезеңінде пайда болғанын көрсетті.

Сипаттама

Lagosuchus talampayensis, ең шектеулі түрінде, тек толық емес голотип қаңқасы негізінде ғана сипатталуы мүмкін. Ол жеңіл денелі архозавр, ұзын, жіңішке аяқтары және жақсы дамыған табандары болған – бұл ерекшеліктерді ол кейбір динозаврлармен бөліседі. Ұзын тібік сүйектері, қысқа қолдары және тар тұрысы бар болғандықтан, ол жүгіруге бейімделген, епті екі аяқты жануар болғанға ұқсайды. Томас Холц Лагосухустың жалпы ұзындығы 1,7 фут (51 см) және көгершіннің (50-500 г) салмағымен шамалас болуы мүмкін деп бағалаған. Дегенмен, бұл бағалаулар Марасухусқа жатқызылған үлгілерге негізделген болуы мүмкін, олардың кейбіреулері Лагосухустың голотипінен әлдеқайда ірі болған.