Кіріспе

Майк Джонс QGM – 20 ғасырдағы каноэші, ең белгілісі Көк Ніл және Дудх Коси өзендеріндегі саяхаттарымен танымал.

Ерте өмір

Джонс 1950 жылдардың басында Англияның Йоркшир округінде дүниеге келген. Ол Кейгли орта техникалық мектебінде, содан кейін Кейгли ұлдар гимназиясында оқыды. Джонс 1965 жылдың қараша айында 14 жасында каякпен айналысуды бастады, шамамен сол кезде оның әпкесі Кристин де бастады, ол Олимпиадалық каноэші Тим Бейлидің анасы. Ол суға алғаш рет шыққан күнін "көтеріңкі және қызықты күн болды, каноэмен жүзуден гөрі көбірек уақыт суға түсіп, жүзуге жұмсағаныммен қатар" деп сипаттады. Сол қыста ол су бетінде дөңгелеуге үйренді. Келесі жылдары ол Wharfe, Swale, Ure, Nidd және Lune сияқты жергілікті өзендерде каяк шалған.

Ертедегі экспедициялар

Ол слаломдық каноэ спортымен айналысып, 1969 жылы алғашқы экспедициясына қатысты. Оны 19 жасар Джефф Слейтер басқарды, Слейтер Кембридж университетіне түсуді күтіп отырғанда. Топ Инн өзенімен жүзіп өтті. Джонс сол кезде он жеті жаста еді және экспедиция қаражатына өз үлесін салу үшін бес апталық демалысында "қайратты" жұмыс істеді. Олар Германия мен Австрияда "отпен сынау" деп аталатын дайындықтан кейін шілде айында Сент-Морицке келді. Инн өзеніне келгеннен кейін ол, Еуропадағы ең қиын су жолы деген аталымды неге лайық екенін тез түсінді – ол тік шатқалда орналасқан және 1000 фут (305 м) биіктіктен қарағанда да, арпалыстар өте үлкен болып көрінді. Төмен түсу бес күнге созылды, сегіз каяк қатты зақымдалып, бір команда мүшесі мерт болып қалды. 1971 жылдың күзінде Джонс Бирмингем университетінде медицинаны оқыды. Оның студенттік өмірі көбінесе оқу мен каноэ спортын қатар алып жүруден тұрды. Ол жиі жұма күнгі кешкі лекцияларды өткіріп, бүкіл ел бойынша каноэ жарыстарына қатысатын: "Медициналық білімді терең зерттеу, бүкіл ел бойынша каноэ жарыстары сияқты маған күш бермеді".

Көк Ніл және Дудх Коси

1971/72 жылдың қысы мен көктемінде ол тағы екі сапарды жоспарлады, ал 1972 жылдың маусымында Британ университеттерінің слалом және тау өзендеріндегі каноэ командасының басшысы болып тағайындалды. 1972 жылдың жазында Еуропадағы үш халықаралық жарыста "құрметті жетістіктерге" қол жеткізді. Клиникалық емтиханды аяқтағаннан кейін бірнеше сағат өткен соң, тіпті нәтижелерін білмей Австрияға аттанды. Джонстың кейінгі экспедицияларына Көк Ніл кірді, онда жергілікті қарақшылар өзен сияқты қауіпті болды. Майк Джонс осы экспедицияда 21 жасқа толды, ылғалды ұйықтайтын қапқа тығылып, қолында .45 калибрлі Colt тапаншасымен ұйықтады. Көк Нілден оралғаннан кейін Джонс Дудх Коси өзенінен алғашқы рет түсуді қалады. Бұл өзеннің бастауы Эверест тауының аймағында орналасқан, шамамен төмендеп түседі. Салыстыру үшін, 1972 жылы Германияның Аугсбург қаласында өткен Олимпиадалық слалом трассасының биіктігі шамамен төмендеп түседі. Жолы 17 500 фут (5334 метр) биіктікте басталып, 129 км қашықтықты құрайды. Командаға Майк Джонс, Мик Хопкинсон (Көк Ніл командасының мүшесі), Джон Лидделл, Роб Гастингс, Роджер Хьютон, Дейв Манби және квартирмейстер Джон Гослинг кірді. Экспедиция қаржыландыру және демеушілік табуда көптеген қиындықтарға тап болды, сондай-ақ, өлім қаупі тым жоғары деп санағандықтан, бірнеше адам қатысудан бас тартты. "Эвересттің қатал өзені – Дудх Коси" деген фильм экспедицияны жарыққа шығарды және 1976 жылы 12 халықаралық наградаға ие болды. Экспедицияны "Observer" журналының түсті беттері мен HTV Cardiff телеарнасы да көрсетті. Түсіруге қолданылған каноэлерді Pyranha Canoes компаниясының Грэм Маккерет арнайы жобалады, олар өзен мен тастардың үздіксіз әсеріне төтеп беруі керек еді. Джонс "Эверестке каноэмен түсу" атты кітап жазды. Джонстың қаза болған жеріне жақын ағашқа бекітілген, ағаштан жасалған ескекке жазылған естелік хабарлама орнатылды. 1983 жылы оның әріптестерінің бірі сол жерге қайта оралды, бірақ ағаш пен естелік хабарлама жойылған еді. Оның қазасынан кейін ата-анасы оның құрметіне естелік қор құрды. Он жыл бойы Дейв Манби Солтүстік Уэльстегі Лланголен қаласында Майк Джонс митингін ұйымдастырып, осы қорға қаражат жинады. Қордың мақсаты – каяк спортын және зерттеулерді дамыту. Қазір оны Уинстон Черчилльдің естелік қоры басқарады. Ол тек саяхаттар мен зерттеулерге ғана емес, көптеген санаттар бойынша гранттар береді. Оған британ паспорты бар кез келген адам жүгіне алады.