Кіріспе

1986 жылы Америка Құрама Штаттары бойынша өткен қайырымдылық шарасы, адам тізбегін қамтыды. "Америка бойынша қолдар" атты бұл қоғамдық қаржы жинау іс-шарасы 1986 жылғы 25 мамырда, Мемориал күні демалысында өткізіліп, Америка Құрама Штаттарының барлық аймағында қол ұстасқан үздіксіз адам тізбегін құруға бағытталды. Шамамен 5,5 миллион адам қатысқанмен, тізбек көптеген жерлерде, әсіресе оңтүстік-батыс шөлінде үзілістерге ұшырады. Егер қатысушылар жоспарланған маршрут бойы біркелкі таратылған болса, үзіліссіз тізбек құруға жеткілікті болар еді, бірақ көпшілігі ірі қалаларда тізбекке қосылды, ал шалғай аймақтарға барушылар аз болды. Қатысушылар арасындағы тізбектегі бос орындар ленталар, арқандар немесе тулармен толтырылды. Қатысушылар тізбекте орын алу үшін 10 доллар көмектесуге шақырылды. Жиналған қаражат аштықпен және баспанасыздықпен күресу үшін, сондай-ақ кедейлерге көмек көрсету мақсатында жергілікті қайырымдылық ұйымдарына берілді. Іс-шарадан кейін қайырымдылық ұйымдарына 15 миллион доллар жиналды, бұл ұйымдастырушылар күткен сомадан әлдеқайда аз болды.

Ұсынылу және насихаттау

Іс-шараны 1985 жылдың басында Африкадағы ашаршылықпен күресу үшін ақша жинау мақсатында "Біз әлем" бағдарламасын жасаған USA for Africa қайырымдылық ұйымының негізін қалаушыларының бірі Кен Краген ұйымдастырып, өткізді. Кейбір адамдар бұл жарнаманы Африкаға баса назар аударғаны үшін сынға алды, себебі аштық АҚШ-та да кең таралған мәселе еді. Краген Hands Across America-ны "Біз әлем" жобасының "логикалық жалғасы" деп сипаттап, АҚШ-тағы аштық мәселесіне назар аударды. Краген бұл идеяны алғаш рет Нью-Йорк балетінің "Біз әлем" қойылымында жарнама шебері Джефф Найтингейл ұсынғанын айтты. Hands Across America алғаш рет 1985 жылдың 22 қазанында Манхэттенде өткен баспасөз конференциясында жарияланды, онда Краген және Билл Косби, Кенни Роджерс және Пит Роуздың бейнеүндемелері көрсетілді. Осы шараны жоспарлау жұмысы бес ай бұрын басталғаны хабарланды. Coca Cola компаниясы шараны демеуге келісіп, шамамен 18,8 миллион долларлық операциялық шығындарды өтеді. CITIBank, McDonalds, Ticketmaster және Safeway сияқты 700-ден астам компания шараны демеушілік етіп, таныстыруға қатысты. Hands Across America 1976 жылы 4 шілдеде өткен екі жүз жылдық мерейтойды атап өту үшін бүкіл ел бойынша адам тізбегін құруға тырысқан, сол аттас бұрынғы сәтсіз жобамен ешқандай байланысы болмады. 1976 жылғы жоспар жеткілікті қаражат жинауға мүмкіндік бермеді және Чикаго мен оның айналасында шамамен 8-10 мильдік тізбектерді құруға ғана қол жеткізді. USA for Africa ұйымдастырушылары өздерінің жоспарларын жариялағаннан кейін ғана бұл әрекет туралы естігендерін айтты. 