Кіріспе

Charity Navigator – АҚШ-та орналасқан жүздеген мың қайырымдылық ұйымдарын бағалайтын қайырымдылықты бағалау ұйымы, ол 501(c)(3) статусы бар коммерциялық емес ұйым ретінде тегін қызмет етеді. Ол коммерциялық емес ұйымның қаржылық тұрақтылығы, есеп беру және ашықтық бойынша ең жақсы тәжірибелерді сақтауы, сондай-ақ нәтижелерді есеп беру туралы мәліметтер ұсынады. Ол бағалайтын ұйымдардан жарнама немесе қайырымдылықтар қабылдамайды.

Тарих

Charity Navigator компаниясы 2001 жылдың көктемінде фармацевтикалық компанияның басшысы және қайырымдастық ісіне белсенді қатысушы Джон П. (Пэт) Дуган тарапынан іске қосылды. Топтың мақсаты – "донорлардың хабардар шешімдер қабылдауына көмектесу және жақсы басқарылатын қайырымдылық ұйымдарына донорлық қаражатты тиімді басқаруға деген жауапкершілігін көрсетуге мүмкіндік беру" болды. Жылдар өте келе, ұйым 1100-ден 200 000-нан астам қайырымдылық ұйымдарын қамтыды. 2009 жылы бағалаудан өткен қайырымдылық ұйымдарының 4 пайызы кем дегенде бес рет 4 жұлдыздық рейтинг алды. 2011 жылы Kiplinger's Personal Finance журналы Charity Navigator-ді "миллиондаған адамдарды қайырымдылық жасауға ынталандырғаны" үшін ақшаны басқарудағы инновация ретінде таңдады, сондай-ақ ол Time журналының 2006 жылғы 50 үздік веб-сайт тізіміне енді. 2014 жылы "Хроника филантропии" журналындағы коммерциялық емес сектор туралы сұхбатта журналист Николас Кристоф оны сынға алып, былай деді: "Кірістерге тым көп назар беріледі, ал нәтижеге жеткіліксіз көңіл бөлінеді. Charity Navigator сияқты сайттар арқылы жауапкершілікті арттыруға жасалған тыраш әрекет бұл жағдайды одан бетерлетті. Қазір шығындар көрсеткіштеріне көп мән беріледі, сондықтан әкімшілік және тиімділікке инвестициялар жеткіліксіз". 2014 жылы қайырымдылық ұйымдарын бағалауға қатысты көзқарас туралы жүргізілген сауалнама Charity Navigator үшін жеті санаттың алтысында оң нәтижелер көрсетті. 2020 жылдың қазан айында Charity Navigator ImpactMatters әсерге негізделген қайырымдылық бағалаушы компаниясын сатып алды. 2023 жылдың тамызында Charity Navigator қайырымдылық технологиялары стартапы Causeway компаниясын сатып алды.

Бағалау әдісі

Қайырымдылық ұйымдарының Ішкі Кіріс Қызметіне (IRS Form 990) ұсынған салық декларацияларын және олардың веб-сайттарында жариялаған ақпараттарды пайдалана отырып, Charity Navigator рейтингтік жүйесі бағалауларын екі негізгі сала бойынша жүргізеді: қаржылық тұрақтылық және есеп берушілік/ашықтық. Осы критерийлерге сәйкес қайырымдылық ұйымдары бірден төрт жұлдызға дейін бағаланады.

Бастапқы әдістеменің шектеулері

Алғашқы жылдары топтың әдістемесі сол кездегі тәсіліне байланысты кейбір сынға ұшырады. 2005 жылы Стэнфорд әлеуметтік инновациялар журналында жарияланған мақалада бұл әдіс, (сол кезде) бір жылдық IRS 990 нысанасын ғана ескергендігі үшін сынға алынды. Мұндай тәсіл қайырымдылық ұйымының рейтингісі жылдан жылға айтарлықтай өзгеруіне алып келуі мүмкін.

Жауаптың жақсаруы; қабылдау

Кейбір қайырымдылық ұйымдары жауап ретінде көбірек ақпарат ұсына бастады. 2010 жылы «Нью-Йорк Таймс» газеті бір коммерциялық емес ұйымның «10-K форматындағыдай қаржылық есеп беруді бастағаны» туралы хабарлады. «Effective Altruism» орталығының негізін қалаушысы «Charity Navigator Effective Altruism туралы не қателеседі» деген мақала жазды.