Кіріспе

Интерпал – Палестинаны көмек және даму қорының жұмыс атауы, 1994 жылы құрылған британдық қайырымдылық ұйымы. Ол өзін палестиналықтардың кездесетін қиындықтарды жеңілдетуге бағытталған саяси емес қайырымдылық ретінде сипаттайды және әлемдегі кедей және мұқтаж палестиналықтарға көмек пен даму көмегін ұсынуға толыққанды бейілдес, бірақ ең алдымен Палестина аумақтарында, Ливанда және Иорданияда. АҚШ үкіметі Интерпалдың терроризмді қаржыландыруы немесе қолдауы туралы мәлімдеме жасады, және 2003 жылы «Арнайы тағайындалған тұлғалар» тізіміне енгізілгендіктен, американдық азаматтар мен тұрақты түрде тұратын адамдарға олармен іскерлік байланыс жасауға тыйым салынды. Ұлыбританияның Қайырымдылық комиссиясы Интерпалға қатысты үш рет тергеу жүргізді, және әр тергеуде ұйымның заңбұзушылық жасағаны немесе қаражатты дұрыс пайдаланбағаны анықталмады. 2009 жылы Қайырымдылық комиссиясы Интерпалға «Жақсылық одағымен» байланысын тоқтатуды бұйырды, оны АҚШ Қаржы министрлігі «ХАМАС басшылығының террористік ұйымға қаражат аудару үшін құрған ұйым» деп таныды.

Миссиясы мен құндылықтары

Интерпал Осло келісімдерінен кейін құрылды. Олар өзінің "әділеттілікке деген құштарлығы мен адамдық қадір-қасиетті сақтау міндеті мұқтаж палестиналықтарға көмектесуге" ұмтылатынын мәлімдейді. Интерпал Палестина, Ливан және Иорданиядағы серіктестерімен тығыз байланыс күйінде жұмыс істейді, мақсаты – "өңірлеріндегі кедей және мұқтаж адамдарды тәуелділік мәдениетінен шығарып, өзін-өзі қамтамасыз етуге ынталандыру, сондай-ақ бенефициарларға тиесілі қауымдастықтардағы бейбітшілік пен тұрақтылықты нығайту". Интерпал өз веб-сайтында оккупацияланған аумақтардағы жағдайдың тұрақсыздығына байланысты, ұйым үшін қаражатты жергілікті уәкілетті серіктестерге аудару және аймақ ішінде тауарлар мен жабдықтама сатып алудың тиімді екенін мойындайды. Дегенмен, бұрын Интерпал қаражаты заңсыз және террористік ұйымдарға жеткені туралы айыптаулар болған. (Төменде қараңыз).

Жұмыс

Интерпал Газа мен Батыс жағалаудағы Палестинаның басып алынған аумақтарында, сондай-ақ Иордания мен Ливандағы босқындар лагерьлерінде жұмыс істейді. Бұрынғыда, қызметінің көп бөлігін жергілікті серіктес ұйымдар арқылы жүргізіп, "бірқатар көмек көрсетумен қатар жергілікті экономиканы жандандыруға" ұмтылған. Қазіргі уақытта ол негізінен Газадағы жергілікті кеңсесі арқылы жұмыс істейді, ол қаржыландыру ұсыныстарын қарастырып, қаражатты тікелей жобаларға бөліп береді.

Қаражатты жинау

Қайырымдылық ұйымы жыл бойы түрлі шаралар ұйымдастырады, оның ішінде қайырымдылық жәрмеңкелері, университеттердегі лекциялар, аукциондар және ақша жинау кештері бар. Жыл сайынғы басқа да шараларға Рамазан айы мен Құрбан айт шақырулары кіреді. Интерпал пошта арқылы және онлайн науқандардан өзге, көптеген табысты қаржы жинау жолдарына ие. Ұлыбританияда ондаған мың адам оның қызметіне тұрақты қаржылай үлес қосады, ал тағы да мыңдаған жетім және мұқтаж балаларға тұрақты түрде көмек көрсетеді. Қаржы мешіттерден және көшеден жиналады, сондай-ақ тікелей эфирдегі телеарналар арқылы түседі. Интерпал ИсламЭкспо және Жаһандық бейбітшілік пен бірлік сияқты іс-шараларда еріктілерді қамтамасыз ету және ұйымдастыру үшін де қаржы алады.