1975 жылы бұл идеяны ойлап тапқан және оны жүзеге асыруға бір жыл жұмсаған Марвин Розенблум ұйымның оның кеңінен жарияланған науқанын есіне алмағанын "сену қиын" деп тапты. Алайда ол "Hands Across America" деген атаудағы өзінің сауда белгісінің мерзімі өткендіктен, заңдық шаралар қабылдауға мүмкіндігі болмады. Әнді Марк Блатте, Джон Карни және Ларри Готтлиб жазды, ал вокалды студиялық әншілер Джо Серисано мен Сэнди Фарина, сондай-ақ Toto тобы орындады. 18 қаңтарда ондаған атақты адамдар Калифорния штатының Тафт қаласының басты көшесінде әнге арналған бейнеклип түсіру үшін жүздеген жергілікті тұрғындармен бірге қол ұстады, ол келесі аптада Super Bowl XX жартылай ойын кезінде көрсетілуге дайын болды. Алайда Майкл Джексон Супер Боулға бірнеше күн қалғанда "USA for Africa" кеңесінің отырысында "Біз әлем" әнін эфирде ойнатуды талап етті. Нәтижесінде Тафт бейнеклипінің бөліктері жартылай ойын кезінде көрсетілді, бірақ "Hands Across America" әні естілмеді. Ән 1985 жылғы Ұлы жұма күні "We Are the World" әні сияқты, Ұлы жұма күні таңертең бүкіл ел бойынша бір мезгілде таратылатын шамамен 8000 радиостанцияға таратылды. "Hands Across America" Billboard Hot 100 хит-парадында #65 орынға жетті. Hands Across America-ға қатысушылардан тізбекке қосылу мүмкіндігі үшін 10 доллар төлеу сұралды, бірақ ақы төлемеген көптеген адамдар кезекке қосылды. Атақты адамдар мен компаниялар бір мильдік жолды 13200 долларға демеушілік етуге келісті, себебі бір мильдік жолды жабу үшін 1320 адам қажет деп есептелді. Әнші Принс осылайша "бір мильді сатып алған" алғашқы адам болды. Дона Бразиль, Демократиялық Ұлттық Комитеттің болашақ төрағасы, Вашингтондағы Hands Across America ұйымының директоры болды. Краген ұйымның құрылымын "пирамидалық сатумен" салыстырды, штаттық, аймақтық және жергілікті деңгейдегі ұйымдастырушылар тізбектің кішігірім бөліктеріне жауапты, содан кейін "миль капитандары" әрбір мильді және ең төменгі деңгейде "мильдің оннан бір бөлігінің капитандары" бақылайды. Жол бойындағы алыстағы жерлерге үлкен топтарды тасымалдау үшін автобус рейстері ұйымдастырылды. Жергілікті ұйымдастырушылар мен қауымдастықтар, олардың көпшілігі бұрын-соңды мыңдаған қала сыртынан келген қонақтарды қабылдамаған, қонақтарды тамақпен және портативті дәретханалармен қамтамасыз етуге жауапты болды. Іс-шара кезінде ірі оқиғалар немесе жарақаттар туралы хабарланбады, сондай-ақ Hands Across America-ның сақтандыру полисіне қарсы талап арыздар берілмеді.

