Кіріспе

Джон Л. Хелгерсон – зейнеткерліктегі кәсіби барлау офицері. Ол 38 жыл бойы Орталық барлау агенттігінде (ЦРУ) қызмет етті, соңғы лауазымы 2002 жылдан 2009 жылға дейін ЦРУ Бас инспекторы болды. Ол терроризм күдіктілерін ЦРУ-ның сұраққа алуын тергеуге жауапты болды және 2005 жылы агенттіктің тәжірибесін сынаған есепті дайындады, ол 2009 жылы Обама әкімшілігімен жарияланды.

Білім

Хельгерсон Сент-Олаф колледжін бітірген. Оның магистр және докторлық диссертацияларын Дьюк университеті саясаттану саласында қорғады. Хельгерсон ЦРУ-ға қабылдауға дейін Замбия университетінде ғылыми қызметкер, ал Цинциннати университетінде профессор болып жұмыс істеген.

ЦРУ мансабы

Хелгерсон 1971 жылы ЦРУ-ға қосылды. Ол "ақпаратты талдаушы" ретінде бастап, кейін Ресей, Еуропа, Африка және Латын Америкасы аймақтарын жабумен айналысатын бөлімдерді басқарды. Ол Агенттіктің барлау жөніндегі директорының орынбасары болып төрт жыл қызмет еткен сияқты жоғары басқарушы лауазымдарды атқарды. Сондай-ақ ол ЦРУ-ның Конгресс істері жөніндегі директоры және Бас инспектордың орынбасары болып қызмет етті. Оның қызметі көбінесе зерттеу-талдау саласында, операциялық емес, өтті; 2000 жылдан 2001 жылға дейін ол Ұлттық бейнелеу және карталау агенттігінің (NIMA) директорының орынбасары болды. 2001 жылдың тамызында ЦРУ директоры Джордж Тенет оны Ұлттық барлау кеңесінің (NIC) төрағасы етіп тағайындады.

ЦРУ бас инспекторы

2002 жылдың ақпан айында президент Джордж Буш Хельгерсонды ЦРУ бас инспекторы лауазымына ұсынды.

Ол қызметке келгеннен кейін Хельгерсон 2001 жылдың 11 қыркүйегінен кейін ЦРУ-дың жаңа тергеу бағдарламасын тергеуді бастады. Ол агенттік қызметкерлерінің "осы бағдарламаның әртүрлі аспектілеріне" қатысты алаңдаушылықтарына жауап ретінде, "агенттік жасап жатқан нәрсе бұрынғы АҚШ үкімет саясатымен және американдық құндылықтармен түбегейлі қайшы екенін" сезінгендері және "маңызды заңгерлік пікір болмағандықтан" әрекет еткенін айтты. 12 адамнан тұратын команда бір жылдан астам жұмыс істеді, 100-ден астам адаммен сұхбаттасты, барлық құпия түрмелерді (black sites) барды, барлық видеожазбалардың әр минутына қарады және 38 000-нан астам құжатты зерделеді. Обама әкімшілігі ЦРУ процедураларын тергеуді бастағаннан кейін Хельгерсон Эрик Холдердің "мақұлданған бағдарламаға қатысқан ешкімді соттауға болатыны мүмкін емес" деп болжады. 2007 жылдың қазан айында ЦРУ директоры Майкл Хейден Хельгерсонның ЦРУ бас инспекторы ретіндегі қызметін тергеуді бастады, бұл тергеуді Хейденнің аға кеңесшісі Роберт Дейц жүргізді. 2009 жылы АҚШ судьясы ЦРУ тергеулері туралы есепті жариялауға бұйрық берді. Есепте тұтқындарға қатысты қатал тергеу әдістері сипатталды және оларға қатысты қатты сын айтылды. Хельгерсон 38 жылдық қызметтен кейін 2009 жылы ЦРУ-дан зейнеткерлікке шықты.