Палестиналық ғалым, тарихшы және саясаттанушы Махди Абдул Хади
Mahdi Abdul Hadi
Махди Абдул Хади – палестиналық саясаттанушы, тарихшы, жазушы. Халықаралық қатынастарды зерттеуші ғалым, «Палестина Академиялық Қоғамының» негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палестиналық заңгер және саясаттанушы (1944 жылы туған)
Palestinian lawyer and political scientist (born 1944)
Махди Абдул Хади (1944 жылдың 22 наурызында туған) – саясаттанушы, тарихшы, публицист, автор, түрлі палестиналық, араб және халықаралық институттардың негізін қалаушы және мүшесі. Ол Палестинаның халықаралық қатынастарды зерттеу академиялық қоғамын құрды және басқарады. Хади Наблуста дүниеге келді, бірақ өмірінің көп бөлігін Иерусалимде өткізді. Ол Ұлыбританиядағы Брэдфорд университетінің бейбітшілік зерттеулер мектебінен философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алған. Ол өмірінің көп бөлігін академиялық зерттеулер мен диалогқа арнады, сондай-ақ осы зерттеулерді жариялау арқылы палестиналық мәселелерді – өткен мен қазіргі уақыттағы жер, халық, олардың құқықтары мен басшылығын қызығушылық танытқан аудиторияға терең түсіндіруге ұмтылды. Ол форумдар мен институттарды құрды және бірлесіп құрды. Мысалы, ол 1972 жылы «Аль-Фаджр» палестиналық күнделікті газетінің және 1977–1980 жылдары Палестинаның жоғары білім беру кеңесінің негізін қалады.
Mahdi Abdul Hadi (born 22 March 1944) is a political scientist, historian, columnist, author, founder and member of various Palestinian, Arab and international institutions. He founded and heads the Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs. Hadi was born in Nablus but has spent most of his life in Jerusalem. He holds a Ph. D. from the School of Peace Studies at the University of Bradford in the United Kingdom. He has devoted most of his life to academic research and dialogue, as well as the publication of this research with the aim of providing a deep understanding of Palestinian issues, past and present – the land, the people, their rights and their leadership – to interested audiences. He has founded and co founded forums and institutes. For example, he co founded the Al Fajr Palestinian daily newspaper in 1972 as well as the Palestinian Council for Higher Education (1977–1980).
Отбасы
Хади отбасының тамыры VII ғасырға дейін жетеді, бір теория бойынша, сол кезде Йеменнен келген Абдул Хади араб тайпасы Иерусалимге келген. Кейіннен отбасы Наблус және Акра аймақтарын басқарды және жер иелері ретінде кеңінен танылды. Бүгінгі күнге дейін Наблус және Женин маңындағы кең аумақтарға иелік етеді. Палестинаны Османдықтар билеген кезеңде Хади отбасының мүшелері үкіметтік лауазымдарда ғана емес, сонымен қатар оппозициялық қозғалыстарда да белсенділік танытты.
Hadi's family roots can be traced back to the seventh century when – according to one theory – the Abdul Hadi family, then an Arab tribe from Yemen, came to Jerusalem. Later, the family used to govern the area of Nablus and Acre and was widely known as landlords. Until today they own large areas of property around Nablus and Jenin. During the Ottoman rule over Palestine, members of the Hadi family were not only active in government positions but also in opposition movements.
Ерте өмір
Хади 1944 жылғы 22 наурызда Наблуста дүниеге келді және балалық шағының көп бөлігін Яффада өткізді, онда оның әкесі Фуад Абдул Хади Мандатты Палестинада (Араб үшбұрышы – Хидара) жер иесі болған. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде отбасы Ливанда босқындарға айналды. Екі бауыры Абдул Хади мен Саламехпен бірге Махди Абдул Хади Бейрут қаласының Джуние қаласындағы иезуиттік Сент-Жозеф мектебіне қабылданды. 1950 жылы отбасы Наблуске оралғаннан кейін, Иордания билігі кезінде Бейрутта оқыды, ал оның әкесі аудандық сотта судья болып жұмыс істеді, ол бұл кезде Иордания Әділет министрлігінің құрамына кірген еді.
