Кіріспе

Испан Католик дін қызметкері Тадеус Амать и Брузи, немесе испан тілінде Тадеу Амать и Брузи (; 31 желтоқсан 1811 – 12 мамыр 1878) – испандық Католик дін қызметкері, Калифорниядағы Лос-Анджелес қаласының алғашқы епископы болды.

Ерте өмір

Амат 1811 жылғы 31 желтоқсанда Испанияның Каталония аймағындағы Барселона қаласында Педро Амат пен Мария Брузи отбасында дүниеге келді. Алдын ала білім алғаннан кейін 1832 жылы ол «Винсенттік әкелер» деп белгілі Миссия қауымына қосылды. 1837 жылғы 23 желтоқсанда Парижде, Францияда, Париж архиепископы Иацинт Луи де Кёленнен дін қызметкеріне (руханиятқа) ие болды. Ол Луизиана штатына миссионер ретінде АҚШ-қа жіберілді. Кейін Миссури және Пенсильваниядағы қауымдарында жаңадан келгендердің жетекшісі қызметін атқарды.

Епископ

1853 жылғы 28 шілдеде Филадельфиядағы Сент-Чарльз Борромео семинариясының ректоры қызметін атқарып жүрген кезінде ол Калифорниядағы Монтерей епискобы болып тағайындалды. Епархияның бұрынғы епискобы Жозеф Садок Алемани, О. П., жаңа құрылған Сан-Франциско архиепархиясының архиепискобы болып көтерілді. Амат 1854 жылғы 12 наурызда Римде Иманды тарату жөніндегі қасиетті конгрегацияның префекті кардинал Франсони арқылы епископқа бекітілді. Лос-Анджелестің өсіп келе жатқанын және Монтерейдің маңызын жоғалтып бара жатқанын ескеріп, ол Әулие Таққа епархия орынды Лос-Анджелес қаласына көшіруді және Лос-Анджелес епискобы деп аталуын сұрады. Амат 1855 жылы Лос-Анджелес қаласына келді. 1859 жылғы 7 шілдеде епархия Монтерей-Лос-Анджелес епархиясы деп қайта аталды. Сент-Вибиана соборы Лос-Анджелесте негізделді және Аматтың епископтық кезінде киеленді. Ол Римнен собордың бас алтарінің үстіндегі саркофагқа қойылған әулиелердің реліквияларын әкелді. 1869 жылы Папа Пий IX шақырған Бірінші Ватикан кеңесіне қатысу үшін Амат Римге сапар шекті. 1870 жылғы 28 маусымда Амат әке Ватикан қаласында өткен 78-ші конгрегацияның ресми миссасында сөз сөйледі. Кеңес король Виктор Эммануэль II Римге шабуыл жасап, Папа Пий IX-ты тақтан түсірген кезде тоқтап қалды. Пий IX 1870 жылғы 20 қазанда Кеңесті мерзімсіз тоқтатты.

Калифорниялық миссиялар туралы дау

Амат президент Абрахам Линкольн Калифорния миссияларын католик шіркеуіне қайтарғаннан кейін Санта-Барбара миссиясын басқару құқығы үшін Хосе Гонсалес Рубио, О.Ф.М. францискан монахымен қақтығысқа түсті. Францискандар шіркеу заңдары мен тарихи дәлелдерге сүйене отырып, миссиялардың діни епархия емес, олардың тікелей басқаруында болуы керек деп талап етті. Осыған сәйкес, Санта-Барбара миссиясының құжаты олардың меншігінде болуы тиіс екенін мәлімдеді.

Құрылған мекемелер

Амат Лос-Анджелестегі алғашқы мектептердің бірін құрды және өзінің Винсенттік әріптестерінен Сент-Винсент колледжін (қазіргі Лойола Мэримоунт университеті) ашуды сұрады. Бұл Оңтүстік Калифорниядағы жоғары білім берудің алғашқы мекемесі болды. Ол Ирландияның францискан бауырларын, сондай-ақ Қайырымдылықтың қыздары мен Марияның Таза Жүрегінің қарындастарын өз епархиясына, шіркеу мектептерінде жұмыс істеу үшін шақырды. Амат 1866 жылы Солтүстік Бродвейдегі (бұрынғы Буэна Виста көшесі) Бішпс жолындағы Қазалы зиратын ресми түрде киялады. Бұл жер 1844 жылы бөліп қойылған еді. Қазалы зиратындағы қабірлер Кафедралық орта мектебінің құрылысы үшін қазіргі зират орналасқан жерге көшірілді. Ол 1874 жылы Окснардта 30 акр жерді алып жатқан Санта-Клара зиратын құрды. Сан-Буэнавентурадағы Сент-Мари зираты (3.69 акр) 1862 жылы Амат сатып алып, 1884 жылы киялады. Ол Индустрия қаласындағы Жұмысшы отбасы зиратында Санкт-Николайға арналған готикалық стильдегі кірпіш шапельді салды.

Өлім

Амат 1878 жылғы 12 мамырда Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында қайтыс болды, оның орнын көмекші епископы Франсиско Мора и Боррелл басты, ол да (Алемани мен Амат сияқты) каталониялық болған. Ол бастапқыда Лос-Анджелестегі қасиетті орынның криптасында жерленген, бірақ жер сілкінісінен зардап шегуіне байланысты қазір 2002 жылы оны алмастырған Әулие Анамыз соборының епископ криптасында жатыр. Калифорния штатының Ла Пуэнте қаласындағы епископ Амат атындағы мектеп оның құрметіне аталған, ал оның бастапқы қабір тасы мектеп шіркеуінде сақталған.