Ұлыбританияның қайырымдылық комиссиясы тергеуді бастады

Интерпал Англия мен Уэльс қайырымдылық комиссиясы тарапынан үш рет, күдіктер туғаннан кейін тергеуге алынды. Үшінші тергеудің нәтижесінде де Интерпал мен терроризммен байланысты ұйымдар арасындағы болжамды байланысты растайтын ешқандай дәлел табылған жоқ.

1996 жылғы тексеру

1996 жылы "Санди телеграф" газетінде Интерпал мен оның қамқорларына қатысты айыптаулар жарияланды. Қайырымдылық комиссиясы жүргізген тергеу садақалардың есепке алынбағаны немесе саяси мақсатта жұмсалғаны туралы ешқандай дәлел таппады. Бірнеше аптадан кейін, толыққанды тергеуден кейін, Ұлыбританияның Қайырымдылық комиссиясы Интерпалды кез келген заңсыз қызметтен ақтап берді, АҚШ Қаржы министрлігі өз айыптамаларын қолдайтын ешқандай дәлел ұсынбағанын анықтады және оның активтерін тікелей тоқтатудан босатты. Британдық еврейлер депутаттары кеңесі бұл айыптауды қайталағаннан кейін, Интерпал оларды сотқа берді. Тараптар соттан тыс келісімге келді, онда Депутаттар кеңесі ресми түрде кешірім сұрады және мәлімдемені 28 күнге өз веб-сайтында жариялады. Олардың веб-сайтындағы мәлімдемеде былай делінген:

"Біз Хамас және Интерпал сияқты террористік ұйымдарға сілтеме жасадық. Біз Интерпалды осылай сипаттамағанымыз дұрыс емес екенін және біздің жарияланымымыз тудырған наразылық пен қайғыға өкінеміз."

2006-2009 жылдар аралығындағы тексеру

2006 жылдың шілдесінде BBC "Панорама" бағдарламасында "Сенім, жеккөрушілік және қайырымдылық" деген атпен хабар таратты, онда Интерпал Палестина аумақтарындағы Хамас идеологиясын қолдайтын ерікті ұйымдарға қаржы жұмсады деген айыптамалар келтірілді. Қайырымдылық комиссиясының басшысы "Панорама" бағдарламасында журналисттің ұйымның Хамаспен байланысы туралы маңызды мәселелер көтергенін және оларды зерттеу қажеттігін айтты. 2007 жылдың 4 қаңтарында Комиссия 1996 жылғы қорытындысын қайталай келе, "Интерпал – қиындықтар мен азап-тозақ көп болған аймақта маңызды жұмыс атқаратын, жақсы басқарылатын және адал ұйым" екенін мәлімдеді. 2009 жылдың ақпан айында ұзаққа созған тергеуден кейін Қайырымдылық комиссиясының баяндамасы Интерпалдың терроризмге қатысы бар ұйымдарды қаржыландырғаны туралы "Панораманың" айыптамаларын жоққа шығарды. АҚШ Қаржы министрлігі Комиссияның сауалына ешқандай дәлел ұсынбады, бірақ Израиль үкіметі өз алаңдаушылықтарының тізімін ұсынды. 2010 жылдың мамыр айында Қайырымдылық комиссиясы Интерпалдың барлық нұсқауларға толық сәйкес екенін анықтады.

2006-2009 жылдардағы тексеруге қосымша

2012 жылы Қайырымдылық комиссиясы 2009 жылғы сауалнаманың ұсынымдарын орындау үшін Interpal атқарған әрекеттерді сипаттаған қосымша есеп жариялады. Interpal 2009 жылғы сауалнаманың талаптарын орындағандығы туралы хабарланды. Interpal енді "Жақсылық үшін одақ" ұйымының мүшесі емес еді. "Жақсылық үшін одақ" ұйымымен байланысты сенімді тұлға сол ұйымның Бас хатшысы лауазымынан кетті. Interpal Қайырымдылық комиссиясы берген мерзімді ұзартуды сұрауға мәжбүр болғанымен, 2012 жылдың маусымына дейін 2009 жылғы сауалнамада анықталған кемшіліктерді тиімді жоюға бағытталған рәсімдерді баяндаған серіктестік және қаржыландыру операциялары жөніндегі нұсқаулықты жариялады. Комиссия сенімділердің сауалнамада көтерілген мәселелерді қадағалауға жауапты екенін мәлімдеді.