Шығыс тізбегінің соңы Нью-Йорктегі Батерия паркінде, Еркіндік мүсініне көрінетін жерде орналасқан. Тізбекте алғашқы тұрған адам 6 жасар Эми Шервуд еді, оның отбасы жақында жергілікті әлеуметтік қонақ үйде тұрып келді. Батерия паркіне қатысушылар арасында Нью-Йорк губернаторы Марио Куомо, мэр Эд Кох, кардинал Джон О'Коннор, сенатор Альфонс Д'Амато, Йоко Оно және оның ұлы Шон Леннон, Гарри Белафонте, Хелен Хейс, Лили Томлин, Белла Абзуг, Куль және Топ, Кен Краген және Лиза Миннелли болды. Джордж Вашингтон көпірінде Брук Шилдс және Кристи Фихтнер (бес күн бұрын АҚШ-тың сұлуы болып сайланған) Нью-Йорк пен Нью-Джерси арасындағы шекараны белгілейтін табельде тұрды. Шараның күні мен уақыты сәйкес келіп, сол күні USA for Africa ұйымдастырған Sport Aid атты басқа қайырымдылық шарасымен келіспеді. АҚШ-та Hands Across America жақсы таныстырылғандықтан, Нью-Йорк қаласының Sport Aid бөліміне бар болғаны 4000 жүгіруші қатысты, бұл Біріккен Ұлттар Ұйымындағы әлемдік аштыққа арналған арнайы сессиямен бірге өтті. Нью-Джерсиде маршрут Ньюарк, Нью-Брансуик, Принстон және Трентон қалаларынан өтті. Драмтваккетте, Принстон қаласындағы Нью-Джерси губернаторының резиденциясында губернатор Томас Кин сенатор Фрэнк Лаутенберг пен Джоан Риверсқа қосылды. Филадельфияда тізбек Филадельфия өнер музейінің айналасында айналды. Гровер Вашингтон-младший Фэрмонт паркінде тұрды, ал Пенсильвания губернаторы Дик Торнбург пен Филадельфия Иглз командасының бірнеше ойыншысы Тәуелсіздік залының алдында қатысты. Джо Фрейзер-младший өзінің әкесінің Брод-стриттегі залының алдында қосылды. Оңтүстік Нью-Джерсиде үлкен қызығушылық болғандықтан, маршрутқа қосымша тармақ қосылды, ол Филадельфиядан Камеденге, Нью-Джерсиге Бенджамин Франклин көпірі арқылы өтіп, содан кейін Хаддонфилдке дейін оңтүстік-шығысқа қарай созылды, содан кейін Пенсильванияға қайта оралды. Дионн Уорвик Бенджамин Франклин көпірінде тізбекке қосылды, ал Тони Данца мен Лейни Казан Камеденде қатысты. Вилмингтонға жақын Делавэр паркінде ат жарысы 15 минутқа тоқтатылды, тізбекке жол беру үшін. Перривилл мен Хавр-де-Грейс, Мэриленд арасындағы Томас Дж. Хатем ескерткіш көпірінде жаяу жүргіштерге тұруға рұқсат берілмеді, сондықтан су астындағы сүңгірлер Сускеханна өзенінің астынан тізбекті жалғастырды. Балтиморда тізбек Ішкі порты мен Пратт-стрит электр станциясынан өтті. Вашингтонда тізбек АҚШ Капитолийінің жанынан өтті, онда пастор Билли Грэм сөз сөйледі; Рейган бұрын тізбекке қосылмайтынын айтқан еді. Алайда, шараға бірнеше күн қалғанда, президент "аштық болған жерде, адамдардың қандай мүмкіндіктер бар екенін білмеуінен туындағанын анықтау керек" деген даулы мәлімдеме жасады. Оның мәлімдемелері баспасөз тарапынан сынға ұшырағаннан кейін Рейган және оның отбасы соңғы сәтте Hands Across America-ға қосылуға шешім қабылдады, бірақ баспасөз хатшысы Ларри Спикс екі оқиғаның арасында байланыс жоқ екенін мәлімдеді. Ақ үй қызметкерлері, Құпия қызмет агенттері және баспасөз өкілдері атқарушы резиденциясының күзетілген Солтүстік алаңы арқылы тізбекті жалғастырды. Рейганның қатысуы белсенділер тарапынан сынға ұшырады, олар президенттің әлеуметтік бағдарламаларды қысқартқаны Америкадағы аштықты күрт нашарлатқанын айтты. Митч Снайдер Лафайет алаңының қарсы жағында өз тізбегін құрды, наразылық білдірді, белсенділер президентке "Ертең не болады? Бүгін түнде не болады?" деп ұран салды. Пастор Джесси Джексон: "Ол тізбекте болмауы керек. Оның саясаты осы тізбекті құрады" деді. Мариалендтің батысында тізбектегі ең көп байқалатын үзілістер болды...

