Жастребарско: Археологиялық ошақтар мен тарихи географиясы
Jastrebarsko
Жастребарско, Хорватия қаласының тарихы: Римдік кезеңге қатысты археологиялық жақсы сақталған вилла рустика және некрополь табылды. Тұмбалар сирек кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жастребарско (; Яска), көбінесе Яска деп аталады, Хорватияның Загреб облысындағы қала.
Jastrebarsko (; Jaska), colloquially known as Jaska, is a town in Zagreb County, Croatia.
Ежелгі дәуір
1865 жылы Жастребарское қаласындағы Репишче, Клинча Села ауылында римдік қоныстың қалдықтары табылды. 20-ғасырдың соңындағы археологиялық зерттеулер оларды вилла рустика және алты дөңгеден тұратын некрополь ретінде жіктеді, екеуі де Рим империясының ерте кезеңіне жатады. Бұл қалдықтар Норикалық Паннонияның ең батыс тобы болып саналады және олардың ерекшелігі – дөңгелердің үстіне тікелей орналасқан қабір тастары, мұндай жағдай Хорватияның басқа аймақтарында тек Доньи Чехиде ғана тіркелген. Бұл археологиялық орынның жергілікті Конжава өзенінің жағалау террасаларында орналасуы Рим империясының бейбіт кезеңімен байланысты, бұл өз кезегінде өзен аңғарларында елді мекендердің пайда болуына әкелді. Sveta Marija pod Okićem (жергілікті Grič атымен белгілі), Репишчеден солтүстікке қарай орналасқан және 4-ғасырға жататын археологиялық орын, оңай қол жетімді жерлерден биік төбелерге көшіп-қонуды және қоршалған бекіністер құруды көрсетеді. Бұл Паннония аймағындағы және империядағы тұрақтылықтың жоғалуымен байланысты. Попов Долдың кішкентай аңғарында Света Марияға тиесілі некрополь табылған, одан көптеген кішкентай заттар қазылып алынды. Олардың көпшілігі – қола білезіктер мен шыны тостағандар, римдіктер өздерінің қайтыс болғандарымен бірге жерлеген заттар. Аймақта осыған ұқсас екі орын табылды: Павловчани және Плешивица өткелі. Бұл мәртебе Ястребарскоға 1848 жылы Иосип Елачичпен феодалдық жүйені жоюға дейін жергілікті феодалдардың ықпалына қарсы тұруға көмектесті.
In 1865, remnants of a Roman settlement were uncovered in Repišće, Klinča Sela, a village in Jastrebarsko metropolitan area. Further archeological investigation in the late 20th century classified them as a villa rustica and a necropolis consisting of six tumuli, both dating to the early Roman Empire period. The remnants are deemed to be the westernmost group of Noric Pannonian tumuli and they make a very rare occasion of tombstones located directly on top of tumuli, which is in the rest of Croatia recorded only in Donji Čehi. The location of this archeological site on the fluvial terraces of the local Konjava stream is attributed to the peaceful state of the central Roman Empire, which in turn led to formation of settlements in river valleys. Sveta Marija pod Okićem (locally nicknamed Grič), an archeological site located some north of Repišće dating to 4th century, shows a migration from easily accessible locations to steeper hills and creation of isolated walled refugia. This is attributed to the loss of stability in the Pannonian region and in the Empire overall. A necropolis belonging to Sveta Marija was found on the small valley of Popov Dol and small items were excavated therefrom. Those were mostly bronze bracelets and glass chalices, items that Romans buried with their deceased. Two similar sites were found in the vicinity: Pavlovčani and Plešivica pass. This status helped Jastrebarsko combat the interests of local feudal lords until the abolishment of the feudal system by ban Josip Jelačić in 1848.
География
Жастребарско Орталық Хорватияның Пригорье аймағында, Река шағын өзенінің (река – кайкав диалектісінде «өзен» деген сөз) бойында салынған қала. Батыс жағынан Жастребарско Жумбарак тауымен шектеседі, бұл тау тізбегі Оңтүстік-Шығыс Словения және Оңтүстік-Батыс Пригорье аймағында, атап айтқанда Жумбарак муниципалитеті мен Самобор қаласының аумағында орналасқан. Қаланың орташа биіктігі – , ал Жастребарско қалалық аймағындағы ең жоғары нүкте – Словения да таластық жүргізіп отырған Жумбарак тауының Света Гера шыңында тіркелген.
Jastrebarsko is located in the Prigorje region of Central Croatia, built around the Reka Creek (; reka is Kajkavian dialect word for river). On the west, Jastrebarsko is bordered by the Žumberak Mountain , a mountain range spreading through southeast Slovenia and southwest Prigorje, specifically Žumberak municipality and City of Samobor. The average altitude of the city is and the highest elevation in the Jastrebarsko metropolitan area is recorded on the Sveta Gera summit of the Žumberak mountain, also claimed by Slovenia.