Hadi was born in Nablus on 22 March 1944 and spent most of his early childhood in Jaffa, where his father, Fouad Abdul Hadi, was a landlord in Mandatory Palestine (the Arabian Triangle – Khidara). During the 1948 Arab Israeli War, the family became refugees in Lebanon. Together with his two brothers, Abdul Hadi and Salameh, Mahdi Abdul Hadi joined the Jesuit St. Joseph School in Junieh, Beirut. He was taught in Beirut upon the family's return to Nablus in 1950, under Jordanian rule, where his father worked as a judge in the district court, which had by then become part of the Jordanian Ministry of Justice.
Білім
Келесі онжылдықта Хади Батыс жағалаудағы түрлі білім ошақтарында бастауыш және орта білім алды, мысалы, ұлттық Наджа мектебінде (1950–1952), Ахлия мектебінде (1952–1955), Хеброн қаласындағы Ибн Рушд мектебінде (1955–1957), Бейтлехемдегі неміс Шнеллер мектебінде (1958), Рамалладағы Достар ұлдар мектебінде (1959–1960), Иерусалимдегі Халил Сакакани мектебінде (1961–1962) және Рашидия мектебінде (1962–1963). Орта білімін (Таужихи) ол Каирде, Египеттегі Ұлттық білім беру мектебі Замалекте (1964) аяқтады. Содан кейін Сирияның Дамаск қаласындағы заң факультетіне түсіп, заң бойынша бакалавр дәрежесін алды (1965–1970). Оқу кезінде ол Иерусалимдегі аудандық сотта судьялар Тайсир Канан мен Фахад Абу аль-Атамның басшылығымен хатшы болып жұмыс істеді, 1967 жылғы маусымда Израиль әскері Иерусалимді басып алғанға дейін. Содан кейін ол Израиль оккупациясына қарсы наразылық білдірген араб заңгерлерінің жалпы ереуіліне қосылды.
In the following decade, Hadi received his primary and secondary education at various institutions in the West Bank, such as the national Najah School (1950–1952), Ahliya School (1952–1955), the Ibn Rushd School in Hebron (1955–1957), the German Schneller School in Bethlehem (1958), the Friends Boys School in Ramallah (1959–1960), the Khalil Sakakani School in Jerusalem (1961–1962) and the Rashidiya School (1962–1963). He completed his secondary education (Tawjihi) in Cairo, Egypt, at the National Educational School Zamalek in Cairo (1964). Afterwards, he enrolled at a law school in Damascus, Syria, which he completed with a bachelor's degree in Law (1965–1970). During the time of his studies, he worked as a clerk in the district court in Jerusalem under the judges Tayseer Kan’an and Fahad Abu al Atham until Jerusalem was occupied by the Israeli army during the Six Day War in June 1967. Subsequently, he joined the general strike by Arab lawyers protesting against the Israeli occupation.
Мансап
Дамаск университетінде құқық білімін алғаннан кейін, ол отбасылық дәстүрді жалғастыра отырып, заңгерлік мансабын бастады. Бірақ ол бұқаралық ақпарат құралдары саласына өтіп, Юсеф Насри Насер және Джамил Хамадпен бірге «Әл-Фаджр» (таң) газетін құрды (1972). Ол «Әл-Фаджр» газетінде редактор болып жұмыс істеді және псевдониммен бірқатар мақалалар мен редакциялық материалдар жариялады. 1972 жылы Насердің қашқындалғаннан кейін Хади өзінің алғашқы кітабын – «Палестина мәселесі және бейбіт шешімдер» деген атпен шығарды. Бұл кітап 1934-1974 жылдар аралығында израильдіктер мен палестиналықтар арасындағы қақтығысты реттеуге қатысты пікірталастар, бастамалар мен идеяларға арналған еді және Ливанде жарияланды. 1977 жылы Хади араб ой форумын құрды – бұл палестиналық сарапшылар тобы, ол түрлі зиялылар, ғалымдар мен саясаткерлерді біріктірді. Форум шеңберінде топ Ұлттық бағдарлау комитетінің идеясын жасады, кейін оны құрды. Абдул Хади оның президенті болып сайланды және 1980 жылға дейін осы қызметті атқарды. 1977 жылы Абдул Хади Батыс Жағалаудағы Жоғары білім беру кеңесін құрды және 1980 жылға дейін оның сайланған Бас хатшысы болды. 1981 жылы ол білімін одан әрі жалғастыруды шешіп, Ұлыбританиядағы Брэдфорд университетінің Бейбіт зерттеулер мектебіне түсті. 1984 жылы ол 1921 жылдан 1951 жылға дейінгі кезеңде палестина-иордания қарым-қатынастарын зерттей отырып, докторлық диссертациясын қорғады. Әлемдік мәселелерді одан да жақсы түсіну үшін ол Гарвардтағы Халықаралық қатынастар орталығында білімін жалғастырды, онда бір жыл (1984–1985) феллоу ретінде болды. Иорданияның Амман қаласында Иордания-Палестина бірлескен комитетінің арнайы кеңесшісі болғаннан кейін Абдул Хади (1985–1986) басып алынған жерлер істері министрлігінің арнайы кеңесшісі лауазымын қабылдады. Ол бұл лауазымын иорданиялық қоғам үшін басып алынған аумақтардың мәселелері туралы буклет жариялау үшін пайдаланды. Палестина Азат ету Ұйымының (ПҰҰ) өкілі Әбу Джихадты Иорданияның жер аударуымен және иорданиялықтар мен палестиналықтар арасындағы дағдарыстың жалғасуымен қатар, басқа да себептерге байланысты Абдул Хади отставкаға келіп, Иерусалимге оралды.
