Кіріспе

Мостад немесе Måstad – Лофотен архипелагының оңтүстік шетіндегі Вэрёя аралының оңтүстік бөлігінде орналасқан қараусыз қалған ауыл. Ол Норвегияның Нордланд округіндегі Вэрёй муниципалитетіне жатады. Мостад 1900 жыл шамасындағы өркендеген кезеңінде 120-дан астам адамға үй болды. Бірақ, оған жолдардың жоқтығы және қанағаттандырмайтын порты болғандықтан, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірнеше жылдан соң ауыл тасталып кетті. Соңғы тұрғындар Мостадты 1950 жылдары тастап кетті. Бүгінде бұл орын – жабайы табиғат пен сұлулықты іздейтіндер үшін нағыз Эльдорадо. 1950-1960 жылдар аралығында Мостадтан бірнеше үйлер аралдың екінші жағындағы Сорланд ауылына көшірілді, онда тұру әлдеқайда ыңғайлы болды. Бүгінде тек бірнеше үй ғана тұр. Балық аулаумен қатар, тупиктерді ұстау да қосымша табыс көзі болды. Тупиктерді ұстау үшін ерекше тупик иті, сондай-ақ Мостад иті немесе Норвегиялық лундехунд қолданылды. Тупик еті тұздалып, күзге дейін сақтауға болатын. Бүгінде Норвегияда шамамен 600 тупик иті бар. Олардың барлығы Мостадтан шыққан. Мостадқа жағалауға шығу әдетте балық аулау саяхатымен немесе құс жартастарына қайықпен жасалатын экспедициямен үйлеседі. Мостадқа жаяу да жетуге болады. 1996 жылдан бері Мостадтағы мектеп ғимаратында қарапайым түнгі жатқан орынға мүмкіндік бар.

Әдебиетте

Пал Эсполин Джонсонның "Норвегияға деген махаббат үшін" романы 1909 жылы жергілікті балықшыға үйлену үшін келген Магданың көзімен көрінген ауылдың көркемделіп жазылған тарихы. 20 ғасырдың басындағы Мостад ауылының тұрғындарының өмірін қарапайым тілмен баяндайтын, қызықты эпизодтардан тұратын бұл шығарма, қатал және кешірімсіз жағдайда өмір сүрген адамдардың ішкі әлеміне терең үңілуге мүмкіндік береді, бірақ олардың өмірінде адамдық жылу сезімі де болған.