Көлік
Жастребарско Загреб-Сплит (Адриат-Ион тас жолы) және Загреб-Риека (Vb дәлізі) теміржол және автомобиль дәліздерінде орналасқан. Загребке жақын Лучко түйіскезенін және Карловац түйіскезенін арасында орналасқан А1 автомобиль жолында Жастребарско маңында шығу бар. Бұл учаске 1970 жылға дейін салынған Хорватиядағы ең көне заманауи автомобиль жолы. Загреб-Карловац-Риека магистральдық темір жолы M202, Vb панЕуропалық дәлізінің бөлігі, Жастребарско арқылы өтеді. Жастребарско қаласына Загреб пен Риека арасында қатынайтын жоғары жылдамдықты еңкейтілген пойыз және қала мен Загреб арасында қатынайтын қалалық пойыздар қызмет көрсетеді. Қала әкімшілігі 2007 жылы хорват көлік сарапшысы Иван Дадичтің көлік мәселелерін зерттеуін тапсырды, ол Жастребарско жолдарындағы қиындықтарды шешуге бағытталған. Дадичтің алдын ала пікірі Загреб пен Карловац арасында төрт қосымша түйіскезен салуды ұсынды, бұл Жастребарсконың A1 дәлізінде тұратын барлық тұрғындар үшін қиындық тудыратын шығу болып қалуын болдырмайды.
Jastrebarsko lies on both Zagreb–Split (Adriatic Ionian highway) and Zagreb Rijeka (Corridor Vb) rail and road corridors. There is a highway exit near Jastrebarsko on the A1 highway, located between the Lučko interchange near Zagreb and the Karlovac interchange. This stretch is the oldest modern highway in Croatia, dating back to 1970. The Zagreb–Karlovac–Rijeka magistral railroad M202, part of the Pan European corridor Vb, passes through Jastrebarsko. Jastrebarsko is served by a high speed tilting train running between Zagreb and Rijeka and commuter trains operating between the town and Zagreb. The city administration has called for a traffic study in 2007 by Ivan Dadić, a Croatian traffic expert, to solve the transport problems riddling Jastrebarsko's roads. Preliminary opinion by Dadić called for construction of four additional interchanges on the Zagreb–Karlovac stretch that would stop Jastrebarsko from being the bottleneck exit for all commuters living on the A1 corridor.
Елді мекендер
Қала әкімшілік аймағындағы елді мекендер: Тағы бір кардинал – Франжо Кухарич, ол да Крашичтен шыққан. 1945 жылы дін қызметкері болып, 1970 жылы Шепердің (сол кезде кардинал болған) орнын басып, Загреб архиепископы болды. 1983 жылы папа Иоанн Павел II оны кардинал етіп тағайындады. Кухарич 1997 жылы зейнетке шыққанға дейін бұл қызметте қалды. Екі ықпалды хорват саясаткерінің Жастребарскода тұрғандығы белгілі. ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы хорват саясаткері Владко Мачек те Жастребарскодан шыққан. Купинец деген жақын маңдағы ауылда туған Мачек, Стьепан Радичтің қазасынан бастап, 1941 жылы Югославия Корольдігін жеңген Осі державалары Хорватияның тәуелсіз мемлекетін құрғанға дейін Хорватияның тәуелсіздігі үшін күрескен Хорватия шаруалар партиясын басқарды. Ол заңгерлік кеңседе жұмыс істеген жеті жыл бойы Жастребарскода тұрды. Любомир Мичич 1895 жылы Жастребарскода туған, серб ақыны, жазушысы, сыншысы, редакторы және актері. Борис Клеменьич сегіз жыл қаланың мэрі болды.
The settlements in the city administrative area are: The other cardinal was Franjo Kuharić, also from Krašić. He became a priest in 1945 and succeeded Šeper (then already a cardinal) as the Archbishop of Zagreb in 1970. In 1983 pope John Paul II chose him as a cardinal. Kuharić remained on that duty until his retirement in 1997. Two influential Croatian politicians are known to have lived in Jastrebarsko. Vladko Maček, a Croatian politician from the first half of the 20th century also hails from Jastrebarsko. Born in a nearby village, Kupinec, Maček led the Croatian Peasant Party fighting for the independence of Croatia since the assassination of Stjepan Radić until World War II and the establishment of the Independent State of Croatia by the Axis powers which defeated the Kingdom of Yugoslavia in 1941. He lived in Jastrebarsko for seven years while working in a law practice. Ljubomir Micić, born in Jastrebarsko in 1895, was a Serbian poet, writer, critic, editor and actor. Boris Klemenić was mayor of the town for eight years.
Қорытынды жазбалар
Грекл Гонева деп те атаған. Шкрабе 600 жылға жуық мерзімді есептегенмен, Жастребарсконың еркін сауда орталығы ретіндегі кезеңінің ұзақтығы 591 жылды құрауы мүмкін. Хорватияның еркін патшалық қалалары туралы толық мәліметтер Гюро Сабоның "Стари Загреб" кітабында келтірілген.
Also mentioned as Gonjeva by Gregl. Although Škrabe refers to an estimate of 600 years, the period of Jastrebarsko's free royal trading center actually could have lasted only 591 years. See Gjuro Szabo's book Stari Zagreb for a detailed explanation of free royal towns of Croatia.