After studying law at Damascus University, he started his career as a lawyer continuing the family tradition. However, he moved into the realm of mass media and established, along with Yousef Nasri Naser and Jamil Hamad, Al Fajr (the dawn) newspaper (1972). He worked as an editor for Al Fajr and published a number of articles and editorials under an alias. After the kidnapping of Naser in 1972, Hadi published his first book, The Question of Palestine and Peaceful Solutions, which focused on debates, initiatives and ideas on a settlement of the conflict between the Israelis and Palestinians in the period of 1934 to 1974, which was published in Lebanon. In 1977, Hadi founded the Arab Thought Forum, a Palestinian think tank, which brought together a range of intellectuals, academics and politicians. Within the forum the group developed the idea of the National Guidance Committee and later also established it. Abdul Hadi was elected its President and functioned as such until 1980. In 1977 Abdul Hadi co founded the Council for Higher Education in the West Bank and served as its elected Secretary General until 1980. In 1981, he decided to continue his higher education and enrolled at the School of Peace Studies at Bradford University in the United Kingdom, from where he obtained his Ph. D. in 1984 focusing his dissertation on Palestinian Jordanian relations during the period from 1921 until 1951. In order to even further broaden his grasp of global issues, he continued his education at the Harvard Center of International Affairs, where he stayed as a fellow for one year (1984–1985). After becoming a special adviser of the Jordanian Palestinian Joint Committee in Amman, Jordan, Abdul Hadi accepted the post of special adviser to the Ministry of Occupied Land Affairs (1985–1986). He used his post to publish a booklet on the affairs of the occupied territories for the Jordanian community. With the Jordanian deportation of the Palestine Liberation Organization (PLO) figure, Abu Jihad, and the continued crisis between the Jordanians and the Palestinians, among other reasons, Abdul Hadi resigned and returned to Jerusalem.
Академиктер
Абдул Хади конференцияларға қатысты, олардың ішінде 1987 жылдың ақпан айында бөлінген қалалар үшін Зальцбург семинары Берлинде, Иерусалимде және Белфастта өтті. Сол жылы Абдул Хади палестиналық зиялылар мен ғалымдар тобымен бірге 1987 жылы Палестинаның халықаралық істерді зерттеу академиялық қоғамын (PASSIA) құрды, ол жергілікті және шетелдік көзқарастардың көпшілігін еркін талқылау мен талдау үшін форум қызметін атқарады. PASSIA төрт негізгі салаға қатысты. Зерттеу және жарияланымдар бағдарламасы аясында PASSIA Палестина мәселесі мен палестиналықтарға қатысты әртүрлі тақырыптар бойынша 120-дан астам зерттеулер жариялады, сондай-ақ жыл сайынғы күнделігін шығарады. Тағы бір маңызды бөлігі – диалог бағдарламасы, ол палестиналықтарды алаңдататын мәселелер бойынша түрлі көзқарастарды ұсыну және талқылау үшін платформа ұсынады, оның ішінде өзекті саяси оқиғалар, дінаралық қатынастар және Иерусалим мәселесіне ерекше назар аударылады. PASSIA жұмысының үшінші бағаны – оқыту және білім беру бағдарламасы, ол палестиналық мамандар мен тәжірибелі қызметкерлерге халықаралық істердің нақты салаларындағы білімдерін жетілдіруге және институционалдық/жеке әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді. Бұдан өзге, Абдул Хади аймақ бойынша және әлемдік деңгейде көптеген жобаларға қатысты. 1990 жылы ол Бухарест қаласында Қара теңіз университетінің институтын құрды және Израиль мен халықаралық университеттерде сыртқы лекторы болып жұмыс істеді, соның ішінде Ұлыбританиядағы Қорғаныс зерттеулерінің Корольдік колледжінде (1992–1997). Оның оқытулары палестиналық тарихқа және Израиль-Палестина қақтығысына арналған. Фейсал Хусейнимен бірлесіп 1992 жылы Иерусалим ұлттық комитетін құрды, ол кейін Иерусалим араб кеңесі (1993) атанды, себебі Абдул Хади Фейсал Хусейнидің басшылығымен Шығыс үйінде жұмыс істеді. Сонымен қатар, 1995 жылы ол EuroMeSCo желісін құрды және Хедра Абдул Шафи және басқалармен бірге Палестиналық бейбітшілік және әділдік кеңесін құрды. 