Интерпал қозғаған сот іс-әрекеттері

2 шілдеде 2006 жылы The Jerusalem Post баспасында жариялаған жалақорлық мақаласы үшін Interpal-дан кешірім сұрады. 2005 жылы Interpal екі жыл бұрын Interpal-ды өз веб-сайтында террористік ұйым деп жариялаған Британдық еврейлер депутаттары кеңесіне қарсы сот ісін жеңіп алды. Кеңес соттан тыс келісімнің бір бөлігі ретінде мәлімдемесін қайтарып алып, кешірім сұрады. Кеңес мәлімдемесінде: «Біз Interpal-ды осылай сипаттамағанымыз жөн еді және біздің әрекетіміздің тудырған реніш пен қайғыға өкінеміз» деді. 2006 жылы Jerusalem Post Interpal мен оның NatWest банкіне, газеттің қайырымдылық ұйымы террористік ұйыммен байланысты деген мақаласы үшін кешірім сұрауға мәжбүр болды. 2018 жылдың тамызында Daily Mail Палестинадағы «нафрат фестивалін» қаржыландырды деп Interpal-ды айыптаған мақала жариялады. Сол айда Mail Online Interpal-ды «арнайы белгіленген жаһандық террористік ұйым» деп сипаттады. Daily Mail және Mail Online мақалаларының нәтижесінде Interpal 120 000 фунт стерлинг көлемінде өтемақы және сот шығындарын алды. Газет 2019 жылдың сәуір айында мақалаларға түзету енгізіп, «Interpal да, оның қорғандары да ешқашан террористік қызметке қатыспаған және оған қолдау көрсеткен жоқ» деп мойындады. Келісімге жауап ретінде Interpal қорғандары кеңесінің төрағасы Ибрагим Хьюитт: «Келісімнің уақыты мен сомасы палестиналықтарға гуманитарлық көмек көрсетуді саясаттастырудың жалғасып жатқан кең ауқымды жоспары аясында ерекше маңызға ие. Бұл маңызды жетістік комментаторлар мен басқаларды жалпы халыққа және қызмет көрсетушілерге әділ және нақты ақпарат берудегі жауапкершіліктерін қастерлеуге шақырады деп үміттенеміз» деді. 2019 жылдың тамызында Interpal The Jewish Chronicle газетінен кешірім алып, 50 000 фунт стерлинг өтемақы алды. Бұл журнал 2019 жылдың наурызында қайырымдылық ұйымының террористік қызметпен байланысы бар екенін айтқан. 23 тамызда газет кешірімді толыққанды жариялады, сонымен қатар Interpal қорғандары кеңесінің төрағасы Ибрагим Хьюиттің мақаласын жариялады. Газет кешірімде «Interpal да, оның қорғандары да ешқашан террористік қызметтің ешқандай түріне қатыспаған және оған қолдау көрсеткен жоқ» деп мойындады. Канада да шамамен сол уақытта Interpal-ды белгіледі. HSBC және Co-operative Bank Interpal шоттарын қабылдаудан бас тартты. 2009 жылы Nine Eleven Finding Answers Foundation (NEFA) Хамас пен Interpal арасындағы байланыстың бірнеше сот ісінде көрсетілгенін айтты, онда адамдар Interpal-дан алған ақшаны террористік операцияларды қаржыландыру үшін пайдаланған деп айыпталды. Бірінші іс 2005 жылы ХАМАС пен әл-Қаидаға ақша жіберу үшін сөз байласқан Йемендегі «Аль-Ақса» ұйымының төрағасы Мохаммед Али Хасан Аль Моядқа қатысты. АҚШ федералдық айыптамасына сәйкес, ол 2002 жылы өткен кездесуде джихадты қолдағанын дәлелдеу үшін Interpal және басқа үш ұйымнан түсімдерді ұсынған. Екінші іс 2003 жылы Израильде қарастырылды. Оған Interpal және басқа ұйымдардан алған қаражатты ХАМАС қызметін қолдауға жұмсаған бес адам мен екі ұйым қатысты. 2005 жылы жасалған келісім бойынша барлық айыпталушылар кінәлі деп танылды. 2005 жылғы үшінші іс де Израильде қарастырылды. Әскери сот ХАМАС белсендісі Ахмед Салатнаны Interpal, Human Appeal International, француздық CBST, итальяндық ABSPT және Аль-Ақса қорынан 9 миллион фунт стерлингті жанкешті бомбалаушылардың отбасыларын қолдау және террористік операцияларды қаржыландыру үшін аударғаны үшін айыптады. 2001 жылдың тамызында Иерусалимдегі «Сбарро» пицца ресторанында өзін-өзі жардырған, 15 адамды өлтіріп, 107 адамды жарақаттаған жас жігіттің отбасы да осындай көмек алған.