Мұра

Ұйымдастырушылар «Американы аралап қол қою» акциясы арқылы 50 миллионнан 100 миллион долларға дейін қаражат жинап, оны тарихтағы ең ірі қайырымдылық акцияларының біріне айналдыруды үміттенеді. Іс-шараға дейін Кен Краген бұл үміттерді азайта айтты: «Он миллион – жетістік. Жиырма миллион – үлкен жетістік. Елу миллион «Біз – әлем» жобасына тең немесе одан да жоғары нәтиже берер еді». Жиналған қаржының жалпы сомасы 36,4 миллион долларға бағаланды, оның ішінде 27,8 миллионы жеке тұлғалардан, ал тағы 8,6 миллионы корпорациялардан түсті. Операциялық шығындарды жапқаннан кейін қайырымдылық ұйымдарына таратуға шамамен 15 миллион доллар қалды. Ұйымның шоттарын төлеу және қаржыны алушы ұйымдарды таңдау процесі бірнеше айға созылды, ал 1986 жылдың соңында ешқандай қаражат бөлінбеді, бұл қайырымдылық ұйымдары тарапынан сынға ұшырады. Гранттардың алғашқы партиясы 1987 жылдың қаңтарында табысталды, ал қалған қаражаттың соңғы бөлігі сол жылдың қараша айында бөлінді. АҚШ Африка үшін қайырымдылық ұйымдарын таңдағанда, көбінесе дереу көмек көрсетуге емес, ұзақ мерзімді өзгерістерге ұмтылатын ұйымдарға басымдық берді. «Американы аралап қол қою» акциясы 1980-ші жылдардың ортасында кеңінен жарияланған, атақты адамдардың демеушілігімен өткен қайырымдылық шараларының соңғысы болды. Осыған дейін Band Aid-тің «Do They Know It's Christmas?», «АҚШ Африка үшін» жобасының «Біз – әлем», Live Aid, Farm Aid және АҚШ-тың комедиялық көмек акциялары өткен еді. «Американы аралап қол қою» акциясы ұйымдастырылған кезде көптеген американдықтар осы іс-шаралардың тиімділігіне және мақсатына күмәндана бастады, ал мұндай шараларды ұйымдастырушылар олардың үндеулерінің нәтижесі азаюы мүмкін деп алаңдады. Live Aid ұйымдастырушысы Боб Гелдоф 1985 жылдың қазан айында қайырымдылық жұмысынан бас тартатынын жариялап, «адамдардың қайырымдылыққа деген құштарлығы азайды» деді. Гелдофтың пікірі және «қайырымдылыққа деген құштарлықтың азаюы» термині БАҚ-та жиі қолданылды. «Американы аралап қол қою» және осыған ұқсас акциялар туралы The New Republic журналында жарияланған мақала одан да әрі барып, атақты адамдардың қайырымдылық акцияларының бұл толқыны саясаткерлер мен мемлекеттік институттардың проблемаларды шешуге қабілетсіздігіне деген сенімсіздікті көрсетеді және ол сәтсіздікке ұшырауға тиіс, өйткені ол маңызды өзгерістер үшін қажетті қаражатты немесе ұзақ мерзімді назарды жиналай алмайды. «Біз – әлем» жобасының үлкен табысынан және «Американы аралап қол қою» акциясының салыстырмалы түрде аз қаржы жинауынан кейін, «АҚШ Африка үшін» қоры төменгі деңгейде жұмыс істеуге көшті, Century City-дегі кеңсесінен шығып, операциялық шығындарды қысқартты. Оның келесі қаржы жинау акциясы «Америкадағы брендтер» сатып алушыларды азық-түлік тауарларын сатып алу туралы квитанцияларын жіберуге шақырды, ал өндіруші олардың орнына табыстың бір бөлігін «АҚШ Африка үшін» жобасына сыйға тартты. Фильмде «Американы аралап қол қою» акциясы «Тайтердтерді» өздерінің бейхабар басқыншыларын құлатуға және өздерінің адам тізбегін құруға шабыттандырады.