2000 жылы ол Бейрутте мұсылмандық және христиандық диалогты ұйымдастыру үшін араб командасының құрамына кірді, ал бір жылдан кейін Иорданиядағы Хасан бин Талалдың араб ой форумының мүшесі болды (2001). 2006 жылы Бельгия королі Альберт II оны Корольдік орденінің командирі атағымен марапаттады. 2009 жылдан бері Абдул Хади Ясер Арафат қорының Қамқоршылар кеңесінің мүшесі болып жұмыс істеп келеді және палестиналықтардың бөлінуіне соңғы нүкте қою мақсатындағы мәлімдемелерге, кездесулерге және диалогтарға үлес қосып келеді (2008 жылдан бері). 2011 жылы ол Иерусалимдегі Даму Араб қоғамын құруға көмектесті. Сонымен қатар, ол палестиналық татуласуға жұмыс істеген палестиналық тәуелсіз тұлғалар тобының мүшесі болды және 2011 жылы ол Каирдегі татуласу құжатының, яки Палестиналық тұтқындар құжатының ресми қол қоюына куә болды.
Abdul Hadi participated in conferences, among them the Salzburg Seminar for Divided Cities Berlin, Jerusalem, and Belfast in February 1987. The same year, together with a group of Palestinian intellectuals and academics, Abdul Hadi founded the Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs (PASSIA) in 1987, to provide a forum for the free debate and analysis of a plurality of local and foreign perspectives. PASSIA is involved in four main areas. As part of its Research and Publication Programme, PASSIA has published over 120 different studies on a diversity of subjects relevant to the Palestine question and the Palestinians, in addition to its annual diary. Another component is the Dialogue Programme, providing a venue for the presentation and discussion of a range of issues and viewpoints on matters of concern to Palestinians, with a focus on topical political events, interfaith issues and the question of Jerusalem. A third pillar of the work undertaken by PASSIA is its Training and Education Programme, which provides a platform for Palestinian practitioners and professionals to deepen their knowledge and expertise in specific areas of international affairs and institutional/personal capacity building. Furthermore, Abdul Hadi has been involved in projects throughout the region and worldwide. In 1990, he established the Black Sea University Institute in Bucharest and was active as an external lecturer at Israeli and international universities, among them the Royal College of Defence Studies in Great Britain (1992–1997). His teachings focused on the Palestinian narrative and the Israeli Palestinian conflict. Together with Faisal Husseini, he co founded the Jerusalem National Committee in 1992 which later became the Jerusalem Arab Council (1993), as Abdul Hadi functioned at the Orient House under Faisal Husseini’s leadership. Also, in 1995, he co founded the EuroMeSCo Network and, together with Hedra Abdul Shafi and others, created the Palestinian Council for Peace and Justice. In 2000, he was part of the founders of the Arab Team for Muslim and Christian Dialogue in Beirut and one year later became a member of the Arab Thought Forum of Prince Hassan bin Talal in Jordan (2001). In 2006, he was honored by King Albert II of Belgium with the title Commander of the Order of the Crown. Since 2009, Abdul Hadi has also been active as a member of the Board of Trustees of the Yasser Arafat Foundation and has contributed to statements, meetings and dialogues to end the Palestinian disengagement (since 2008). In 2011, he contributed to establishing the Arab Society for Development in Jerusalem. Furthermore, he was a member of the Palestinian independent personality team which worked towards Palestinian reconciliation and in 201, Abdul Hadi witnessed the official signing of the Cairo reconciliation document, or Palestinian Prisoners' Document as it is also known.